به گزارش پارسینه به نقل از روزیاتو، بسیاری از افراد تصور می کنند که افسردگی همیشه با چهره ای درهم کشیده، گریه های مداوم و ناتوانی در برخاستن از تختخواب همراه است. اما واقعیت دنیای سلامت روان نشان می دهد که نوعی از این اختلال وجود دارد که تشخیص آن برای اطرافیان و حتی خود فرد، دشوار است. این وضعیت که در اصطلاح روان شناسی به آن افسردگی خندان می گویند، توصیف گر افرادی است که در ظاهر بسیار شاد، موفق و پرانرژی به نظر می رسند؛ اما در لایه های درونی وجودشان با دردی عمیق و فرساینده دست وپنجه نرم می کنند. در دنیای امروز که فشار برای خوب به نظر رسیدن در محیط های کاری و خانوادگی بسیار زیاد بوده، این نوع افسردگی به یک چالش جدی تبدیل شده است.

طبق آمارهای رسمی، حدود 10 درصد از افراد جامعه به نوعی از افسردگی مبتلا هستند و نکته تکان دهنده این است که تخمین زده می شود تا 40 درصد از این بیماران در دسته افسردگی خندان قرار می گیرند. این افراد معمولاً کسانی هستند که مسئولیت های خانوادگی و شغلی خود را به نحو احسن انجام می دهند، در مهمانی ها می خندند و به دیگران روحیه می دهند، اما به محض اینکه تنها می شوند، زیر بار سنگین غم و پوچی فرو می روند. این تضاد میان درون و بیرون، نه تنها درمان را به تأخیر می اندازد، بلکه خطر اقدامات جبران ناپذیر را نیز افزایش می دهد.

در موارد شدید، این وضعیت می تواند حتی به افکار خودکشی منجر شود. محققان دانشگاه کمبریج هشدار می دهند که این شرایط ریسک بالایی دارد؛ زیرا برخلاف افسردگی کلاسیک که فرد را فلج می کند، این افراد انرژی لازم برای اجرای نقشه های خطرناک خود را دارند.

1- خستگی مفرط و فرسودگی ذهنی
یکی از بارزترین علائم این وضعیت، احساس خستگی است که با استراحت معمولی برطرف نمی شود. توبی اینگهام، روان شناس، معتقد است که نگه داشتن لبخند بر صورت وقتی فرد از درون حال خوبی ندارد، انرژی و منابع روانی عظیمی را مصرف می کند. این افراد در پایان روز به شدت فرسوده هستند، زیرا تمام توان خود را صرف حفظ نقاب شادی کرده اند. این خستگی مفرط معمولاً با اختلال در خواب، کاهش تمرکز و مشکل در به یاد آوردن مسائل روزمره همراه است.

2- سردردها و مشکلات گوارشی
دردهای جسمانی بدون علت پزشکی مشخص، از دیگر نشانه های افسردگی پنهان است. این مشکلات که به عنوان دردهای سایکوسوماتیک یا روان تنی شناخته می شوند، اغلب به صورت سردردهای مزمن یا دردهای ناحیه شکم بروز می کنند. وقتی ذهن راهی برای ابراز رنج خود پیدا نمی کند، بدن با ایجاد درد واکنش نشان می دهد. بسیاری از این افراد به جای مراجعه به روان شناس، مدام در حال مصرف داروهای مسکن برای تسکین این دردهای جسمی هستند.

3- پرخوری و تغییرات اشتها
تغییر در عادات غذایی یکی از واکنش های دفاعی بدن در برابر افسردگی است. در حالی که برخی افراد اشتهای خود را از دست می دهند، بسیاری از مبتلایان به افسردگی خندان به پرخوری افراطی روی می آورند. غذا خوردن برای این افراد به یک ابزار تسکین دهنده تبدیل می شود تا خلأ درونی خود را پر کنند. این پرخوری معمولاً با حس گناه پس از مصرف غذا همراه است که خود باعث تشدید چرخه افسردگی می شود.

