طی یک سال اخیر حدود هشت میلیون نفر از لیست دریافت یارانه نقدی 300 هزار تومانی حذف شده‌اند و این روند هم‌چنان ادامه دارد؛ این در حالی است که با تورم 60 درصد موجود این عدد صرفا می‌تواند کفاف خرید حدود 250 گرم گوشت قرمز یا یک عدد روغن سرخ‌کردنی یک لیتری را بدهد!

به گزارش ایسنا، در راستای اجرای قانون بودجه 1404 و در ادامه قطع یارانه دهک‌های 8 تا 10 در ماه جاری نیز برخی افراد از لیست یارانه‌بگیران خارج شدند. حذف یارانه ثروتمندان، موضوع جدیدی نیست اما همواره نسبت به شاخص‌های اجرای این سیاست از جمله چگونگی شناخت میزان تمکن مالی افراد، شک و شبهه وجود دارد.

شاخصی که اخیرا دولت برای تشخیص دهک افراد در نظر گرفته میزان هزینه‌کرد ماهیانه است. بر اساس عملکرد وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اگر سرانه هزینه هر نفر بیش از 10 میلیون تومان در ماه باشد در دهک‌های 8 و 9 قرار می‌گیرد و از لیست یارانه‌بگیران خارج می‌شود. منابع حاصل از این اقدام به خانوارهای دارای فقر شدید، پرداخت کالابرگ و مستمری مددجویان دستگاه‌های حمایتی اختصاص می‌یابد.

یارانه دیگر زورش به تورم نمی‌رسد!

خانوارهای متوسط و بعضا پایین جامعه در شرایطی از دریافت یارانه محروم می‌شوند که تورم نقطه به نقطه به نرخ عجیب و غریب 60 درصد رسیده و پس از حذف ارز ترجیحی در ماه گذشته برخی کالاهای اساسی تا بیش از 150 درصد گران شدند. در حال حاضر با 300 هزار تومان یارانه دهک‌های 4 تا 9 می‌توان حدود 250 گرم گوشت یا یک روغن سرخ‌کردنی یک لیتری خریداری کرد.

برخی افراد عنوان می‌کنند بدون آن‌که فعل و انفعال خاصی در میزان درآمد، معاملات یا دارایی این افراد ایجاد شود در یک ماه گذشته از دهک‌های پایین به دهک‌های 8 تا 10 منتقل و یارانه آنها حذف شده است

بر اساس قیمت‌های امروز، یک کیلوگرم ران گوسفند با استخوان یک میلیون و 390 هزار تومان، یک کیلو گوشت خورشتی گوسفندی دو میلیون و 280 هزار تومان و یک کیلوگرم گوشت گوساله سردست یک میلیون و 300 هزار تومان قیمت دارد.

در این شرایط اقتصادی، مشخص نیست ملاک وزارت تعاون برای تعیین عدد ثابت 10 میلیون تومان در بازه زمانی طولانی چیست. مضافا این که برخی خانوارها با هزینه‌های سربار مثل دارو، درمان و تحصیل مواجهند و حذف آنها از یارانه بر مبنای هزینه‌کرد 10 میلیون تومان توجیه‌پذیر نیست و تعدادی از نمایندگان مجلس نیز به آن نقد دارند.

دولت هر ماه به دهک‌های یک تا 3 مبلغ  400 هزار تومان و به دهک‌های 4 تا 9 مبلغ 300 هزار تومان به ازای هر نفر پرداخت می‌کند. یارانه دهک‌های اول تا سوم بیست و پنجم هر ماه و یارانه سایر افراد پایان ماه واریز می‌شود.

حذف یارانه معلولان و بیماران خاص غیرممکن است

اگرچه از ابتدای امسال فرآیند حذف دهک‌های 8، 9 و 10 از لیست یارانه آغاز شده اما گفته می‌شود برخی افراد که با مسائلی مثل معلولیت یا بیماری خاص مواجهند، ولو در دهک‌های 8 تا 10 قرار داشته باشند هم‌چنان مشمول دریافت یارانه هستند. احمد میدری ـ وزیر تعاون ـ وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اشاره به دریافت "کدملی خانواده‌های دارای بیماران خاص و معلول" از نهادهای مربوطه گفته است: حذف یارانه این گروه و مددجویان بهزیستی و کمیته امداد غیرممکن است و آنان مشمول حذف نخواهند بود.

