به نقل ازتسنیم، در حالی که بازارهای دارایی در ماه های اخیر نوسانات پرشتابی را تجربه کرده اند، بازار پول مسیری کاملاً متفاوت را طی کرده است؛ مسیری آرام، کنترل شده و بدون نوسان.

تازه ترین داده های بانک مرکزی نشان می دهد نرخ سود بین بانکی در هفته منتهی به 29 بهمن ماه نیز همچون هفته های گذشته، بدون هیچ تغییری روی عدد 24 درصد تثبیت شده است؛ نرخی که از 9 مهرماه تاکنون به طور پیوسته حفظ شده و حالا به یکی از طولانی ترین دوره های ثبات این متغیر کلیدی در سال های اخیر تبدیل شده است.

ثبات ممتد نرخ سود بین بانکی در سطح 24 درصد، بیش از آنکه یک اتفاق ساده آماری باشد، نشانه ای روشن از راهبرد فعلی بانک مرکزی در مدیریت نقدینگی و مهار انتظارات تورمی است. تجربه ماه های قبل از مهرماه نشان می داد که این نرخ در بازه ای محدود بین 23.95 تا 23.99 درصد نوسان داشت، اما با ورود سیاست گذار پولی به فاز جدید عملیات بازار باز و انضباط دهی سخت گیرانه تر به شبکه بانکی، عملاً یک کف عملیاتی برای نرخ سود بین بانکی تعریف شد که خروج از آن تا امروز ممکن نشده است.

کارشناسان پولی معتقدند تثبیت نرخ بین بانکی در این سطح، حاصل ترکیب چند ابزار هم زمان است؛ از یک سو تزریق هدفمند نقدینگی از مسیر ریپو و اعتبارگیری قاعده مند و از سوی دیگر، محدودسازی دسترسی بانک های ناتراز به منابع پرهزینه.

در چنین شرایطی، نرخ سود بین بانکی به جای آنکه تابع فشارهای مقطعی بازار باشد، به متغیری سیاست محور تبدیل شده که مستقیماً پیام انضباط پولی را به شبکه بانکی مخابره می کند.

نکته قابل توجه آن است که این ثبات طولانی مدت، دقیقاً هم زمان با تشدید نظارت های میدانی بانک مرکزی بر عملکرد بانک ها رخ داده است. بخشنامه های جدید و تأکید بر ارزیابی داده محور، به ویژه از طریق سامانه های متمرکز نظارتی، عملاً هزینه اضافه برداشت و رفتارهای پرریسک را برای بانک های ضعیف افزایش داده و آن ها را ناگزیر به تبعیت از نرخ های رسمی بازار بین بانکی کرده است. نتیجه این روند، کاهش شوک های ناگهانی در تقاضای منابع و حفظ نرخ در سطح هدف گذاری شده بوده است.

از منظر کلان تر، تثبیت نرخ سود بین بانکی روی 24 درصد را می توان بخشی از پازل مهار تورم دانست؛ چراکه این نرخ، مبنای شکل گیری انتظارات در سایر نرخ های سود، از جمله نرخ سپرده و تسهیلات، محسوب می شود. وقتی بازار پول پیام ثبات دریافت می کند، دامنه مانور برای رفتارهای هیجانی در سایر بازارها نیز محدودتر می شود؛ موضوعی که بانک مرکزی در ماه های اخیر به طور آشکار بر آن تأکید داشته است.

با این حال، برخی تحلیلگران هشدار می دهند تداوم این وضعیت در بلندمدت، بدون اصلاح ترازنامه بانک های ناتراز، می تواند فشارهای پنهان نقدینگی را انباشته کند.

به بیان دیگر، اگرچه نرخ سود بین بانکی روی کاغذ ثابت مانده، اما پایداری واقعی این ثبات منوط به ادامه سخت گیری نظارتی و اصلاح ساختاری شبکه بانکی است؛ مسیری که بانک مرکزی ظاهراً عزم جدی برای پیمودن آن دارد.

در مجموع، ثبات نرخ سود بین بانکی در 24 درصد، آن هم برای چندین ماه متوالی، بیش از هر چیز از یک پیام حکایت دارد؛ سیاست گذار پولی فعلاً قصد عقب نشینی از موضع انقباضی خود را ندارد و بازار پول را به عنوان خط مقدم کنترل تورم، تحت نظمی سخت گیرانه اداره می کند؛ نظمی که دست کم تا پایان بهمن ماه، بدون ترک و شکاف باقی مانده است.