کیهان نوشت: اواخر سال 1401 در حالی که توجه رسانه‌ها معطوف به پرتاب ماهواره جدید ایران به فضا بود، شهید باقری اعلام کرد که یک موشک بالستیک ایرانی با سرعت 8 ماخ و برد 1500کیلومتر، اهداف دریایی را نقطه‌زنی می‌کند.

عمده موشک‌های بالستیک ایرانی که در چند سال اخیر در عملیات‌هایی ضدتروریست‌های داعش، گروه‌های تروریستی در شمال عراق و نیروهای تروریست سنتکام وارد عمل شده‌اند از نوع تاکتیکی و در فاصله‌های زیر 1000 کیلومتر بوده‌اند که دقت این موشک‌های بالستیک ایرانی برای کارشناسان امر در فواصل زیر هزار کیلومتر اثبات شده اما سؤال بخشی از علاقه‌مندان به صنعت دفاعی کشورمان آن است که در بردهای بالای 1500 کیلومتر، وضعیت به چه گونه است؟ در چند سال اخیر همیشه بحث‌هایی درخصوص دستیابی ایران به موشک بالستیک ضد کشتی برد بلند توسط فرماندهان عالی رتبه کشور مطرح شده؛ موشک‌هایی که در بردهای حتی بالای 1000 کیلومتر بوده و می‌توانند اهداف دریایی را مورد اصابت قرار دهند.

از سوی دیگر، در خانواده مشهور و موفق فاتح نیز نمونه‌های ضد کشتی مشهوری وجود دارند که در فواصل کنونی استقرار ناوهای آمریکایی می‌توانند بسیار مؤثر باشند. به عنوان مثال، غیر از موشک‌های هرمز 1 و 2 و خلیج ‌فارس (که به علت تکثر در سواحل خلیج‌فارس و دریای عمان، گزینه‌های مهمی برای اشباع پدافندی و حمله دقیق به ناوها و رادارهای دشمن هستند)‌، قابلیت ضد کشتی موشک‌های بالستیک تاکتیکی ایران با «ذوالفقار بصیر»، به برد مهم 700 کیلومتر افزایش یافت که اکنون ناو آبراهام لینکلن نیز در همین برد قرار دارد.

این موشک که دیگر محصول در مسیر توسعه جانبی از موشک‌های خانواده فاتح محسوب می‌شود در سال 1399 معرفی شد و از آن زمان نیز، مدل‌های دیگری از این خانواده به صورت عملیاتی وارد یگان رزم نیروهای مسلح شده است که از جمله آنها موشک «قاسم بصیر» است. این موشک که از سیستم پیشران سوخت جامد بهره می‌برد، برد 1300 کیلومتری داشته و سر جنگی آن قابلیت مانور برای فریب سامانه‌های پدافندی ضد موشک مثل پاتریوت و تاد و پدافند ناوهای آمریکایی را نیز دارد.

سیستم اپتیکی مجهز به قابلیت پردازش تصویر در موشک قاسم بصیر

اواخر سال 1401 و در حالی که عمده توجه رسانه‌ها معطوف به پرتاب ماهواره جدید ایران به فضا بود، شهید بزرگوار سرلشکر باقری رییس وقت ستاد کل نیروهای مسلح، اعلام کرد که «ایران به تولید مدل جدیدی از موشک‌های بالستیک با قابلیت انهدام یگان‌های شناور دریایی متحرک رسیده است.» به گفته وی، آزمایش این موشک با موفقیت انجام شده و درحال تولید انبوه است که با این اقدام، کشورمان، جزو سه کشور دارنده دانش ساخت این موشک‌ها قرار گرفته است. از جمله نکات مهمی که در ادامه این خبر، از زبان عالی رتبه‌ترین فرمانده وقت نظامی کشورمان بیان شد، آن است که «این موشک بالستیک، با سرعت 8 ماخ و با برد هزار و 500 کیلومتر، اهداف در حال حرکت را نقطه زنی می‌کند». 

بالستیک‌ها به سراغ شناورهای دشمن می‌روند

اولین نمونه ساخت موشک بالستیک ضد کشتی در جهان را باید به چینی‌ها نسبت داد. به اعتقاد کارشناسان غربی، موشک بالستیک21 DF ساخت کشور چین قوانین جنگ‌های دریایی را تغییر داده و باعث ایجاد ترس زیادی در بین فرمانده‌هان نیروی دریایی آمریکا شده است چراکه تا پیش از این، موشک‌های ضد کشتی همه از نوع کروز بودند و از موشک‌های بالستیک در نقش ضد کشتی بهره گرفته نمی‌شد، لذا سامانه‌ای برای مقابله با آن روی اکثر شناورهای آمریکایی موجود نیست. این موشک از سیستم پیشران دو مرحله‌ای سوخت جامد بهره می‌برد که زمان آماده شدن آن برای پرتاب را کاهش می‌دهد. 21 DF دارای بردی در حدود 2150 کیلومتر و یک سرجنگی (حتی اتمی) 500 کیلوتنی مجهز شده است.

