به نقل از همشهری آنلاین، مریم رجالی با اشاره به افزایش شیوع دیابت در جامعه ایرانی اظهار کرد: متأسفانه به دلیل سبک زندگی و برخی عوامل دیگر، جامعه ما بیش از گذشته درگیر بیماری دیابت شده است. افزایش قند خون در این بیماری موجب بروز عوارض در سراسر بدن، از عروق مغز گرفته تا عروق انتهایی پاها می شود.

وی افزود: دیابت به معنای افزایش قند خون است، اما به سه نوع اصلی تقسیم می شود. در دیابت نوع یک، آنتی بادی ها موجب تخریب سلول های بتای لوزالمعده می شوند و در نتیجه بدن قادر به ترشح انسولین کافی نیست. این بیماران معمولاً در سنین پایین و با جثه لاغرتر دیده می شوند و از ابتدای تشخیص نیازمند درمان با انسولین هستند.

متخصص پزشک خانواده و دیابت ادامه داد: دیابت نوع دو که عمدتاً در میانسالی بروز می کند، ناشی از مقاومت به انسولین است؛ به این معنا که انسولین در بدن وجود دارد، اما کارایی لازم را ندارد. چاقی، کم تحرکی، استرس، کم خوابی، سابقه خانوادگی دیابت نوع دو، فشار خون بالا، مصرف دخانیات، سندروم تخمدان پلی کیستیک و سابقه دیابت بارداری از عوامل خطر این نوع دیابت محسوب می شوند.

رجالی درباره شاخص توده بدنی(BMI) توضیح داد: BMI از تقسیم وزن بر مجذور قد به دست می آید. عدد 18/5 تا 24/9 محدوده طبیعی، 25 تا 29 اضافه وزن و 30 به بالا چاقی محسوب می شود. هرچه وزن از حد نرمال بالاتر رود، مقاومت به انسولین بیشتر شکل می گیرد و خطر دیابت نوع دو افزایش می یابد.

وی با اشاره به دیابت بارداری گفت: در دوران بارداری به دلیل تغییرات هورمونی، مقاومت به انسولین افزایش می یابد و ممکن است فرد به دیابت حاملگی مبتلا شود.

این متخصص پزشک خانواده و دیابت درباره معیارهای تشخیص افزود: قند خون ناشتا در آزمایشگاه اگر کمتر از 100 باشد، طبیعی است، بین 100 تا 125 پیش دیابت و 126 و بالاتر دیابت محسوب می شود، همچنین HbA1c(یک شکل از هموگلوبین برای اندازه گیری شناسایی غلظت قند خون متوسط در طول دوره های طولانی مدت است) کمتر از 5/6 طبیعی، 5/7 تا 6/4 پیش دیابت و 6/5 و بالاتر نشان دهنده دیابت است.

رجالی با بیان اینکه پیش دیابت مرحله ای مهم و قابل مداخله است، اظهار کرد: اگر افراد پیش دیابت تحت مراقبت و اصلاح شیوه زندگی قرار گیرند، 50 درصد به محدوده طبیعی بازمی گردند، 25 درصد در همین مرحله باقی می مانند و تنها 25 درصد به دیابت تبدیل می شوند، اما در صورت بی توجهی، احتمال تبدیل به دیابت در سال های بعد بسیار بالا خواهد بود.

وی دیابت را بیماری چندسیستمی دانست و گفت: افزایش قند خون عروق چشم، مغز، قلب، کلیه و اندام ها را درگیر می کند، بنابراین درمان دیابت نیازمند تیم سلامت شامل پزشک، پرستار دیابت، کارشناس تغذیه و روانشناس است و خودمدیریتی به معنای خوددرمانی نیست.

این متخصص در ادامه با اشاره به روزه داری بیماران دیابتی گفت: بیماران به دو گروه تقسیم می شوند؛ گروهی که مجاز به روزه داری نیستند و گروهی که با شرایط خاص می توانند روزه بگیرند. افرادی با عوارض قلبی پیشرفته، سابقه سکته قلبی، نارسایی شدید قلب، مراحل پیشرفته نارسایی کلیه(مرحله سه به بالا)، سابقه افت قند شدید یا کمای دیابتی در سه ماه اخیر، نوسانات کنترل نشده قند خون، سالمندان شکننده، بیماران با فشار خون کنترل نشده و زنان باردار نباید روزه بگیرند.

رجالی تأکید کرد: افرادی که امکان روزه داری دارند باید دو تا سه ماه پیش از ماه رمضان به پزشک مراجعه کنند تا دوز و زمان مصرف داروها تنظیم شود. مراجعه یک یا دو هفته قبل از رمضان نتیجه مطلوبی نخواهد داشت.

وی افزود: کنترل قند خون باعث ابطال روزه نمی شود و باید در طول روز تکرار شود؛ پیش از سحر، دو ساعت بعد از سحر، ظهر، عصر، قبل از افطار و دو ساعت بعد از افطار. اگر قند خون زیر 70 یا همراه با علائم به 80 برسد، حتی دقایقی پیش از افطار، روزه باید شکسته شود، همچنین اگر قند خون به بالای 250 برسد یا فشار خون از 16 بالاتر رود، شکستن روزه ضروری است.

این متخصص پزشک خانواده و دیابت درباره درمان افت قند خون گفت: در صورت هوشیاری، نصف لیوان با چهار حبه قند، نوشابه غیررژیمی یا آبمیوه شیرین مصرف شود و 15 دقیقه بعد قند خون مجدداً اندازه گیری شود. در صورت کاهش هوشیاری، از خوراندن مایعات خودداری و در صورت دسترسی گلوکاگون(آمپول گلوکاگون در مواقع اورژانسی برای درمان افت شدید قند خون استفاده می شود) تزریق و با اورژانس 115 تماس گرفته شود.