به نقل از سایت طلا، قیمت اسکناس (تالار دوم) و حواله دلار توافقی در بازار ارز تجاری امروز یکشنبه 14 دی ماه 1404 توسط بانک مرکزی اعلام شد و بدون تغییر نسبت به روز کاری قبل به ترتیب در نرخ 131 هزار و 624 تومان و 84 هزار و 833 تومان داد و ستد شد.

نرخ سایر ارزها

قیمت توافقی در تالار دوم و برای هر اسکناس یورو در مرکز مبادله ایران در حالی با کاهش 58 تومانی نسبت به روز کاری قبل به 154 هزار و 394 تومان رسیده است که در طرف دیگر نرخ حواله یورو با کاهش 37 تومانی به 99 هزار و 508 تومان رسیده است.

از سوی دیگر، اسکناس و حواله درهم امارات بدون تغییر نسبت به روز کاری گذشته به ترتیب در قیمت 35 هزار و 840 تومان و 23 هزار و 99 تومان داد و ستد شده است.

نرخ سایر ارزها و تغییرات آن بر حسب ریال به تفصیل در جدول زیر آمده است.

نکاتی در خصوص نرخ های اعلامی

نرخ گروه (تالار) دوم و اسکناس بر اساس عملکرد روز کاری گذشته معاملات ارزی انجام شده در گروه دوم متقاضیان سامانه بازار ارز تجاری مرکز مبادله ارز و طلای ایران محاسبه می شود.
نرخ حواله بر اساس عملکرد روز گذشته معاملات ارزی انجام شده در تالار حواله (اول) ارز مرکز مبادله ارز و طلای ایران محاسبه می شود. این نرخ از تاریخ 09/ 12/ 1401‬ جایگزین نرخ حواله سابق در ارتباط با معامله ارزهای حاصل از صادرات غیرنفتی و خدمات است.
نرخ حواله کالاهای اساسی و ضروری در حال حاضر بر اساس دلار 285.000 ریال محاسبه می شود. لذا معادل ریالی معاملات ارز حاصل از صادرات نفت خام، میعانات گازی و گاز طبیعی بر اساس نرخ متناظر (خرید یا فروش) با این نرخ انجام می شود.
بنابر اعلام سامانه معاملات الکترونیک ارز (ETS) بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، نرخ های اسکناس و حواله منتشر شده در هر روز بر اساس معاملات ثبت شده توسط بانک ها و صرافی های عامل در سامانه های ارزی در روز کاری قبل محاسبه شده است.

بررسی بازار آزاد (غیررسمی)

دلار روز گذشته در شرایطی در بازار آزاد در کانال 135 هزار تومان معامله می شود که ظرف 2 ماه گذشته در حدود 40 هزار تومان افزایش یافته و حتی نرخ 144 هزار و 500 تومان را به خود دیده بود. عملکرد نرخ بازار آزاد را طی سه سال گذشته در جدول زیر مشاهده خواهید کرد.

سیگنال پایان ارز چندنرخی؛ نرخ بانک مرکزی در مسیر بازاری شدن؟

نمودار زیر که گزارش مفصل آن روز چهارشنبه 10 دی 1404 منتشر شده، تغییرات فاصله نرخ ارز آزاد و رسمی را بر حسب درصد طی 470 روز اخیر نشان می دهد.

هم زمانی رشد نرخ های رسمی در مرکز مبادله و آغاز به کار تالار دوم ارز تجاری که دلار حواله را به مرز 85 هزار تومان و یورو توافقی را به مرز 100 هزار تومان رسانده، با تأیید شدن ریاست عبدالناصر همتی بر بانک مرکزی معنای متفاوتی یافته است. کاهش بی سابقه شکاف نرخ بازار آزاد و رسمی به حدود 2 درصد در روز جاری، نشان می دهد که بازار فراتر از یک همگرایی تدریجی، عملاً به استقبال سیاست رییس کل جدید برای تک نرخی شدن ارز رفته است. برخلاف ماه های گذشته که بانک مرکزی هرگونه برنامه برای افزایش نرخ های رسمی را رد می کرد، داده های امروز تأیید می کنند که سیاست گذار جدید بدون تعارف در حال پیاده سازی سازوکار بازاری سازی نرخ های مرجع است. این چرخش آشکار، اگرچه با حذف رانت ارز چندنرخی، سیگنالی قدرتمند برای جهش سودآوری شرکت های صادرات محور بورسی محسوب می شود، اما مدیریت شوک ناشی از آزادسازی نرخ ها و تبعات تورمی آن، نخستین و مهم ترین آزمون همتی در دوره جدید خواهد بود.

