به نقل از افزایش بی ضابطه قیمت سیمان، فولاد، میلگرد، شیشه، سرامیک و سایر نهاده های ساختمانی در ماه های اخیر باعث شده هزینه ساخت هر متر مربع واحد مسکونی جهش قابل توجهی پیدا کند. این رشد قیمت ها نه تنها پروژه های کوچک و متوسط را از صرفه اقتصادی خارج کرده، بلکه بسیاری از سازندگان را به تعلیق یا توقف پروژه ها سوق داده است؛ موضوعی که مستقیماً به کاهش عرضه مسکن در سال های آینده منجر خواهد شد.

در اقتصادی که بخش مسکن نقش پیشران برای ده ها صنعت وابسته را دارد، ناپایداری قیمت مصالح ساختمانی می تواند به زنجیره ای از رکود در فولاد، سیمان، حمل ونقل، خدمات مهندسی و حتی اشتغال کارگری منجر شود. وقتی سازنده نتواند هزینه های آینده پروژه خود را پیش بینی کند، ریسک سرمایه گذاری بالا می رود و سرمایه ها به سمت بازارهای غیرمولد حرکت می کنند.

در چنین شرایطی، نبود یک نظام شفاف و قابل پیش بینی برای قیمت گذاری مصالح، عملاً به بی ثباتی گسترده در بازار ساخت وساز دامن می زند. اگرچه بخشی از افزایش قیمت ها به نوسانات نرخ ارز و هزینه انرژی بازمی گردد، اما بخش قابل توجهی نیز ناشی از سفته بازی، احتکار، ضعف نظارت و نبود سیاست های تنظیم گر کارآمد است.

واقعیت این است که حتی اگر زمین و تسهیلات بانکی نیز در دسترس سازندگان قرار گیرد، بدون کنترل و مدیریت قیمت مصالح ساختمانی، امکان کاهش قیمت نهایی مسکن وجود ندارد. مصالح ساختمانی در بسیاری از پروژه ها بیش از 50 درصد هزینه تمام شده را تشکیل می دهد و هر نوسان در این بخش، مستقیماً به بازار مسکن منتقل می شود.

افزایش پی درپی قیمت ها باعث شده برخی سازندگان برای کاهش هزینه ها به سمت افت کیفیت ساخت حرکت کنند؛ مسأله ای که در بلندمدت ایمنی ساختمان ها و کیفیت زندگی شهروندان را تهدید می کند. این روند اگر ادامه یابد، می تواند تبعات اجتماعی و حتی ایمنی گسترده ای به دنبال داشته باشد.

از سوی دیگر، خانوارهایی که در انتظار کاهش قیمت مسکن هستند، با مشاهده افزایش هزینه ساخت، ناامیدتر می شوند و تقاضای مؤثر بیش از پیش افت می کند؛ رکودی که به زیان کل اقتصاد تمام می شود.
ضرورت ورود جدی دولت به تنظیم بازار

مدیریت قیمت گذاری مصالح ساختمانی به معنای سرکوب قیمت ها نیست، بلکه هدف آن ایجاد یک چارچوب شفاف، قابل پیش بینی و منصفانه برای تولیدکننده و مصرف کننده است. دولت می تواند با ابزارهایی مانند عرضه منظم در بورس کالا، حذف واسطه های غیرضروری، شفاف سازی زنجیره توزیع و مقابله با احتکار، ثبات نسبی را به این بازار بازگرداند.

همچنین حمایت هدفمند از تولیدکنندگان مصالح، به ویژه در حوزه انرژی و حمل ونقل، می تواند هزینه های تمام شده را کاهش دهد و فشار بر سازندگان مسکن را کم کند. این سیاست ها نه تنها به نفع بخش مسکن، بلکه به سود اشتغال، تولید داخلی و ثبات اقتصادی خواهد بود.

در نهایت، بدون مدیریت هوشمند بازار مصالح ساختمانی، هر برنامه ای برای جهش تولید مسکن یا کنترل قیمت ها محکوم به شکست است؛ زیرا سنگ بنای قیمت مسکن، در کارخانه های سیمان و فولاد و زنجیره تأمین آنها گذاشته می شود، نه فقط در دفاتر مشاوران املاک.

طبق اعلام مرکز آمار، در فصل پاییز امسال قیمت نهاده های ساختمان های مسکونی شهر تهران نسبت به فصل قبل 18.4 درصد، نسبت به مدت مشابه پارسال 61.3 درصد و در چهار فصل منتهی به فصل جاری نسبت به دوره مشابه سال قبل (تورم سالانه) 44.9 درصد افزایش یافته است.

در فصل پاییز 1404 درصد تغییرات شاخص قیمت نهاده های ساختمان های مسکونی شهر تهران نسبت به فصل قبل (تورم فصلی) 18.4 درصد است که در مقایسه با همین اطلاع در فصل قبل (6.3 درصد) 12.1 واحد درصد افزایش داشته است.

در این فصل، در بین گروه های اجرایی، بیشترین تورم فصلی با 36.4 درصد مربوط به گروه اجرایی تأسیسات مکانیکی و انواع عایق حرارتی است و این در حالی است که گروه سیمان، بتن و انواع شن و ماسه با 1.8 درصد کاهش نسبت به فصل قبل مواجه شده است.

در فصل پاییز 1404 درصد تغییرات شاخص قیمت نهاده های ساختمان های مسکونی شهر تهران نسبت به فصل مشابه سال قبل (تورم نقطه به نقطه) 61.3 درصد است که در مقایسه با همین اطلاع در فصل قبل (43.6 درصد) 17.7 واحد درصد افزایش داشته است.

در این فصل در بین گروه های اجرایی، بیشترین تورم نقطه به نقطه با 96.6 درصد مربوط به گروه اجرایی چوب و کمترین تورم نقطه به نقطه با 28.2 درصد مربوط به گروه اجرایی شیشه است.

در فصل پاییز 1404 درصد تغییرات شاخص قیمت نهاده های ساختمان های مسکونی شهر تهران در چهار فصل منتهی به فصل جاری نسبت به دوره مشابه سال قبل (تورم سالانه) 44.9 درصد بوده است که در مقایسه با همین اطلاع در فصل قبل (36.7 درصد) 8.2 واحد درصد افزایش داشته است.

در این فصل در بین گروه های اجرایی بیشترین تورم سالانه با 70.7 درصد مربوط به گروه اجرایی چوب و کمترین تورم با 22.9 درصد مربوط به گروه شیشه بوده است.