کدام موشک‌های بالستیک ایرانی، قابلیت ضدکشتی دارند؟

تاکنون نمونه‌های مختلفی از موشکهای بالستیک ایرانی، علیه اهداف دریایی دوربرد مورد آزمایش قرار گرفته‌اند و برخی دیگر نیز، در حد اشاره و انتقال کدهای دقیق به دشمنان فرامنطقه‌ای بوده است. برای اولین بار به صورت رسمی، شهید سرافراز سردار حاجی‌زاده فرمانده سابق نیروی هوافضای سپاه، در تیرماه 1390 از شلیک دو فروند موشک از کویر سمنان به سوی هدفی در دهانه اقیانوس هند در بهمن ماه سال گذشته (بهمن1389) خبر داد و فاصله این شلیک را 1900 کیلومتر اعلام کرده بود. اما پس از آن نیز نکات دقیق‌تری از این سلاح خاص نیروهای مسلح کشورمان بیان شده بود. 

یکی از این اشاره‌ها مربوط به سردار شهید سرلشکر سلامی در سال 1396 است. فرمانده وقت سپاه در یک گفت‌وگوی رسمی، به وجود یک موشک بالستیک اشاره می‌کند که با سرعت 8 ماخ از جو زمین وارد شده و می‌تواند اهداف شناور متحرک را مورد هدف قرار دهد. خروج از جو زمین و ورود مجدد و رسیدن به سرعت نزدیک به 8 ماخ مشخصا موشک مورد نظر شهید سلامی را از رده تسلیحاتی مثل سری هرمز و خلیج‌فارس خارج کرده و برد سلاح مورد نظر را به بالای هزار و چه بسا 1500 کیلومتر ارتقاء می‌دهد. کمی بعد در 27 دی 1399، نیروی هوافضای سپاه پاسداران، در حالی آخرین مرحله از رزمایش موشکی پیامبر اعظم-15 را اجرا کرد که در جریان آن، چند موشک بالستیک (که تصاویر منتشره، حداقل شامل قدر اف و سجیل 2 بود)، به سمت اهدافی در شمال اقیانوس هند شلیک شدند. 

طبق سناریو این مرحله، موشک‌های مورد نظر، انهدام ناوهای دشمن در فاصله 1800 کیلومتری را شبیه‌ سازی کردند و دقت آنها به حدی بود که به گفته‌ مقامات دولتی آمریکا، موشک‌های شلیک شده به یک هدف در سطح دریا اصابت کردند در حالی که در 150 کیلومتری این هدف، ناو هواپیمابر نیمیتز حضور داشت که این تست، یک قدرت‌نمایی به نیروهای دریایی آمریکا محسوب می‌شد. موشک بالستیک عماد نیز یکی از محصولات رونمایی شده توسط وزارت دفاع در کلاس موشک‌های بالستیک، با محدوده عملیاتی بالای هزار و پانصد کیلومتر است که بردی در حدود 1700 کیلومتر دارد.

بر اساس فیلمی که در اواسط سال 1399 از یک تست عملیاتی مهم این موشک منتشر شد، هدفی شبیه به عرشه یک ناوهواپیمابر یا بخش کوتاهی از یک باند فرود مورد اصابت سر جنگی این موشک قرار می‌گیرد. این موشک سوخت مایع در زمان رونمایی نیز جزو اولین موشک‌های برد بلند ایرانی بود که به سر جنگی جدید مجهز به بالک‌های هدایتی برای پرواز و تصحیح خطا در مرحله آخر مجهز شده بود. با این اوصاف، موشکهای مشهور فوق، در سال‌های قبل معرفی شده و به احتمال زیاد، منظور شهید باقری نسل‌های دیگری غیر از این نمونه هستند.

کابوس اسراییل در جنگ 12 روزه، به دریا می‌رود

موشک راهبردی خیبرشکن که بهمن سال 1400 رونمایی شد، از نسل سوم موشک‌های دوربرد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است که از ویژگی‌های منحصر به فردی برخوردار می‌باشد. این موشک دارای سوخت جامد است و در فاز فرود، دارای مانورپذیری برای عبور از سپر موشکی بوده و طراحی بهینه آن باعث شده وزن آن نسبت به نمونه‌های مشابه یک‌سوم کاهش یافته و مدت آماده‌سازی و شلیک آن نیز تا یک ششم تقلیل پیدا کند. یکی از دلایلی که برخی کارشناسان معتقدند ارتش آمریکا و رژیم صهیونیستی به این نتیجه رسید که امکان مقابله با موشک‌های ایرانی را ندارد، مشاهده کیفیت و دقت اصابت موشک خیبرشکن در طول جنگ 12 روزه است. 

