به گزارش پارسینه , سه قلم خوراکی بی هیچ تجملی، 400 هزار تومان؛ معادل نزدیک به 4 درصد حداقل دستمزد یک کارگر در سال 1404. در حالی که تورم سالانه به روایت بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به 44.2 درصد و بر اساس اعلام مرکز آمار ایران به 44.6 درصد رسیده و تورم خوراکی ها تا مرز 89.9 درصد جهش کرده است، این فاکتور کوچک تصویری بزرگ از سقوط مداوم قدرت خرید و فشاری است که سفره خانوارهای کم درآمد را هر روز کوچک تر می کند.

فاکتورهای خرید شهروندان داغ و سوزان است. شب گذشته، سه قلم کالا، بی هیچ تجملی؛ یک بسته نان تست، یک اسنک و یک بسته کوچک رایس کیک برنجی. عدد پایین برگه حساب 400 هزار تومان ثبت شد. نه گوشت در کار است، نه برنج ایرانی، نه میوه فصل. فقط یک خرید حداقلی برای رفع یک نیاز ساده. اما همین 400 هزار تومان، وقتی در کنار حداقل دستمزد 10 میلیون و 390 هزار و 968 تومانی سال 1404 قرار می گیرد، به عددی تکان دهنده تبدیل می شود.

400 هزار تومان معادل حدود 3.8 تا 4 درصد حداقل حقوق ماهانه یک کارگر است. یعنی اگر یک کارگر با حداقل دریافتی تنها روزی یک خرید مشابه انجام دهد، در پایان ماه باید حدود 12 میلیون تومان هزینه کند؛ رقمی بالاتر از کل حقوقش. حتی اگر چنین خریدی فقط 15 روز در ماه تکرار شود، هزینه آن به 6 میلیون تومان می رسد؛ بیش از نیمی از درآمد ماهانه. این برآورد ساده نشان می دهد که فاصله میان دستمزد و هزینه های جاری زندگی به شکل خطرناکی در حال گسترش است.

در پایان دی ماه، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران نرخ تورم سالانه را 44.2 درصد اعلام کرد و هم زمان مرکز آمار ایران رقم 44.6 درصد را منتشر کرد. اما آنچه بیش از این ارقام اهمیت دارد، روند افزایشی مداوم تورم است. سال با تورم 36.4 درصد آغاز شد و اکنون به بالای 44 درصد رسیده است. پیش بینی ها حاکی از آن است که تا پایان سال این نرخ می تواند به حدود 46 درصد برسد؛ یعنی نزدیک به 10 واحد درصد افزایش در طول یک سال.

در دی ماه و همزمان با حذف ارز ترجیحی، تورم خوراکی ها به 89.9 درصد رسید. این بدان معناست که نرخ مواد غذایی در مقایسه با سال گذشته تقریباً دو برابر شده است. در سبد هزینه ای دهک های پایین درآمدی، خوراکی ها سهم بالاتری دارند؛ بنابراین جهش نرخ غذا مستقیماً سفره اقشار کم درآمد را هدف قرار می دهد. وقتی تورم عمومی حدود 44 درصد است اما خوراکی ها نزدیک به 90 درصد رشد می کنند، فشار واقعی بر زندگی مردم بسیار بیشتر از میانگین اعلام شده است.

اگر برآوردی واقع بینانه از هزینه خوراک یک خانوار کارگری داشته باشیم، تصویر نگران کننده تر می شود. فرض کنیم یک خانواده سه نفره در ماه تنها 20 نوبت خریدی در سطح همین 400 هزار تومان داشته باشد؛ مجموع هزینه به 8 میلیون تومان می رسد. این رقم هنوز شامل اقلامی مانند گوشت، مرغ، برنج باکیفیت، میوه، حبوبات عمده، روغن، لبنیات کامل یا سایر مایحتاج اصلی نیست. اگر این موارد را اضافه کنیم، هزینه خوراک به راحتی از حداقل دستمزد عبور می کند. در چنین شرایطی، اجاره مسکن، قبوض، حمل ونقل، درمان و آموزش عملاً از چه منبعی تأمین می شود؟

افزایش نرخ ارز در دو سال اخیر، یکی از موتورهای اصلی این موج تورمی بوده است. نوسان ارزی، نرخ مواد اولیه و کالاهای وارداتی را بالا برده و هم زمان انتظارات تورمی را تقویت کرده است. بازار پیشاپیش افزایش ها را در قیمت ها لحاظ می کند و مصرف کننده نهایی، حلقه ای است که تمام این فشار را یکجا تحمل می کند.

چشم انداز 1405 نیز چندان آرام نیست. بسیاری از تحلیلگران هشدار می دهند که تورم می تواند از رکورد 53.1 درصدی سال 1401 عبور کند. عبور از آن سطح به معنای ورود به دوره ای از تورم های بسیار بالا و فرساینده است؛ دوره ای که در آن نه تنها قدرت خرید، بلکه امید اجتماعی و امکان برنامه ریزی برای آینده نیز تحلیل می رود.

400 هزار تومان برای سه قلم ساده، شاید در مقیاس کلان اقتصادی رقمی ناچیز باشد، اما در زندگی روزمره میلیون ها کارگر، معادل چند روز دغدغه و محاسبه است. این عدد کوچک، تصویری بزرگ از اقتصادی ارائه می دهد که در آن درآمد ثابت با سرعتی بسیار کمتر از هزینه های زندگی حرکت می کند؛ مسیری که اگر اصلاح نشود، از بحران اقتصادی به بحران اجتماعی خواهد رسید.