4- احساس سنگینی در دست ها و پاها
فرد ممکن است احساس کند که بدنش برای حرکت کردن بیش از حد سنگین شده است. این وضعیت باعث می شود که او ساعت ها روی کاناپه بماند و برای فرار از واقعیت، مدام به تماشای فیلم ها یا سریال ها بپردازد. برای مثال، تماشای مداوم آثاری مثل فیلم جوکر (Joker) که به خوبی تضاد خنده و درد را نشان می دهد، یا فیلم نمایش ترومن (The Truman Show) که در آن فرد در یک دنیای ساختگی زندگی می کند، می تواند راهی برای همذات پنداری پنهانی این افراد باشد. در فیلم نمایش ترومن، قهرمان داستان تلاش می کند از نقاب های اطرافش فرار کند؛ دقیقاً همان کاری که بیمار مبتلا به افسردگی خندان آرزوی انجامش را دارد.

5- حساسیت مفرط به انتقاد یا طرد شدن
افرادی که از افسردگی خندان رنج می برند، تمام تلاش خود را می کنند تا تایید دیگران را به دست آورند. به همین دلیل، کوچک ترین نقد یا حس طرد شدگی از سوی خانواده یا همکاران، آن ها را به شدت فرو می ریزد. اگرچه آن ها در ظاهر ممکن است که با یک خنده از کنار انتقاد بگذرند، اما در درون دچار فروپاشی می شوند و ساعت ها به آن موضوع فکر می کنند. این حساسیت بالا ناشی از لرزان بودن پایه تظاهر به شادی در آن هاست.

6- خوابیدن بیش از حد معمول
بی میلی به بیدار شدن و شروع روز، یک زنگ خطر جدی است. این افراد ممکن است که ساعت های طولانی بخوابند یا حتی پس از بیدار شدن، تمایلی به خروج از تختخواب نداشته باشند. خواب در اینجا نقش یک پناهگاه را ایفا می کند که فرد را از اجبار برای خوب به نظر رسیدن در دنیای بیرون معاف می کند. اگر بیدار کردن فرد حتی برای فعالیت های لذت بخش دشوار شده، باید به وضعیت روانی او شک کرد.

7- کناره گیری و کاهش علاقه به فعالیت های روزانه
کاهش تمرکز و از دست دادن توانایی عملکرد صحیح در انجام فعالیت های عادی، از نشانه های مهم است. فرد ممکن است که به تدریج از سرگرمی ها و علایق خود دست بکشد. برای مثال اگر کسی همیشه به تحلیل فیلم های سینمایی علاقه داشته، اما اکنون نسبت به آن بی تفاوت است، یک تغییر درونی را نشان می دهد.

چگونه از این افراد حمایت کنیم؟
تشخیص افسردگی خندان سخت است؛ زیرا فرد به شدت برای مخفی کردن آن تلاش می کند. در این زمینه، باید به رفتارهایی که با شخصیت واقعی فرد همخوانی ندارد، توجه کرد؛ مثلاً وقتی کسی بیش از حد تلاش می کند تا در یک جمع روح مجلس باشد و رفتارهایی اغراق آمیز انجام می دهد، ممکن است که در حال جبران افراطی حال بد خود باشد. برای حمایت از این افراد، باید فضایی امن و بدون قضاوت ایجاد کرد. توبی اینگهام پیشنهاد می دهد که در یک موقعیت مناسب و به دور از جمع، با لحنی دلسوزانه از آن ها بپرسید که واقعاً چه احساسی دارند.

اگر متوجه شدید که رفتار کسی تغییر کرده، موضوع مراجعه به پزشک یا مشاور را با ملایمت مطرح کنید. درمان هایی مانند رفتاردرمانی شناختی (CBT) به این افراد کمک می کنند که افکار خود را بازنگری کرده و به جای پنهان کاری، با ریشه های غم خود مواجه شوند. به یاد داشته باشید که ابراز غم نشانه ضعف نیست. بزرگترین هدیه ای که می توان به یک فرد مبتلا به افسردگی خندان داد، این است که به او بفهمانیم مجبور نیست همیشه لبخند بزند و ما او را با تمام دردهایش می پذیریم.