به گزارش پارسینه ؛ سال هاست به ما گفته می شود کاهش وزن فقط به اراده بستگی دارد: کمتر بخوریم و بیشتر حرکت کنیم. اما علم امروز نشان می دهد ماجرا پیچیده تر است. بدن و مغز انسان طی هزاران سال تکامل، مکانیزم های قدرتمندی ساخته اند تا وزن و ذخایر انرژی را حفظ کنند. همین مکانیزم ها هستند که باعث می شوند بعد از رژیم، دوباره وزنمان برگردد.

برای انسان های اولیه، چربی بدن یک ذخیره ی حیاتی بود. کمبود آن خطر گرسنگی داشت و زیادی آن سرعت و توان حرکت را کم می کرد. بنابراین مغز و بدن یاد گرفتند با سیستم های دفاعی پیچیده، انرژی را حفظ کنند. این سازوکارها در گذشته ضامن بقا بودند، اما امروز که غذا فراوان و تحرک کم است، همین سیستم ها مانع کاهش وزن پایدار می شوند.

اگر بارها رژیم گرفته اید و دوباره وزن تان برگشته، بدانید تنها نیستید و این موضوع تقصیر شما نیست. مغز و بدن برای دفاع از وزن طراحی شده اند. خبر خوب این است که علم و پزشکی در حال یافتن راه های تازه برای مقابله با این مکانیزم ها هستند. در کنار آن، تمرکز بر عادات پایدار مانند خواب کافی، فعالیت روزانه و تغذیه سالم می تواند سلامت شما را تضمین کند حتی اگر ترازو تغییر زیادی نشان ندهد.

واکنش بدن به کاهش وزن

وقتی وزن کم می کنیم، بدن آن را تهدیدی برای بقا تلقی می کند:

- هورمون های گرسنگی افزایش می یابند.

- میل به خوردن بیشتر می شود.

- مصرف انرژی کاهش پیدا می کند.

به بیان ساده، بدن تلاش می کند وزن از دست رفته را دوباره برگرداند. مغز حتی می تواند وزن قبلی را به خاطر بسپارد و آن را به عنوان حالت طبیعی جدید بدن در نظر بگیرد. بنابراین وقتی وزن بالا رفته باشد، مغز همان وزن بالاتر را دفاع می کند. این توضیح می دهد چرا بسیاری از افراد پس از رژیم دوباره چاق می شوند؛ نه به خاطر ضعف اراده، بلکه به خاطر عملکرد طبیعی زیست شناسی بدن.

داروها و امیدهای تازه

داروهای جدید کاهش وزن مانند Wegovy و Mounjaro با تقلید هورمون های روده، پیام سیری را به مغز می رسانند و اشتها را کم می کنند. اما این داروها برای همه مؤثر نیستند؛ برخی افراد دچار عوارض می شوند یا پس از قطع مصرف، وزن دوباره بازمی گردد. پژوهشگران امیدوارند درمان های آینده بتوانند سیگنال های مغزی را که بدن را به وزن قبلی بازمی گردانند، خاموش کنند.

سلامت فقط عدد روی ترازو نیست

تحقیقات نشان می دهد سلامت قلب و متابولیسم تنها به وزن وابسته نیست. ورزش منظم، خواب کافی، تغذیه متعادل و آرامش روانی می توانند سلامت را بهبود دهند حتی اگر عدد ترازو تغییر زیادی نکند.

چاقی فقط مشکل فردی نیست؛ نیاز به رویکرد اجتماعی دارد. اقداماتی مانند:

- سرمایه گذاری روی وعده های غذایی سالم در مدارس،

- محدود کردن تبلیغات فست فود برای کودکان،

- طراحی محله هایی که پیاده روی و دوچرخه سواری را آسان کنند،

- استانداردسازی اندازه ی وعده های غذایی در رستوران ها

می توانند در کاهش چاقی مؤثر باشند. همچنین پژوهش ها نشان داده اند سال های اولیه زندگی از دوران بارداری تا حدود هفت سالگی نقش مهمی در شکل گیری سیستم تنظیم وزن دارند.

تغذیه والدین، شیوه ی تغذیه نوزاد و عادات اولیه می توانند برای سال ها بر کنترل اشتها و ذخیره ی چربی اثر بگذارند.