جهان، ربودن رییس‌جمهور ونزوئلا را تحقیر خود می‌داند. نه تنها چین و کره شمالی به‌شدت به این آدم‌ربایی، واکنش نشان داده‌اند حتی دولت‌هایی مانند فرانسه که میانه خوبی با حکومت بولیواری نداشتند، هم آن را له کردن کرامت مردم ونزوئلا خوانده‌اند. در شرایطی که دونالد ترامپ گفته که اگر لازم باشد دوباره در ونزوئلا مداخله خواهد کرد، چند مقام ونزوئلایی، از جمله معاون مادورو گفته‌اند که حاضر نیستند مطابق نقشه امریکا پیش بروند. در داخل امریکا هم مردم در بیش از 57 شهر، علیه این قانون‌شکنی ترامپ به خیابان آمدند. همین دستیابی کاخ سفید به هدف خود یعنی فروپاشی نظام بولیواری، دست کم در برهه کنونی را زیر سؤال برده است.

جوان آنلاین: بنابر فرمان دیوان عالی قانون اساسی ونزوئلا، دلسی رودریگز، معاون رییس‌جمهور در غیاب نیکولاس مادورو به عنوان سرپرست و رییس‌جمهور موقت دولت کاراکاس انجام وظیفه می‌کند. در حکمی که به این منظور صادر شده، آمده است که رودریگز به منظور تضمین تداوم امور اداری و دفاع همه‌جانبه از ملت، عهده‌دار چنین سمتی خواهد بود. در بخش دیگری از این حکم آمده است که دادگاه این موضوع را به منظور «تعیین چارچوب قانونی قابل اجرا برای تضمین تداوم اداره امور دولت، اداره حکومت و دفاع از حاکمیت در مواجهه با غیبت اجباری رییس‌جمهور» مورد بحث قرار خواهد داد. این در حالی است که دونالد ترامپ اعلام کرده که واشینگتن در صورتی که معاون مادورو مطابق خواسته‌های امریکا عمل کند، نیازی به اعزام نیرو‌های نظامی به این کشور نخواهد داشت. ترامپ در عین حال، از موج دومی سخن گفت که بسیار بزرگ‌تر از موج نخست است و معاون مادورو این موضوع را به‌خوبی درک می‌کند. دیروز، مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا گفت که کشورش گزینه استفاده از نیرو‌های زمینی در ونزوئلا را رد نمی‌کند، اما تمرکز اصلی بر فشار از طریق تحریم نفتی است. امریکایی‌ها به تهدید ادامه می‌دهند آن‌هم در شرایطی که دلسی رودریگز پیش‌تر با تأکید بر ضرورت احترام به قانون اساسی این کشور، اعلام کرده بود که نیکلاس مادورو، تنها رییس‌جمهور قانونی ونزوئلا است و واشینگتن باید فوراً او و همسرش را آزاد کند. معاون رییس‌جمهور ونزوئلا با رد هرگونه روایت جایگزین درباره رهبری این کشور، گفته بود: «برای ونزوئلا تنها یک رییس‌جمهور وجود دارد و او نیکلاس مادورو است و کشورش استقلال خود را در برابر همه قدرت‌های استعمارگر حفظ خواهد کرد و اجازه هیچ‌گونه تجاوز نظامی به این کشور را نخواهد داد؛ و هرگز مستعمره هیچ کشوری نخواهد شد.»

فرصتی غیرمنتظره برای چین

یورونیوز در گزارشی درباره تحولات ونزوئلا به این پرسش پرداخت که چه کسی این کشور نفت‌خیز را اداره خواهد کرد و آیا تسلیم خواست ترامپ می‌شود؟ و به این نکته اشاره کرد که اندکی پس از سخنان ترامپ، دلسی رودریگز در کنار خورخه رودریگز رییس مجلس ملی، دیوسدادو کابلو وزیر کشور و ولادیمیر پادرینو لوپز وزیر دفاع در تلویزیون دولتی ونزوئلا حاضر شدند و اعلام کردند که مادورو همچنان تنها رییس‌جمهور ونزوئلا است. این شبکه خبری افزود: «این حضور مشترک نشان داد گروهی که قدرت را با مادورو تقسیم کرده بودند، فعلاً متحد باقی می‌مانند.» رویترز با اتکا به مصاحبه‌هایی که با مقامات فعلی و پیشین امریکا، تحلیلگران نظامی ونزوئلایی و امریکایی همچنین مشاوران امنیتی و مخالفان ونزوئلا انجام شده، می‌نویسد که این ساختار قدرت، برچیدن دولت فعلی ونزوئلا را پیچیده‌تر از برکناری مادورو می‌کند. یک مقام امریکایی در این باره می‌گوید: «شما می‌توانید هر تعداد از قطعات دولت ونزوئلا را که دوست دارید حذف کنید، اما برای تغییر اوضاع باید بازیگران متعددی در سطوح مختلف تغییر کنند.» یکی از موانع بزرگ ایجاد تغییر در ونزوئلا، حضور کابلو در مقام وزیر کشور است که بر سازمان‌های ضداطلاعات نظامی و غیرنظامی ونزوئلا همچنین شبکه جاسوسی گسترده داخلی آن نفوذ قابل‌توجهی دارد. همچنین، تحلیلگران می‌گویند حمله امریکا به ونزوئلا، چین را برای تقویت ادعا‌های ارضی خود بر مناطقی مانند تایوان و بخش‌هایی از دریای چین جنوبی جسورتر خواهد کرد، اما حمله احتمالی به این جزیره را تسریع نخواهد کرد. تحلیلگران می‌گویند فرصتی غیرمنتظره را در اختیار چین قرار می‌دهد که پکن احتمالاً در کوتاه مدت از آن برای تشدید انتقاد از واشینگتن و تقویت جایگاه خود در صحنه بین‌المللی استفاده خواهد کرد.