از طرف دیگر و بر اساس سخنان امروز مسعود پزشکیان در تاریخ 11 دی 1404، دولت با هدف حذف بسترهای فساد و تحقق عدالت اقتصادی، عزم خود را برای حرکت به سوی تک نرخی شدن ارز و اصلاح شیوه تخصیص یارانه ها جزم کرده است؛ بدین صورت که با توقف پرداخت ارز ترجیحی 28 هزار تومانی به ابتدای زنجیره واردات و تولید، یارانه ارزی مستقیماً به انتهای زنجیره و مصرف کننده نهایی منتقل خواهد شد. رییس جمهور با تأکید بر اینکه نظام چندنرخی ارز عامل اصلی ایجاد رانت، قاچاق و بهره مندی ناعادلانه ثروتمندان از منابع عمومی (در مقابل نرخ بازار 70 هزار تومانی) است، این تغییر رویکرد را یک جراحی بزرگ اقتصادی برای مدیریت بهینه منابع 18 میلیارد دلاری کشور و بازگرداندن حق واقعی به سفره مردم دانست تا ضمن خشکاندن ریشه های تخلف و ویژه خواری، حمایت های دولتی به صورت عادلانه و شفاف به دست تک تک ایرانیان برسد.

نقشه راه همتی؛ از دالان نرخ ارز تا جراحی بانک های ناتراز

عبدالناصر همتی هم زمان با آغاز رسمی فعالیت خود در 10 دی 1404، با حضور در حیاط دولت نقشه راه سیاست گذاری پولی و ارزی جدید را با محوریت بازگشت ثبات به اقتصاد ترسیم کرد. وی با نقد سیاست های دستوری گذشته، از جایگزینی دالان نرخ ارز به جای تعیین نرخ های ثابت خبر داد تا از این طریق نوسانات هیجانی بازار مدیریت شود. بر اساس این رویکرد، اولویت بانک مرکزی از مداخلات مستقیم در بازار به سمت حفظ و تقویت ذخایر ارزی تغییر ریل داده و مدیریت بازار با تکیه بر اصول کارشناسی و تجربیات دوران سخت تحریم انجام خواهد شد.

در حوزه ساختاری، رییس کل جدید بر پایان دادن به دوران ارز چندنرخی و حذف رانت های ناشی از ارز ترجیحی تأکید ویژه ای دارد. همتی وعده داد که با حرکتی تدریجی به سمت تک نرخی کردن ارز، بساط فساد ارزی برچیده شود. هم راستا با این سیاست، احیای شبکه صرافی ها به عنوان بازوی اجرایی و مویرگی بازار ارز و همچنین حمایت عملی از بازار سرمایه در دستور کار قرار گرفته است تا از تمامی ظرفیت های اقتصادی برای عبور از شرایط فعلی استفاده شود.

در نهایت، همتی مهار تورم را وظیفه اصلی بانک مرکزی دانست و خط قرمز خود را فعالیت بانک های ناتراز اعلام کرد؛ بانک هایی که به گفته او عامل اصلی تورم هستند و از این پس با برخورد جدی مواجه خواهند شد. وی با تأکید بر استقلال رأی بانک مرکزی در تصمیم گیری های تخصصی، تصریح کرد که اگرچه با نهادهای قانون گذار تعامل خواهد داشت، اما تصمیمات نهایی بر مبنای اصول علم اقتصاد و مصالح ملی اتخاذ خواهد شد تا ثبات و آرامش به بازارهای مالی کشور بازگردد.