با این وجود، برخی دیگر از افراد در تماس با ایسنا عنوان کردند بدون آن‌که فعل و انفعال خاصی در میزان درآمد، معاملات یا دارایی این افراد ایجاد شود در یک ماه گذشته از دهک‌های پایین به دهک‌های 8 تا 10 منتقل و یارانه آنها حذف شده است.

در گذشته ملاک‌هایی همچون گردش مالی، مالکیت خودرو و املاک ملاک حذف یارانه بود که با انتقادهای زیادی همراه شد؛ چرا که حتی مددجویان نهادهای حمایتی نیز در دهک‌های بالا ثبت می‌شدند.

خودرو و مسکن لوکس؛ ملاک تشخیص پردرآمدهاست

در آیین‌نامه‌ای که سال گذشته برای تعیین سه دهک پردرآمد جامعه ارائه شد، شش شاخص برای شناسایی این افراد در نظر گرفته شد. این شش شاخص شامل تملک املاک و مستغلات لوکس بالای 35 میلیارد تومان، داشتن یک یا چند خودرو با مجموع ارزش بیش از سه میلیارد تومان، خانوارهای با درآمدهای بالاتر از سقف مشخص، خانوارهای با میزان خرید بالاتر از حد تعیین شده، ایرانیان مقیم خارج از کشور و خانوارهای با بیش از پنج سفر خارجی در سال است.

اگر نحوه شناسایی افراد مذکور به صورت دقیق باشد نقد چندانی به پنج شاخص از شش مورد مذکور وارد نیست، اما شاخص هزینه ماهیانه 10 میلیون  تومانی که اخیرا مبنای عمل قرار گرفته انتقاداتی را متوجه وزارت تعاون کرده است.

رییس سازمان هدفمندی می‌گوید که قانون، هیچکس را از اعتراض به حذف یارانه منع نکرده که می‌توانند از سامانه سیمین سازمان هدفمندی یا سامانه حمایت وزارت رفاه درخواست بدهند. بنابراین فرآیند ورود و خروج یک فرایند مستمر است. روزانه در کشور 10 تا 12 هزار تغییر ساختار خانوار داریم. این در حالی است که مرتبا از تعداد یارانه‌بگیران کاسته می‌شود.

بهمن ماه دو سال قبل حدود 80 میلیون نفر در کشور یارانه نقدی دریافت می‌کردند اما این عدد در دی و بهمن امسال به استناد جدیدترین آمار سازمان هدفمندی، به 70.6 میلیون نفر کاهش یافته است.

از این تعداد 27.8 میلیون نفر جزو دهک‌های اول تا سوم و 42.8 میلیون نفر جزو دهک‌های چهارم تا نهم هستند. این در حالی است که بهمن سال گذشته تعداد یارانه‌بگیران دهک‌های چهارم تا نهم 50.7 میلیون نفر بود که از سال گذشته تا کنون به تدریج حدود هشت میلیون نفر از این چرخه خارج شده‌اند.

چگونه به حذف یارانه اعتراض کنیم؟

معترضین به دهک‌بندی خانوار، سهام عدالت، تحت پوشش قرار گرفتن نهادهای حمایتی، یارانه کمک معیشتی و کالابرگ الکترونیک می‌توانند به سامانه‌های معرفی شده وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از جمله hemayat.sfara.ir یا  hemayat.mcls.gov.ir  مراجعه یا با شماره تلفن 0216369 مربوط به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تماس بگیرند.

قرار بود دهک‌بندی هر شش ماه یک بار انجام شود اما آمار یارانه‌بگیران هر ماه نشان می‌دهد بسیاری از افراد که مطابق شاخص‌های شش‌گانه می‌توانند جزو یارانه‌بگیران باشند در یک فرآیند تدریجی به دهک‌های بالا پرتاب و یارانه‌شان قطع می‌شود.

با وجود تورم‌های موجود، ارقام 300 و 400 هزار تومان تاثیر چندانی در بهبود کیفیت زندگی ندارد اما پایان هر ماه بسیاری از افراد با این نگرانی مواجهند که بدون فعل و انفعال خاصی در میزان دارایی یا درآمدشان دهک‌بندی آنها تغییر کند و روز پایانی ماه، دیگر پیامک واریز یارانه برایشان ارسال نشود