به گزارش پارسینه به نقل از فرادید، سیاره ها مراحل زندگی متفاوتی را پشت سر می گذارند: شکل می گیرند، تکامل می یابند و در نهایت پایان می یابند. اما جدول زمانی این فرآیندها بین سیاره های زمین مانند و سیاره هایی که به دورِ ستاره های کم قدرت تر می چرخند، به اندازه ی چشمگیری متفاوت است. برای اینکه بهمیم بیشتر سیاره ها چقدر عمر می کنند، اول از همه، باید چرخه زندگی سیاره ها را درک کنیم.

سیاره های غول پیکر گازی مانند مشتری و زحل با هسته های عظیم سنگی و یخی آغاز می شوند و سپس از دیسک اطرافشان گاز جذب می کنند تا غول شوند. سیاره های سنگی مانند زمین ، پس از ناپدید شدن دیسک گازی خورشید، مرحله ای نهایی از برخوردهای بزرگ با سیاره ها و اجرام کوچک دیگر را تجربه می کنند. با این حال، هنوز میان دانشمندان درباره ترتیب شکل گیری سیاره ها اختلاف عقیده وجود دارد.

تعریف پایان یک سیاره پیچیده تر است. می توان گفت یک سیاره تا زمانی که نابود نشده، عمر می کند یا می توان پایان یک سیاره را زمانی تعریف کرد که دیگر با همان شرایط اولیه عمل نمی کند. می توان گفت این دنیایی بود که روزی این شرایط را داشت، اما اکنون تغییر کرده و شرایط بسیار متفاوتی دارد.

بیایید زمین را در نظر بگیریم. مانند بسیاری دیگر، طول عمر سیاره ما به تکامل خورشید بستگی دارد. خورشید در حال حاضر گرما و نور را از طریق همجوشی هسته ای در هسته خود تولید می کند، فرآیندی که طی آن هیدروژن به هلیوم تبدیل می شود. حدود 5 میلیارد سال دیگر، هیدروژن خورشید تمام می شود و خورشید به یک غول سرخ تبدیل شده و در نهایت فرو می ریزد.

تصویری از پروکسیماب، یک کوتوله سرخ کم نور که نزدیک ترین ستاره به خورشید است. سیاره هایی که به دور کوتوله های سرخ می چرخند معمولاً عمر طولانی تری دارند

زمین ما به چندین روش می میرد . ابتدا خورشید که به تدریج روشن تر می شود، شرایط زمین را غیرقابل سکونت خواهد کرد و اقیانوس ها را تبخیر می کند. سپس وقتی خورشید به غول سرخ تبدیل شد ممکن است زمین را ببلعد. در نهایت، اگر زمین هنوز وجود داشته باشد، به فضای میان ستاره ای پرتاب خواهد شد.

بر پایه این محاسبات، کل طول عمر زمین حدود 9.5 میلیارد سال خواهد بود. زمین احتمالاً به اندازه بیشتر سیاره ها عمر نخواهد کرد، زیرا بیشتر ستاره ها کوتوله های سرخی هستند که کوچک تر و سردتر از خورشید ما هستند و سوخت خود را بسیار کندتر می سوزانند. بنابراین می توانند تریلیون ها سال دوام بیاورند.

در این حالت، ممکن است مرگ سیاره ناشی از پایان ستاره نباشد، بلکه فرآیندی درونی سبب نابودی سیاره ها شود.

مَتیو رینهولد، دانشمند سیاره ای در دانشگاه آکسفورد، شبیه سازی کرده که چه بر سر یک سیاره فرضی قابل سکونت که به دور یک کوتوله سرخ می چرخد، خواهد آمد. فعالیت های زمین شناسی مانند جابجایی صفحات زمین برای سکونت پذیری حیاتی هستند، زیرا موجب حرکت مواد مغذی بین گوشته و سطح سیاره و کنترل چرخه کربن-سیلیکات می شوند.

رینهولد می گوید ما می خواهیم سیاره ای داشته باشیم که بتواند اقلیم خود را تثبیت کند و چرخه کربن-سیلیکات، ترموستات طبیعی زمین است.

این دانشمند دریافته که همرفت گوشته بین 30 تا 90 میلیارد سال دوام خواهد داشت، در حالی که ذوب گوشته ممکن است بین 16 تا 23 میلیارد سال ادامه یابد. اگرچه این بازه های عددی خیلی گسترده هستند، اما نشان می دهند هر سیاره زمین مانند که به دور کوتوله سرخ می چرخد، به دلیل فرآیند درونی خود پیش از پایان عمر ستاره اش از بین خواهد رفت. حتی در کوتاه ترین بازه ها، بیشتر سیاره های سنگی به دور کوتوله های سرخ، شرایط خود را برای میلیاردها سال حفظ خواهند کرد.

ستاره های بزرگ تر عمر بسیار کوتاه تری دارند، زیرا سوخت هسته ای خود را سریع تر مصرف می کنند. بنابراین سرنوشت یک سیاره داخلی که به دور یک ستاره سفید نوع A می چرخد، به طول عمر ستاره بستگی دارد که بین 100 میلیون تا 1 میلیارد سال است.

رینهولد می گوید ممکن است سیاره های غول پیکر گازی جوّ خود را به دلیل نور شدید ستاره از دست بدهند و به سیاره های سنگی تبدیل شوند. این فرآیند به نزدیکی سیاره به ستاره، میزان تابش ستاره و شدت گرانش سیاره بستگی دارد. هرقدر گرانش آن ها قوی تر باشد، بهتر می توانند جوّ خود را نگه دارند و هرقدر تابش ستاره بیشتر باشد، توانایی ستاره در زدودن جوّ شدیدتر است. بسته به این عوامل، این فرآیند ممکن است میلیون ها تا میلیاردها سال طول بکشد.

حتی زمانی که شرایط یک سیاره با گذشت زمان تغییر می کند، خود سنگ سیاره هنوز وجود دارد، اما در بازه های زمانی طولانی، احتمال رخدادهای نادر افزایش می یابد و سرنوشت سیاره ممکن است برخورد با سیاره ای دیگر یا پرتاب شدن از مدارش باشد.

در این آشفتگی طی کوادریلیون ها سال، سیاره هایی که از ستاره هایشان پرتاب شده اند، از کهکشان بیرون رانده می شوند تا برای همیشه در خلأ سرگردان بمانند. آنچه به راستی سرنوشتشان را تعیین می کند، به ماهیت پایان جهان بستگی دارد.