طبق قانون جدید وزارت کار یارانه زوج های حقوق بگیر که درآمد آنها از بالاست احتمالا حذف می شود. طبق اعلام رسمی، زین پس دهک بندی به تنهایی مبنای حذف یا پرداخت یارانه نیست و شاخص های واقعی تری مثل سطح درآمد و دارایی در نظر گرفته می شود.

همزمان با اعلام جزییاتی از تغییر معیار های پرداخت یارانه از سوی مقام های وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و کنار گذاشتن دهک بندی به عنوان مبنای اصلی، موضوع وضعیت یارانه خانوار های حقوق بگیر مورد توجه قرار گرفت.

با جایگزینی شاخص هایی مانند درآمد و دارایی به جای دهک های درآمدی، خیلی ها به سطح هایی از درآمد خانوار اشاره کردند که می تواند در ارزیابی وضعیت یارانه مورد استفاده قرار گیرد.

طرح این اعداد، همزمان با اعلام حداقل حقوق سال آینده، این پرسش را ایجاد کرد که با اجرای معیار های جدید، وضعیت یارانه زوج هایی که هر دو نفر حقوق ثابت دریافت می کنند چگونه خواهد بود. در همین زمینه، ابهاماتی درباره نحوه اجرای معیار های جدید و تأثیر آن بر یارانه زوج های حقوق بگیر مطرح شده است.

سال ها پرداخت یا حذف یارانه بر اساس دهک بندی انجام می شد. دولت خانوار ها را به 10 گروه درآمدی تقسیم کرده بود تا بتواند با توجه به دهک خانوار منابع یارانه ای را مدیریت کند. حتی در مقاطعی اعلام شد، یارانه دهک های 7 به بعد قطع می شود. سپس خطا هایی در این سیستم دهک بندی شروع به ظهور کرد. به طوری که مواردی از قطع یارانه بازنشستگان دیده می شد.

وزارت کار اخیرا اعلام کرد این روش کنار گذاشته شده و معیار های جدید جایگزین آن شده است. طبق اعلام رسمی، زین پس دهک بندی به تنهایی مبنای حذف یا پرداخت یارانه نیست و شاخص های واقعی تری مثل سطح درآمد و دارایی در نظر گرفته می شود. هدف از این تغییر، نزدیک تر شدن تصمیم گیری به وضعیت اقتصادی واقعی خانوار ها و کاهش احتمال خطا عنوان شده است.

بر اساس اعلام مقام های وزارت رفاه، چند معیار اصلی برای حذف یارانه در نظر گرفته شده است:

سطح درآمد خانوار

ارزش ملک مسکونی

ارزش خودرو

مجموع دارایی های اقتصادی خانوار

به طور مشخص اعلام شده است افرادی که خانه با ارزش حدود 50 میلیارد تومان یا خودرو با ارزش حدود 5 میلیارد تومان داشته باشند، از فهرست یارانه بگیران حذف خواهند شد.

همچنین در بررسی وضعیت خانوار، مجموع درآمد و دارایی همه اعضای خانواده محاسبه می شود، نه فقط یک فرد.

در کنار شاخص هایی مانند دارایی، سطح درآمد خانوار هم یکی از معیار هایی است که در چارچوب روش جدید پرداخت یارانه مورد توجه قرار گرفته است. پیش تر اعدادی در محدوده 30 میلیون تومان برای خانوار یک نفره و حدود 36 میلیون تومان برای خانوار دونفره به عنوان نمونه هایی از سطح درآمد مطرح شده بود. همزمان با اعلام حداقل حقوق حدود 18.6 میلیون تومانی برای سال آینده، این موضوع پیش کشیده شد که مجموع درآمد برخی زوج های حقوق بگیر ممکن است به این سطوح نزدیک شود و این پرسش مطرح شد که با اجرای معیار های جدید، وضعیت یارانه زوج هایی که هر دو نفر حقوق ثابت دریافت می کنند چگونه خواهد بود.

در عین حال، مقام های مسئول اعلام کرده اند سطح های نهایی درآمدی در قالب آیین نامه جدید تعیین و به صورت رسمی اعلام خواهد شد.

معیار جدید قطع یارانه ها هنوز در مرحله تدوین و اجرا است. هنوز حذف بر اساس حقوق پایه قطعی نشده، از طرفی هم هنوز معیار مشخصی برای سطح درآمدی اعلام نشده و سطوح درآمدی اعلام شده در آینده به روز رسانی خواهد شد. دولت اعلام کرده آیین نامه جدید در حال تکمیل است و وضعیت خانوار ها بر اساس اطلاعات اقتصادی بررسی می شود.

همچنین طبق گفته معاون وزیر رفاه، هدف از این اقدام حذف حدود 15 درصد از افراد جامعه و تمرکز روی افراد پردرآمد و دارای دارایی زیاد است؛ بنابراین تنها بخش کوچکی از خانوار های پردرآمد مشمول قطع یارانه خواهند شد که کاملا با آمار جمعیتی حداقل بگیران تناقض دارد. با این حال، احتمالا معیار املاک 50 میلیاردی و ماشین های 5 میلیاردی برای قطع یارانه ها قطعی است.

تغییر معیار های پرداخت یارانه باعث شده تمرکز از دهک بندی به سمت بررسی دقیق تر درآمد و دارایی خانوار ها منتقل شود. در همین چارچوب، مجموع درآمد خانوار یکی از معیار های اصلی محسوب می شود. دقیقا به همین دلیل است که موضوع زوج های حقوق بگیر مطرح شده است. اما هنوز رقم قطعی مجموع حقوقی که باعث قطع یارانه می شود، مشخص نشده است.

در عین حال، بررسی وضعیت اقتصادی خانوار ها بر اساس مجموعه ای از شاخص ها برای سنجش کل درآمد و دارایی خانوار انجام می شود و فقط میزان حقوق، معیار تصمیم گیری نیست. حال باید منتظر اجرای طرح جدید دولت و مشخص شدن سطوح جدید درآمدی که منجر به قطع یارانه می شوند ماند.