الجزیره گزارش داد، در حالی که جهان روی ثبات انرژی حساب کرده است،‌ ایران می‌تواند جریان نفت خلیج فارس را به هم ‌بزند.

گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛‌ شبکه الجزیره در گزارشی تحلیلی با اشاره به دور تازه گفت‌وگوهای ایران و آمریکا در عمان، تأکید می‌کند که همزمان با ادامه مسیر دیپلماسی، وزن واقعی معادله در میدان انرژی و توازن قدرت منطقه‌ای نهفته است؛ جایی که هرگونه تنش می‌تواند بازار جهانی نفت را با جهش‌های سنگین مواجه کند.

به نوشته الجزیره، تهران در این مذاکرات ضمن سنجش جدیت واشنگتن، بر خطوط قرمز خود از جمله توانمندی‌های موشکی تأکید کرده است. علی شمخانی، مشاور رهبر معظم انقلاب، تصریح کرده که ظرفیت‌های موشکی ایران قابل مذاکره نیست.

در مقابل، مقام‌های آمریکایی از گزینه‌هایی مانند توقیف نفتکش‌های حامل نفت ایران سخن گفته‌اند؛ گزینه‌ای که به اذعان رسانه‌های آمریکایی، می‌تواند بازار جهانی نفت را دچار التهاب کند.

الجزیره در ادامه با اشاره به تمرکز مطالبات آمریکا بر توقف غنی‌سازی، برنامه موشکی و نفوذ منطقه‌ای ایران، یادآور می‌شود که تهران همواره تأکید کرده قصدی برای ساخت سلاح هسته‌ای ندارد. با این حال، آنچه بیش از هر چیز بازارها را نگران کرده، نه صرفاً مذاکرات، بلکه احتمال برخورد نظامی در منطقه‌ای است که قلب تپنده انرژی جهان محسوب می‌شود.

بر اساس این گزارش، در سناریوهای محدود مانند حملات نمادین یا درگیری‌های کوتاه‌مدت، برخی تحلیلگران افزایش قیمت نفت را در حد چند دلار یا جهش موقت تا محدوده 80 دلار پیش‌بینی می‌کنند؛ افزایشی که به دلیل مازاد عرضه جهانی می‌تواند پایدار نباشد.

حتی در سناریوی توقف کامل صادرات نفت ایران نیز برآوردهایی از میانگین‌های 70 تا 90 دلاری مطرح شده است. الجزیره این سناریوها را در چارچوب «علاوه ریسک جنگ» ارزیابی می‌کند که بسته به سطح تنش، به قیمت‌ها افزوده می‌شود.

اما نقطه ثقل گزارش الجزیره جایی است که از سناریوی راهبردی‌تر سخن می‌گوید: تنگه هرمز.

این گذرگاه حیاتی که حدود 20 میلیون بشکه نفت در روز ـ معادل نزدیک به 20 درصد مصرف جهانی مایعات نفتی ـ از آن عبور می‌کند، به تعبیر تحلیلگران می‌تواند ورق بازار انرژی را به طور کامل برگرداند. الجزیره تأکید می‌کند که هرگونه اختلال جدی در این مسیر، شوکی فوری و گسترده به بازار وارد خواهد کرد.

نبیل المرسومی، کارشناس امور نفت، در گفت‌وگو با الجزیره تصریح کرده است که حتی بدون بستن تنگه هرمز، اگر ایران در صورت درگیری، تأسیسات نفتی منطقه را هدف قرار دهد و عرضه نفت خلیج فارس به طور چشمگیری کاهش یابد، قیمت‌ها می‌تواند به بالای 100 دلار در هر بشکه صعود کند. این ارزیابی نشان می‌دهد که وزن ژئوپلیتیکی ایران در بازار انرژی، فراتر از سهم تولیدی صرف آن است.

المرسومی در ادامه به الجزیره گفته است که اگر سناریوی بستن تنگه هرمز محقق شود، یک‌چهارم عرضه نفت جهان و حدود یک‌پنجم عرضه گاز طبیعی جهان متوقف خواهد شد؛ رخدادی که به گفته او می‌تواند بهای نفت را تا 130 دلار در هر بشکه بالا ببرد. چنین جهشی نه تنها بازار نفت، بلکه کل اقتصاد جهانی را با تکانه‌ای شدید روبه‌رو خواهد کرد.

الجزیره با یادآوری تجربه جنگ اوکراین توضیح می‌دهد که چگونه «اثر جانبی بحران» می‌تواند در مدت کوتاهی ده‌ها دلار به قیمت هر بشکه نفت اضافه کند. بر همین اساس، در صورت تهدید واقعی جریان انرژی از خلیج فارس، این علاوه می‌تواند به سرعت تشدید شود.

در مقابل، سناریوی توافق هسته‌ای و افزایش صادرات نفت ایران می‌تواند قیمت‌ها را کاهش دهد، اما همان‌گونه که تحلیلگران به الجزیره گفته‌اند، مسیر بازار بیش از هر چیز به سطح تنش و سرنوشت تنگه هرمز وابسته است.

در مجموع، گزارش الجزیره نشان می‌دهد که در معادله پرتنش تهران و واشنگتن، عامل تعیین‌کننده نه صرفاً میز مذاکره، بلکه قدرت بازدارندگی و موقعیت ژئوپلیتیکی ایران در شاهراه انرژی جهان است؛ عاملی که در شدیدترین سناریو می‌تواند نفت را به مرز 130 دلار برساند و معادلات اقتصاد جهانی را دگرگون کند.