دکتر اشرف توانایی ثانی با اشاره به علل شایع ایجاد زخم اظهار کرد: زخم ها ممکن است در اثر ضربه، خراش، بریدگی های حین کار، سوختگی ها یا حوادث مختلف در طول زندگی ایجاد شوند. اگر مراقبت از زخم به درستی انجام شود، معمولاً روند ترمیم بدون مشکل طی می شود، اما بی توجهی به آن می تواند راه ورود عوامل بیماری زا به بدن را هموار کند.

وی با بیان اینکه پوست بدن مانند یک سد محافظ عمل می کند، افزود: زمانی که این سد دفاعی آسیب می بیند، احتمال نفوذ آلودگی ها افزایش می یابد. در صورت بی توجهی، میکروب ها می توانند از سطح پوست عبور کرده و حتی به عمق بافت ها و استخوان ها نفوذ کنند و یک زخم ساده را به عفونتی پیشرفته تبدیل نمایند. ورود میکروب ها به جریان خون نیز ممکن است منجر به سپتیسمی شود که از عوارض خطرناک آن می توان به درگیری استخوان و حتی قطع عضو اشاره کرد.

این متخصص بیماری های عفونی با اشاره به شایع ترین عوامل عفونت های پوستی گفت: معمولاً میکروب های استافیلوکوک و استرپتوکوک از طریق خراش ها و زخم های پوستی وارد بدن می شوند. علائمی مانند قرمزی، تورم، گرمی محل زخم، ترشح چرک، بوی نامطبوع، افزایش درد، تب و لرز، ایجاد رگه های قرمز اطراف زخم یا تغییر رنگ بافت به سیاه یا قهوه ای از نشانه های هشداردهنده عفونت هستند که باید جدی گرفته شوند.

دکتر توانایی ثانی درباره اقدامات اولیه در برخورد با زخم های ساده توضیح داد: نخست باید زخم را تمیز کرد. در صورت وجود جسم خارجی، باید آن را خارج و سپس زخم را با آب و صابون شست وشو داد. پس از آن استفاده از محلول های ضدعفونی کننده توصیه می شود. زخم باید خشک نگه داشته شود، چراکه رطوبت بستر مناسبی برای رشد میکروب ها و قارچ هاست. سپس با گاز استریل زخم خشک و پانسمان استریل انجام شود. در برخی موارد نیز استفاده از آنتی بیوتیک های موضعی مفید است.

وی افزود: اگر زخم عمیق باشد، ممکن است نیاز به بخیه داشته باشد تا روند ترمیم سریع تر طی شود. در زخم های عفونی نیز مراجعه به پزشک و شروع درمان دارویی ضروری است. معمولاً آنتی بیوتیک هایی مانند سفالکسین مؤثر هستند و در موارد شدیدتر، داروهای تزریقی مانند سفازولین تجویز می شود.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت پیشگیری از کزاز گفت: واکسیناسیون کزاز برای همه افراد ضروری است و طبق برنامه، هر 10 سال یک بار باید یادآور آن تزریق شود. به ویژه در زخم هایی که به خاک آلوده هستند، تزریق واکسن یا آنتی سرم کزاز اهمیت ویژه ای دارد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: علاوه بر ضدعفونی و درمان به موقع زخم، پیشگیری از عوارضی مانند کزاز و عفونت های پیشرفته بسیار حیاتی است. در مواردی که زخم با درمان های ساده بهبود پیدا نمی کند، ممکن است از روش های جراحی برای تخلیه بافت های مرده و نیز از روش های نوین مانند پانسمان های پیشرفته و تکنیک وکیوم برای درمان عفونت های پیچیده استفاده شود.