تأکید پکن و مسکو بر آزادی مادورو

وزارت امور خارجه چین روز یک‌شنبه اعلام کرد که ایالات متحده باید فوراً مادورو و همسرش را آزاد کند و وضعیت ونزوئلا را از طریق گفت‌و‌گو و مذاکره حل‌وفصل کند. این وزارتخانه در بیانیه‌ای در وبگاه خود، ربایش آنها را نقض قوانین و هنجار‌های بین‌المللی دانست. وزارت خارجه روسیه همچنین طی بیانیه‌ای قویاً از امریکا خواسته است رییس منتخب قانونی یک کشور مستقل و همسرش را آزاد کند. کره شمالی اعلام کرد: «حملات امریکا به ونزوئلا خطرناک‌ترین نوع تجاوز علیه حاکمیت این کشور است. رویداد‌های ونزوئلا نمونه دیگری است که به وضوح رویکرد وحشیانه امریکا را نشان می‌دهد.» همچنین، سانائه تاکایچی، نخست‌وزیر ژاپن بر اهمیت بازسازی دموکراسی، آزادی و حاکمیت قانون تأکید کرده است. عبدالواحد ابو راس، معاون وزیر خارجه یمن نیز گفت: «اقدام امریکا در ونزوئلا تجاوزی آشکار و نقض حاکمیت یک کشور مستقل و همچنین ربایش ظالمانه رییس‌جمهور یک کشور مستقل به همراه همسرش رویدادی خطرناک در تاریخ روابط بین‌المللی بوده و نشان‌دهنده سطح سرکشی امریکا و نادیده گرفتن تمام معیار‌ها و منشور‌ها و قوانین بین‌المللی است.» ابو راس خاطرنشان کرد: «امریکا با سیاست‌های خصمانه و دخالت‌های مداوم خود در امور کشور‌های دیگر، روز به روز ثابت می‌کند که تهدیدی واقعی برای صلح و امنیت بین‌المللی است.» الکساندر اشتوب، رییس‌جمهور فنلاند نیز بر ضرورت پایبندی همه کشور‌ها به حقوق بین‌الملل تأکید کرد.