چابکی و سرعت فوق‌العاده در اصابت اهداف در برد و شعاع 1450 کیلومتری از دیگر توانمندی‌های این موشک است که تطابق زیادی با ویژگی‌های اعلام شده توسط رییس شهید ستادکل نیروهای مسلح کشورمان دارد. همچنین مرداد سال 1399 و به مناسبت روز صنعت دفاعی، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح از چند دستاورد دفاعی رونمایی کرد که یکی از مهم‌ترین این دستاوردها، موشک بالستیک تاکتیکی «شهید حاج قاسم» با نام و یاد سردار دلها شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس سپاه بود. 

موشک شهید حاج قاسم با وزن بیش از 7 تن و طول 11 متر، وزن سرجنگی 500 کیلوگرم دارای برد عملیاتی 1400 کیلومتر و دقت نقطه زنی در حداکثر برد است. این موشک با سرعت ورود به جو معادل 12 برابر سرعت صوت قادر است از هرگونه سامانه دفاع موشکی عبور کرده و با توجه به دقت بسیار بالا و سرجنگی پرقدرت خود، هدف را نابود می‌کند. 

آیا یک موشک بالستیک از پس ناو هواپیمابر برمی‌آید؟

هدفی که موشک‌های بالستیک ایرانی مامور انهدام آن هستند، بسیار بزرگ بوده و یک غول تمام فلزی با وزنی در حدود 90 تا 100 هزار تن و با ابعادی در حدود 300 متر طول و بیش از 70 متر عرض به شمار می‌رود. ناوهای هواپیمابر از بزرگ‌ترین کشتی‌های موجود در دریاها بوده که علاوه‌بر ابعاد بسیار عظیم خویش کاملا زره پوش نیز هستند. دستیابی به چنین هدفی که بسیار بزرگ اما به لحاظ سرعت و مانور تنبل است، امکان‌پذیر به نظر میرسد اما در نوع خود از آنچنان حفاظت و تدابیری بهره‌مند است که امکان دستیابی به خویش را برای موشک‌های کروز و قایق‌های تندرو سخت کرده است.

به‌عنوان مثال ناوهای هواپیمابر آمریکایی هر کدام با استفاده از تعداد زیادی کشتی‌های پشتیبانی دفاع هوایی و حتی زیردریایی‌های تهاجمی حفاظت می‌شوند که تعداد زیادی از آنها هم عرض با ناو حرکت نموده و مقابل مسیر موشک‌های کروز قرار میگیرند تا اجازه ورود به حریم ناوهواپیمابر را نیابند. ناو و ناوشکن‌های همراه آن هم به تعداد زیادی از سامانه‌های توپی و موشکی مقابله با موشکهای کروز مجهز هستند اما در این میان، موشک بالستیک با عبور آسانتر از تمام این موانع، با فرود مافوق صوت از ارتفاع بالا عملا چنین تدابیری را بلااستفاده می‌کند. ضمن آنکه در عرشه هر ناو هواپیمابر تعدادی هواپیمای آماده به پرواز لود شده با بمب و موشک و سوخت کامل وجود دارند. همچنین روی عرشه این ناوها تجهیزات بسیار حساس مدیریت پرواز و کنترل فرود و برخاست وجود دارد که بدون آنها عملا ناو توانایی خود را از دست می‌دهد و با یک قایق معمولی غیر نظامی برابری خواهد کرد!

عملیاتی کردن نسل جدید این موشکها، باعث می‌شود عملاً عمق استقرار ناوگان دشمن برای حمله احتمالی 2000 کیلومتر عقب‌تر از مرزهای کشورمان باشد و این، به معنی فرصت بیشتر برای کشف و رهگیری هواپیماها و موشک‌های دشمن و گرفتن فرصت اجرای عملیات غافلگیرانه توسط آنهاست و با فرض رسیدن به برد 2000 کیلومتر موشک‌های ایرانی، جنگنده‌های ناونشین آمریکایی از برد حمله مستقیم به کشورمان خارج شده و در میانه راه نیاز به سوخت‌گیری هوایی، زمان کمتر روی هدف و حمل مهمات کمتر خواهند داشت و در عین حال زمان واکنش بیشتری را نیز به مدافعین جان بر کف این مرز و بوم خواهد داد. 

ضمن آنکه تمامی این مصادیق، غیر از موشک‌های ‌هایپرسونیک فتاح 1 و 2 هستند که شلیک تعدادی از آنها، سامانه‌های پدافندی چند لایه رژیم صهیونیستی را در جنگ 12 روزه فلج کرد و حالا مهیای حمله به ناوهای هرمتجاوزی خواهند شد که خود را فدای دستورات یک رییس‌جمهور عاشق جزیره اپستین کند. در گزارش‌های بعدی، به ویژگی‌ها و مختصات موشکهای کروز دریایی ایران خواهیم پرداخت که بعضا کمتر شناخته شده یا ناشناخته باقی مانده‌اند.