به نقل از خبرآنلاین بانک مرکزی در حالی نرخ تورم کشور تا پایان دی ماه را 44.2 درصد محاسبه کرده که مرکز آمار چند روز پیش از آن تورم را 44.6 درصد اعلام کرد. بانک مرکزی که 7 سال از انتشار علنی محاسبات تورمی خود جلوگیری کرده بود، چند ماهی است که دوباره دست به انتشار برآوردهایش زده است. بانک مرکزی محاسبات تورم از سال 1316 تا امروز را بر روی سایت خود دارد ولی مرکز آمار از ابتدای دهه 90 شروع به محاسبه نرخ تورم کرده است.

با این که در تورم دی ماه، برآورد مرکز آمار بیش از محاسبات بانک مرکزی است اما این جزو معدود دفعاتی است که این اتفاق می افتد. از آنجایی که این دو مرجع رسمی اعلام آمار، سبدهای متفاوتی در محاسبه تورم دارند، از قدیم نتایج محاسبات شان متفاوت بود. بانک مرکزی ضمنا تمام اطلاعات خود را از شهرها اخذ می کند و مرکز آمار هم از شهرها و هم از روستاها و اغلب تورم در شهرها هم بیشتر است. به این ترتیب اغلب ارقام محاسبه شده از سوی بانک مرکزی بیش از ارقام اعلام شده از سوی مرکز آمار است.

همانطوری که در نمودار هم قابل مشاهده است در محاسبات 10 ماهه اخیر همواره ارقام گزارش شده از سوی بانک مرکزی بیشتر بوده جز در دی ماه. همچنین بانک مرکزی میزان تورم ابتدای سال را 36.4 درصد محاسبه کرده بود و مرکز آمار 33.2 درصد. به این ترتیب بانک مرکزی فکر می کند در 10 ماه اخیر 8 درصد بر تورم افزوده شده اما مرکز آمار افزایش تورم را بیش از 11 درصد می داند.

با اینکه سال 1404 یک سال با تورم فزاینده بود و در اغلب ماه های آن تورم رو به افزایش بود اما در میان 10 ماهی که از سال سپری شده، تورم دی ماه بیشترین جهش را نسبت به دیگر ماه ها داشته است. در گزارش مرکز آمار تورم دی ماه در مقایسه با آذر 2.4 واحد درصد رشد کرد و در گزارش بانک مرکزی 1.8 واحد درصد. این مهم بیش از هر چیز بیانگر نقش حذف ارز ترجیحی در جهش قیمت ها است.

البته بررسی ارقام تورم ماهانه که مرکز آمار محاسبه می کند نیز موید همین نکته است زیرا بر این اساس تورم ماهانه در دی ماه به 7.9 درصد رسیده و احتمال می رود که تورم ماهانه در بهمن ماه هم 8 تا 10 درصد باشد. گفتنی است اگر برای یک سال مداوم تورم ماهانه 8 درصد باشد، در پایان آن سال تورم سالانه سه رقمی شده است. کارشناسان نسبت به تبعات حذف ارز ترجیحی هشدارهای زیادی داده اند و حتی با وجود تخصیص کالابرگ، این انتظار وجود دارد که فشار تورمی زیادی به مردم وارد شود.

تورم در آستانه رکوردشکنی بزرگ؟

همانطوری که در نمودار تورم کشور از سال 91 به این سو مشاهده می شود، در کل روند تورمی محاسبه شده از سوی دو مرجع رسمی اعلام آمار در کشور همخوان هستند، گرچه در سال هایی شکاف میان آنها بیشتر می شود. از ابتدای دهه 90 به این سو، تورم ایران وارد کانالهای بالاتر شد. تا پیش از این دهه و از سال 74 اغلب تورم در مدار 10 تا 20 درصدی قرار داشت ولی در سال های نخستین این دهه تورم سالانه وارد کانال 30 تا 40 درصدی شد و از اواخر دهه 90 هم شاخص تورم وارد کانال 40 تا 50 درصدی شد و حتی در 1401 از نظر بانک مرکزی سقف 50 درصدی را هم رد کرد.

مرکز آمار و بانک مرکزی با وجود اختلافی که در ارقام تورمی خود دارند در این نکته توافق دارند که بیشترین تورم تجربه شده از 90 تا به امروز در 1401 به دست آمده است؛ بانک مرکزی تورم آن سال را 53.1 درصد اعلام کرده و مرکز آمار 45.8 درصد. به این ترتیب دومین تورم بزرگ کشور پس از سال 90 هم در دی ماه امسال با 44.6 درصد از نظر مرکز آمار به دست آمده و این مهم در شرایطی است که به احتمال بسیار در دو ماه باقی مانده از سال بالاتر خواهد رفت.

برآوردها نشان می دهد لااقل تا پایان 1404 تورم سالانه سه تا چهار درصد بیشتر خواهد شد و به چیزی در حدود 47 تا 48 درصد خواهد رسید که به معنای رکوردشکنی تورمی در محاسبات مرکز آمار است. همچنین پیش بینی می شود تا پایان سال آینده هم روند تورمی فعلی ادامه خواهد یافت که در این صورت رکورد تورمی 53.1 درصدی هم شکسته می شود.