بازگشت به دکترینی مبتنی بر قانون زور

دامنه پیامد‌های اقدام امریکا به حدی گسترده است که کشور‌هایی که حاکمیت ونزوئلا را به رسمیت نمی‌شناختند، از ترس رویه شدن چنین اقداماتی به تکاپو افتادند. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، پس از تماس تلفنی با مارکو روبیو در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اتحادیه اروپا بار‌ها آقای مادورو را فاقد مشروعیت اعلام کرده و از انتقال مسالمت‌آمیز قدرت حمایت کرده است. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل نیز عمیقاً ابراز نگرانی کرد و از تشدید تنش در ونزوئلا سخن گفت. او در بیانیه‌ای، با اشاره به پیامد‌های بالقوه نگران‌کننده مداخله نظامی امریکا برای منطقه گفت: «این تحولات سابقه‌ای خطرناک ایجاد می‌کنند. تحت هر شرایطی، باید اصول حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد رعایت شود. ما خواستار خویشتنداری هستیم.» وزارت امور خارجه فرانسه نیز غروب شنبه با صدور بیانیه‌ای درخصوص حوادث ونزوئلا اعلام کرد: «برکناری نیکلاس مادورو از قدرت و نقض حاکمیت، اقدام جدی تجاوز علیه کرامت مردم ونزوئلا و حق آنها برای تعیین آینده خود است.» در بخش دیگر بیانیه وزارت خارجه فرانسه آمده است: «دستگیری مادورو نقض اصل عدم توسل به زور طبق قوانین بین‌المللی است. هیچ راه‌حل سیاسی پایداری را نمی‌توان از خارج به ونزوئلا تحمیل کرد؛ تنها مردم ونزوئلا می‌توانند آینده خود را تعیین کنند.» فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، درباره بی‌ثباتی سیاسی پس از عملیات نظامی امریکا در ونزوئلا هشدار داد و ضمن ابراز مواضعی علیه مادورو در بیانیه‌ای اعلام کرد: «باید انتقال منظم قدرت به دولتی مشروعیت‌یافته از طریق انتخابات تضمین شود.» رودریش کیزهوتر، نماینده پارلمان آلمان از این اقدام به عنوان یک «کودتا» یاد و آن را محکوم کرد. وی گفت: «با ریاست جمهوری ترامپ، ایالات متحده نظم مبتنی بر قانون را که از سال 1945 جهان را شکل داده بود، کنار می‌گذارد.» این نماینده آلمانی تحولات ونزوئلا را نشانه بازگشت واشینگتن به دکترین ایالات متحده قبل از سال 1940 دانست؛ دکترینی که مبتنی بر قانون زور و نه قوانین بین‌المللی است. وی اضافه کرد: «دونالد ترامپ با چنین اقداماتی، آنچه از اعتماد به امریکا باقی مانده بود را نابود می‌کند.» آدیس احمدوویچ، از مقامات سیاست خارجی حزب سوسیال‌دموکرات نیز دیدگاه مشابهی را ابراز کرد و افزود: «هر کسی که قوانین بین‌المللی را نادیده می‌گیرد و قدرت را بر قوانین اولویت می‌دهد، در اعمال خود تفاوتی با بازیگران اقتدارگرا ندارد.» وی افزود: «آنچه شاهد هستیم، یک تغییر بسیار خطرناک در نظم بین‌المللی است. وقتی از نیروی نظامی بدون مجوز سازمان ملل استفاده شود، تغییر نظام آشکارا دنبال و قانون بین‌الملل به یک ابزار چانه‌زنی تبدیل می‌شود، بعد از آن قانون جنگل جایگزین حاکمیت قانون می‌شود.» ایوون موئونگ‌کانگ، سخنگوی وزارت امور خارجه اندونزی از همه طرف‌ها خواست با کاهش تنش‌ها و از طریق گفت‌و‌گو، حل‌وفصل مسالمت‌آمیز را در اولویت قرار دهند. جورجیا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا هم اعلام کرد که اقدام نظامی خارجی راه درستی برای پایان دادن به رژیم‌های تمامیت‌خواه نیست.

هزینه از جیب مالیات‌دهندگان امریکا

همزمان با تحولات جهانی، هزاران نفر از مردم در شهر‌های مختلف امریکا در پی حمله ایالات متحده به ونزوئلا تظاهرات کردند. این اعتراضات در بیش از 75شهر امریکا در واکنش به جنگ علیه ونزوئلا شکل گرفته است. معترضان ضد جنگ، از اینکه پول مالیات‌دهندگان امریکایی صرف جنگ‌افروزی‌های دولت امریکا می‌شود، به شدت معترض بودند. معترضان در میدان تایمز نیویورک پلاکارد‌هایی را حمل می‌کردند که از دولت ترامپ می‌خواستند در ونزوئلا دخالت نکند و خواستار آزادی مادورو شدند و یک صدا فریاد می‌زدند: «دست از سر ونزوئلا بردارید.» روی پلاکارد‌های معترضان نوشته شده بود: «به جای جنگ و اشغال، به اشتغال و آموزش بودجه اختصاص دهید.» جمعیت مشابهی نیز در مقابل کاخ سفید در واشینگتن‌دی‌سی تظاهرات کردند و شعار می‌دادند: «دست از سر ونزوئلا بردارید.» آنها شعار می‌دادند: «نه یک پنی، نه یک دلار؛ ما هزینه جنگ و کشتار را نخواهیم پرداخت.» بسیاری از مردم در مرکز شهر شیکاگو نیز در اعتراض به بمباران ونزوئلا و ربودن مادورو برای به دست گرفتن کنترل آن کشور و ذخایر نفتی آن تظاهرات کردند. شبکه‌ای‌بی‌سی‌نیوز امریکا گزارش داد که همزمان با تظاهرات ضد جنگ، در دورال در جنوب فلوریدا جایی که بزرگ‌ترین جامعه ونزوئلایی‌های امریکا زندگی می‌کنند، برخی مردم در خیابان‌ها پرچم‌های ونزوئلا را تکان می‌دادند.

منبع: روزنامه جوان