برای گِرت-یان مسلار و رینیر کولینک، دو کاوشگر فلزیاب، این کشف تاریخی به صورت اتفاقی رخ داد. آن ها در حال جست وجو برای یافتن کلید تراکتور گمشده ی یک میوه فروش محلی در هوتن بودند که به این گنجینه دوران امپراتوری روم دست پیدا کردند.

کولینک نخستین کشف را انجام داد: یک سکه طلایی سلتیک که نزدیک سطح گل پیدا شد. آن ها چند سکه دیگر هم پیدا کردند از جمله بزرگ ترین سکه رومی کشف شده در این استان، اما فلزیاب ها مدام صدای بوق می دادند. مسلار دست خود را در یک حفره کم عمق فرو برد و دسته ای از صدها سکه را بیرون آورد.

کولینک و مسلار با استفاده از گل، سکه ها را کنار هم نگه داشتند و سپس آن ها را به خانه برده، به دقت تمیز و مرتب کردند و به مقامات میراث فرهنگی گزارش دادند و سپس از خوشحالی جشن گرفتند.

پس از کشف اولیه 381 سکه در تابستان 2023، سازمان میراث فرهنگی هلند با همکاری کولینک و مسلار حفاری های اضافی در اطراف محل کشف انجام دادند و 23 سکه دیگر پیدا شد.

اکنون مجموع 404 سکه در نمایشگاهی دائمی با نام هلند در دوران روم در موزه ملی آثار باستانی لیدن به نمایش گذاشته خواهند شد.

این 360 سکه، با تاریخ گذاری بین 200 پیش از میلاد تا 47 میلادی، منشاء رومی دارند. از این تعداد، 288 سکه نقره ای دناریوس استاندارد و 72 سکه طلایی اورئوس هستند که ارزش اولیه آن 25 دناریوس بود.

بسیاری از سکه های رومی تصویر امپراتور کلادیوس را دارند که بین 41 تا 54 میلادی حکومت می کرد. یکی از سکه ها ژولیوس سزار و سکه ای نادرتر تصویر جوبا، فرمانروای نومیدیا در شمال آفریقا را دارد.

دو سکه کلادیوس با تاریخ 46 47 میلادی از قالب های یکسان ساخته شده اند که نشان می دهد برای پرداخت به سربازان رومی استفاده می شدند.

44 سکه غیررومی احتمالاً چشمگیرترین بخش مجموعه هستند. سکه های طلایی با آلیاژ معروف به استاتر دارای نوشته CVNO هستند؛ چهار حرف نخست نام لاتین کونوبلینوس، پادشاه سلتیک بریتانیا که حدود 10 42 میلادی در جنوب شرق جزیره حکومت می کرد.

ترکیب متنوع این مجموعه ارتباط نزدیکی با فتح بریتانیا توسط آئولوس پلاتیوس دارد، ژنرال رومی که کلادیوس در سال 43 میلادی برای عبور از کانال و تصرف جزیره فرستاد.

دامنه ی گسترده ی تاریخ سکه های کونوبلین، از جمله چهار سکه صادرشده پس از مرگ پادشاه، نشان می دهد این مجموعه یک باره از گردش خارج شده، همچون زمانی که نیروهای رومی سرزمین تازه فتح شده را غارت می کردند.

در ترکیب با سکه های رومی که برای پرداخت نظامی استفاده می شدند، کل مجموعه شبیه غنایم جنگی است. این گنج که کمتر از 30 سانتی متر زیر سطح زمین کشف شد، در منطقه ای باقی مانده که سربازان رومی پیش از حمله به بریتانیا در آن تجمع کرده بودند.

این نخستین بار است که شواهد فیزیکی بازگشت سربازان یافت شده است. به نظر می رسد آن ها با انواع و اقسام اشیاء بازگشته اند.