طرح جدید کالابرگ الکترونیک به‌عنوان یکی از مهم‌ترین سیاست‌های معیشتی دولت در بودجه سال 1404، وارد فاز اجرایی شده است. در این طرح، یارانه کالاهای اساسی به‌جای پرداخت در ابتدای زنجیره تأمین، مستقیماً به مصرف‌کننده نهایی منتقل می‌شود؛ اقدامی که هدف آن حفظ قدرت خرید مردم، ایجاد ثبات قیمتی و حذف رانت‌های ارزی عنوان شده است.

این گزارش با مرور جزییات رسمی اعلام‌شده، به 10 سؤال متداول درباره کالابرگ الکترونیک جدید پاسخ می‌دهد.

بر اساس اعلام شورای اطلاع‌رسانی دولت، از این پس ارز ترجیحی نهاده‌ها و کالاهای اساسی از طریق تالار دوم و درگاه اختصاصی بانک مرکزی با اولویت تأمین می‌شود و یارانه کالاهای اساسی مستقیماً به حساب سرپرستان خانوار واریز خواهد شد.

این تغییر، هسته اصلی طرح جدید کالابرگ الکترونیک است که در بودجه 1404 پیش‌بینی شده و هدف آن انتقال کامل منافع یارانه‌ای به مصرف‌کننده نهایی است.

طبق اعلام رسمی، علاوه بر مشمولان قبلی، حدود 20 میلیون نفر جدید نیز به جمع دریافت‌کنندگان کالابرگ اضافه می‌شوند. در مجموع، حدود 80 میلیون نفر از جمعیت کشور تحت پوشش طرح کالابرگ الکترونیک قرار خواهند گرفت.

این گستردگی نشان می‌دهد دولت قصد دارد بخش عمده‌ای از جامعه را در برابر نوسانات قیمت کالاهای اساسی حمایت کند.

در مرحله نخست اجرای طرح:

اعتبار کالابرگ به‌صورت 4 نوبت یکجا پیش‌بینی شده است

به ازای هر نفر، در هر نوبت 1 میلیون تومان اعتبار اختصاص می‌یابد

در ابتدای اجرای طرح، مجموعاً 4 میلیون تومان به کارت بانکی سرپرست خانوار واریز می‌شود

پس از این مرحله، طرح به‌صورت ماهانه ادامه خواهد یافت.

طبق برنامه زمان‌بندی اعلام‌شده:

از 20 دی‌ماه، خانوارها می‌توانند خرید خود را آغاز کنند

زمان استفاده از اعتبار از طریق پیامک به سرپرست خانوار اطلاع‌رسانی می‌شود

اعتبار ماه‌های بعدی نیز طبق اطلاع‌رسانی‌های بعدی قابل استفاده خواهد بود

این زمان‌بندی با هدف مدیریت تقاضا و جلوگیری از ازدحام طراحی شده است.

قیمت کالاهای مشمول کالابرگ الکترونیک بر اساس مصوبات ستاد تنظیم بازار تعیین می‌شود. در صورت افزایش قیمت‌ها، دولت از طریق افزایش اعتبار کالابرگ تلاش می‌کند قدرت خرید خانوارها را جبران کند.

کالابرگ الکترونیک و سؤال پنجم؛ آیا قدرت خرید مردم حفظ می‌شود؟

اولویت اصلی دولت در این طرح، ثبات دوره‌ای قیمت کالاهای اساسی است. بر اساس تعهد اعلام‌شده:

در صورت تغییر تدریجی قیمت‌ها

و با تأیید ستاد تنظیم بازار

اعتبار کالابرگ الکترونیک در دوره‌های بعدی افزایش می‌یابد تا قدرت خرید خانوارها حفظ شود.

کالابرگ الکترونیک و سؤال ششم؛ نحوه استفاده از طرح چگونه است؟

استفاده از اعتبار کالابرگ به دو شکل تعریف شده است:

روش اعتباری (در فاز نخست اجرا)

روش کالایی (پس از تکمیل زیرساخت‌ها و ثبت درخواست خانوارها)

در حال حاضر، استفاده از کالابرگ الکترونیک به‌صورت اعتباری انجام می‌شود و مبلغ خرید از اعتبار تخصیص‌یافته کسر خواهد شد.

کالابرگ الکترونیک و سؤال هفتم؛ چه کالاهایی مشمول هستند؟

کالاهای اساسی در نظر گرفته‌شده در طرح کالابرگ الکترونیک شامل:

شیر، پنیر و ماست

گوشت قرمز و گوشت مرغ

تخم‌مرغ

برنج

روغن مایع

ماکارونی

قند و شکر

حبوبات

این اقلام، بخش اصلی سبد غذایی خانوارهای ایرانی را تشکیل می‌دهند.

کالابرگ الکترونیک و سؤال هشتم؛ آیا یارانه نقدی حذف می‌شود؟

خیر. طبق اعلام رسمی:

یارانه نقدی همچنان برقرار است

طرح یسنا و حمایت از سوءتغذیه نیز ادامه دارد

اجرای کالابرگ الکترونیک به معنای حذف سایر یارانه‌ها نیست، بلکه مکمل آن‌هاست.

کالابرگ الکترونیک و سؤال نهم؛ خرید از کجا امکان‌پذیر است؟

در طرح جدید، امکان خرید اقلام مشمول کالابرگ از بیش از 268 هزار فروشگاه در سراسر کشور فراهم شده است. این فروشگاه‌ها شامل:

فروشگاه‌های زنجیره‌ای

سوپرمارکت‌های محلی

مراکز منتخب عرضه کالاهای اساسی

گستردگی شبکه فروش، دسترسی خانوارها را تسهیل می‌کند.

کالابرگ الکترونیک و سؤال دهم؛ هدف نهایی اجرای طرح چیست؟

اهداف اصلی اجرای کالابرگ الکترونیک عبارت‌اند از:

کاهش نااطمینانی در بازار کالاهای اساسی

ایجاد ثبات دوره‌ای قیمت‌ها

جلوگیری از ایجاد رانت ارزی

حذف شکاف بین ارز ترجیحی و بازار آزاد

انتقال کامل منافع یارانه‌ای به مصرف‌کننده نهایی

به بیان ساده‌تر، حذف ارز ترجیحی از واردات و پرداخت مستقیم یارانه به خانوارها، محور اصلی این سیاست است.

کالابرگ الکترونیک و جمع‌بندی نهایی

طرح جدید کالابرگ الکترونیک 4 میلیونی یکی از گسترده‌ترین برنامه‌های حمایتی سال‌های اخیر است که با پوشش حدود 80 میلیون نفر، تلاش دارد اثر تورم بر کالاهای اساسی را کاهش دهد. موفقیت این طرح به اجرای دقیق، به‌روزرسانی منظم اعتبار و نظارت مستمر بر قیمت‌ها بستگی دارد.

منبع: گزارش فردانیوز