به نقل از گفتنی ها، در این مطلب به زبان ساده و با تکیه بر شواهد علمی، مهم ترین فواید پیاز، نکات مصرف و موارد احتیاط را مرور می کنیم.

پیاز کالری پایینی دارد (حدود 40 کیلوکالری در هر 100 گرم) و با این حال سرشار از مواد مفید است:

کورستین که به وفور در لایه های بیرونی پیاز یافت می شود، یکی از شناخته شده ترین فلاونوییدهای ضدالتهابی و آنتی اکسیدانی است. آنتی اکسیدان ها با خنثی کردن رادیکال های آزاد، از آسیب اکسیداتیو به سلول ها جلوگیری می کنند؛ آسیبی که در روند پیری، تصلب شرایین، و برخی بیماری های مزمن نقش دارد. پژوهش های انسانی نشان داده اند که مصرف کورستین می تواند برخی نشانگرهای التهابی و نیز فشار خون سیستولیک را در افراد با عوامل خطر قلبی کاهش دهد. پیاز قرمز به واسطه ی آنتوسیانین ها و کورستین بیشتر، از این منظر برجسته تر است.

پیاز با چند مکانیسم از قلب محافظت می کند:

هرچند پیاز به تنهایی جایگزین درمان های استاندارد نیست، اما گنجاندن آن در یک الگوی غذایی مدیترانه ای یا سنتی ایرانیِ غنی از سبزی ها، حبوبات و روغن های سالم، می تواند یک پشتیبان طبیعی برای سلامت قلب باشد.

پیاز شاخص گلوکز پایینی دارد و فیبر آن جذب قند را کندتر می کند. افزون بر آن:

فروکتان ها و فروکتوالیگوساکاریدهای پیاز نوعی فیبر پری بیوتیک هستند؛ یعنی غذای مفیدی برای باکتری های خوب روده مانند بیفیدوباکتریا و لاکتوباسیلوس فراهم می کنند. تعادل بهتر میکروبیوم با:

اگرچه کمتر شنیده شده، اما نشانه هایی وجود دارد که مصرف مداوم پیاز می تواند برای سلامت استخوان ها مفید باشد. برخی مطالعات مشاهده ای، با تراکم معدنی استخوان بالاتر و کاهش خطر شکستگی در زنان یائسه ای که مرتب پیاز مصرف می کردند، ارتباط نشان داده اند. مکانیسم های احتمالی شامل اثرات آنتی اکسیدانی بر استخوان، کاهش التهاب و شاید تعاملات مثبت با هورمون ها و سلول های استخوان ساز است. این حوزه هنوز نیازمند کارآزمایی های بالینی بزرگ تر است، اما شواهد اولیه امیدبخش اند.

استخراج های پیاز در آزمایشگاه علیه برخی باکتری ها و قارچ ها اثر نشان داده اند و ترکیبات گوگردی آن محیط نامساعدی برای برخی پاتوژن ها ایجاد می کند. ویتامین C، فلاونوییدها و اثرات پری بیوتیک نیز به شکل غیرمستقیم سیستم ایمنی را پشتیبانی می کنند. هرچند نباید انتظار داشت پیاز به تنهایی درمان عفونت ها باشد، اما حضورش در رژیم روزانه می تواند بخشی از استراتژی تغذیه ای برای ایمنی بهتر باشد.

پیوند مصرف پیاز و خطر برخی سرطان ها
خانواده ی آلیوم (پیاز، سیر، تره، شنبلیله ی کوهی، شَلُت) مدت هاست در مطالعات تغذیه و سرطان مورد توجه اند. متاآنالیزهای مشاهده ای، مصرف بالاتر آلیوم ها را با کاهش خطر برخی سرطان های گوارشی مانند معده و روده ی بزرگ مرتبط دانسته اند. ترکیبات گوگردی، کورستین و سایر پلی فنول ها ممکن است با مسیرهای ایجاد سرطان (مانند نیتروزآمین ها، تکثیر سلولی و التهاب) تداخل کنند. تأکید می شود که این شواهد عمدتاً مشاهده ای اند و علت و معلول را اثبات نمی کنند، اما جهت گیری کلی به نفع گنجاندن آلیوم ها در رژیم غذایی متنوع است.

اگر پیاز باعث اشک می شود
عامل اشک آورِ پیاز هنگام برش، از تبدیل ترکیبات گوگردی به یک محرک فرّار ناشی می شود. برای کاهش سوزش چشم:

جمع بندی
پیاز فراتر از یک طعم دهنده ی ساده، یک ماده ی غذایی کارآمد برای سلامت عمومی است: پشتیبانی از قلب و عروق، کمک به کنترل قند خون، بهبود تنوع میکروبی روده، اثرات ضدالتهابی و آنتی اکسیدانی، و حتی شواهدی در حمایت از سلامت استخوان ها. کلید بهره مندی، مصرف منظم در کنار یک الگوی غذایی متنوع و مبتنی بر غذاهای کامل است.

البته در شرایط خاص گوارشی یا دارویی، بهتر است مصرف پیاز با احتیاط و راهنمایی متخصص تغذیه یا پزشک انجام شود. با انتخاب هوشمندانه ی نوع، روش آماده سازی و مقدار مصرف، می توانید هم از عطر و طعم لذت ببرید و هم از فواید اثبات شده ی پیاز برای بدن بهره مند شوید.