این تصمیم که روز پنج شنبه از سوی اتحادیه اروپا اعلام شد، با واکنش سران قوا، وزارت امور خارجه، نهادهای نظامی و شماری از چهره های سیاسی همراه بوده و در اغلب این مواضع، نسبت به پیامدهای سیاسی، حقوقی و امنیتی آن هشدار داده شده است.

اتحادیه اروپا این تصمیم را به نقل از کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی خود و با استناد به ادعاهایی در حوزه حقوق بشر اعلام کرد. این در حالی است که پیش تر نیز تلاش هایی برای قرار دادن نام سپاه پاسداران در این فهرست صورت گرفته بود که به دلیل مخالفت برخی کشورهای عضو، از جمله فرانسه، به نتیجه نرسیده بود.

در دور جدید با وجود مخالفت اولیه پاریس، در نهایت اجماع لازم در میان 27 عضو اتحادیه اروپا شکل گرفت و این تصمیم اجرایی شد. پیش از این، آمریکا، کانادا و استرالیا نیز سپاه پاسداران را در فهرست سازمان های تروریستی قرار داده بودند.

آنطور که ایسنا گزارش داد، مطابق مقررات داخلی اتحادیه اروپا، قرار دادن یک نهاد در فهرست سازمان های تروریستی مستلزم صدور حکم قضایی از سوی یکی از کشورهای عضو است؛ موضوعی که در واکنش های رسمی ایران به عنوان محل مناقشه حقوقی این تصمیم مورد اشاره قرار گرفته است.

در واکنش به این تصمیم، محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: سپاه پاسداران یکی از قوی ترین و موثرترین نیروهای ضد تروریستی در دنیاست، فقط کسانی می توانند سابقه سپاه در مبارزه با تروریسم داعش را انکار کنند که خودشان در سمت تروریست ها ایستاده باشند. حمایت از تروریسم نتیجه ای جز پشیمانی برای کشورهای اروپایی نخواهد داشت.

همچنین غلامحسین محسنی اژه ای، رییس قوه قضاییه، در حاشیه نماز جمعه تهران گفت: اقدام اروپایی ها در تروریستی نامیدن سپاه پاسداران بدون پاسخ نخواهد ماند. او این تصمیم را مبتنی بر اغراض سیاسی دانست و افزود: سپاه پاسداران نهادی رسمی در ساختار جمهوری اسلامی ایران است و تروریستی معرفی کردن نهاد رسمی یک کشور عضو سازمان ملل متحد، با قواعد حقوق بین الملل در تعارض است.

علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، نیز در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس با اشاره به مصوبه پیشین مجلس شورای اسلامی نوشت: اتحادیه اروپا قطعا می داند مطابق مصوبه مجلس شورای اسلامی، ارتش کشورهایی که در مصوبه اخیر اتحادیه اروپا علیه سپاه پاسداران مشارکت داشته اند، تروریستی محسوب می شوند. لذا عواقب آن متوجه کشورهای اروپایی است که به چنین اقدامی دست زدند.

اشاره لاریجانی به مصوبه ای است که مجلس شورای اسلامی پس از قرار گرفتن نام سپاه در فهرست سازمان های تروریستی آمریکا در سال 1398 تصویب کرد. بر اساس این مصوبه، فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) و نیروها و نهادهای وابسته به آن از سوی ایران تروریستی قلمداد شدند. همچنین در سال 1401، مجلس طرحی دوفوریتی را در واکنش به تلاش اروپا برای اقدام مشابه آماده کرد که بر اساس آن، نیروهای مسلح کشورهای عضو اتحادیه اروپا تروریست محسوب می شوند.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه که هم زمان در سفر دیپلماتیک به ترکیه به سر می برد، در واکنش به این تصمیم در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: اقدام اروپا در تروریستی خواندن سپاه پاسداران یک اشتباه بزرگ راهبردی است. او این تصمیم را مشابه اقدام پیشین اروپا در موضوع اسنپ بک دانست و افزود: این موضوع نشان می دهد که اروپا نه درک درستی از شرایط بین المللی دارد، نه از شرایط منطقه و نه از منافع خود.

عراقچی همچنین گفت: در حال حاضر چندین کشور تلاش می کنند از شعله ور شدن یک جنگ تمام عیار در منطقه جلوگیری کنند. جالب است که هیچ یک از این کشورها اروپایی نیستند. در مقابل، اروپا سرگرم دمیدن در آتش بحران است.

وزارت امور خارجه نیز در بیانیه ای اعلام کرد: مسئولیت پیامدهای سیاسی، حقوقی و امنیتی ناشی از چنین تصمیمی بر عهده سیاستگذاران اروپایی، به ویژه طراحان و بانیان آن خواهد بود. در این بیانیه تأکید شده است که اطلاق عنوان تروریستی به یک نهاد رسمی حاکمیتی، مغایر با اصول حقوق بین الملل، از جمله اصل احترام به حاکمیت دولت ها و منع مداخله در امور داخلی کشورهاست.

ستادکل نیروهای مسلح در بیانیه ای اعلام کرد: تبعات این تصمیم مستقیما متوجه سیاستگذاران اروپایی خواهد بود. در این بیانیه، این اقدام مغایر با منشور سازمان ملل متحد و اصول حاکمیت ملی کشورها توصیف شده است.

وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح نیز با صدور بیانیه ای اعلام کرد که سپاه پاسداران بر اساس قانون اساسی، بخشی از حاکمیت جمهوری اسلامی ایران است و جرم انگاری علیه حاکمیت یک کشور، از منظر حقوق بین الملل قابل تفکیک و قابل اطلاق نیست.

ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز در بیانیه ای جداگانه، این تصمیم اتحادیه اروپا را محکوم کرد و آن را اقدامی در راستای تغییر جایگاه اروپا در تحولات جهانی ارزیابی کرد.

در مجلس شورای اسلامی، ابراهیم عزیزی، رییس کمیسیون امنیت ملی نیز اعلام کرد که مجلس بسته ای از اقدامات متقابل را در حمایت از سپاه پاسداران در دستور کار دارد.

روزنامه کیهان در یادداشتی به قلم حسین شریعتمداری، این اقدام اتحادیه اروپا را دیکته آمریکا و اسراییل دانست و نوشت: واکنش ایران به این اقدام اتحادیه اروپا نباید از نوع مذاکره و رفت و آمدهای مرسوم دیپلماتیک باشد.

انتظار می رود که در اولین گام تمامی وابستگان نظامی کشورهای اروپایی به عنوان عوامل ارتش های تروریست از کشور اخراج شوند و گام دوم می تواند اخراج سفرای این کشورها باشد. باید توجه داشت که همواره، حمله بهترین و کارآمدترین دفاع است.

قرار گرفتن نام سپاه پاسداران در فهرست سازمان های تروریستی اتحادیه اروپا، به عنوان تصمیمی با ابعاد حقوقی، سیاسی و امنیتی، نه تنها با واکنش های گسترده داخلی در ایران همراه شده، بلکه احتمال فعال شدن سازوکارهای تقابلی متقابل را نیز افزایش داده است.