سیگنال بورسی نرخ حواله دلار

جدیدترین آمار از معاملات بازار ارز حاکی از آن است که نرخ حواله دلار آمریکا که برای نخستین بار در تاریخ 8 مهر 1404 وارد کانال 70 هزار تومان شده و کار خود را از نرخ 701,503 ریال آغاز کرده بود، اکنون به 848,330 ریال رسیده است؛ رویدادی که از منظر فعالان بورس، فارغ از تغییرات مدیریتی، به عنوان یک سیگنال مثبت بنیادی برای شرکت های صادرات محور تلقی می گردد. مقایسه روند 600 روز کاری گذشته نشان می دهد نرخ حواله از 392,699 ریال به این سطح رسیده که معادل رشد بالغ 116 درصدی (بیش از 45 هزار تومانی) است.

از آنجا که بسیاری از شرکت های بورسی، به ویژه در صنایع پتروشیمی، فلزات اساسی و معدنی، بخش عمده فروش خود را بر پایه نرخ ارز حواله ای انجام می دهند، تثبیت نرخ حواله در کانال 80 هزار تومان (حتی با وجود ریزش نرخ بازار آزاد)، نشان دهنده افزایش درآمد ریالی حاصل از صادرات و در نتیجه، بهبود حاشیه سود عملیاتی این شرکت هاست. این رویداد می تواند زمینه ساز افزایش انگیزه سرمایه گذاری در نمادهای مرتبط و تحرک بیشتر سمت تقاضا در بازار سرمایه شود. لذا انتظار می رود در دوره جدید مدیریتی، گزارش های مالی فصلی شرکت ها با ارقام بالاتری منعکس گردد و بازار نشانه های بیشتری از حرکت به سمت ارزش گذاری بالاتر نشان دهد.

این صعود معنادار نرخ رسمی در حالی رقم خورده است که در دوران مدیریت محمدرضا فرزین رییس پیشین بانک مرکزی، وی بارها بر سیاست تثبیت تأکید داشت و با اشاره به عدم برنامه برای افزایش نرخ ارز نیما و مرکز مبادله، معتقد بود که نمی توانیم با افزایش نرخ ارز ترجیحی 28,500 تومانی و 70 هزار تومانی، تورم را به کالاها و خدمات منتقل کنیم . اما واقعیت بازار و میراث به جا مانده در پایان دوره او نشان داد که فشار متغیرهای کلان اقتصادی بر سیاست های دستوری غلبه کرده و نرخ ها عملاً از خطوط قرمز ترسیم شده عبور کرده اند.

شایان ذکر است طی بیش از 700 روز کاری گذشته افزایش قیمت اسکناس دلار از 412,997 ریال به 1,316,244 ریال بیانگر رشد بیش از 218 درصدی (نزدیک به 91 هزار تومانی) در این مدت است و این خود بیانگر رشد بیشتر نرخ حواله نسبت به اسکناس است که شکاف میان این دو را کاهش داده است.

در نهایت باید یادآور شد ریزش سنگین بیش از 100 هزار واحدی 2 روز قبل شاخص کل بورس تهران که در واکنش به عقب نشینی دلار آزاد و شوک خبری بازگشت عبدالناصر همتی به بانک مرکزی رخ داد، بیش از آنکه ریشه در متغیرهای بنیادی داشته باشد، ناشی از غلبه هیجان فروش بر منطق تحلیلی است؛ چراکه در محاسبات واقعی سودآوری شرکت ها، این نرخ حواله (که اکنون به مرز 85 هزار تومان رسیده است) نقش تعیین کننده دارد، نه دلار غیررسمی که با خبر تغییر رییس کل دچار ریزش روانی شده است. این پارادوکس رفتاری نشان می دهد بازار دچار یک خطای محاسباتی موقت شده و وزن بیش ازحدی به ریسک های سیاسی داده است؛ لذا با توجه به شرط ضمنی همتی برای تک نرخی شدن ارز (که به نفع نرخ های رسمی تمام می شود) و افزایش تدریجی نرخ حواله در کانال 80 هزار تومان، پیش بینی می شود با فروکش کردن غبار تغییرات مدیریتی و بازگشت تمرکز معامله گران به واقعیت های صورت های مالی، این واکنش منفی هیجانی به زودی تعدیل شده و بازار مسیر خود را با ارزندگیِ نرخ های جدید هماهنگ کند.