اجرای یارانه جدید 700 هزار تومانی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بسته‌های حمایتی دولت در دی‌ماه 1404، توجه میلیون‌ها خانوار ایرانی را به خود جلب کرده است. این یارانه جدید که با هدف تقویت قدرت خرید و جبران بخشی از فشار تورمی طراحی شده، به‌صورت ماهانه برای هر نفر پرداخت می‌شود و برای خانوار سه‌نفره به مبلغ 2 میلیون و 100 هزار تومان می‌رسد. دولت اعلام کرده است این پرداخت از دی‌ماه آغاز شده و به‌طور منظم ادامه خواهد داشت.

در شرایطی که تورم بالا، رشد هزینه‌های خوراک، مسکن، درمان و آموزش را به دنبال داشته و بسیاری از خانوارها در تنگنای مالی قرار گرفته‌اند، اجرای یارانه جدید به‌عنوان یک ابزار حمایتی موقت اما ضروری مطرح شده است. در این گزارش، جزییات کامل مبلغ، زمان واریز، مشمولان، نحوه دریافت، ارتباط یارانه جدید با سیاست‌های اقتصادی دولت و آثار و چالش‌های این طرح بررسی می‌شود.

یارانه جدید بخشی از برنامه دولت برای مهار آثار اجتماعی تورم است. افزایش مداوم قیمت‌ها باعث شده شکاف میان درآمد خانوار و هزینه‌های ضروری افزایش یابد و دهک‌های پایین و متوسط بیش از همه آسیب ببینند. دولت با طراحی این یارانه جدید تلاش دارد:

قدرت خرید خانوارها را در کوتاه‌مدت تقویت کند

فشار معیشتی را به‌ویژه در حوزه خوراک و کالاهای اساسی کاهش دهد

از گسترش فقر پنهان جلوگیری کند

آثار منفی اصلاحات اقتصادی مانند تغییر سیاست‌های ارزی را تا حدی خنثی کند

از نگاه سیاست‌گذاران، یارانه جدید یک ابزار مکمل است، نه جایگزین اصلاحات ساختاری.

یارانه جدید به‌صورت سرانه پرداخت می‌شود. مبلغ پایه آن 700 هزار تومان برای هر نفر در ماه است. بنابراین:

خانوار یک‌نفره: 700 هزار تومان

خانوار دو‌نفره: 1 میلیون و 400 هزار تومان

خانوار سه‌نفره: 2 میلیون و 100 هزار تومان

خانوار چهار‌نفره: 2 میلیون و 800 هزار تومان

خانوار پنج‌نفره: 3 میلیون و 500 هزار تومان

این ساختار نشان می‌دهد که طرح به‌طور ضمنی از خانوارهای پرجمعیت حمایت بیشتری می‌کند، زیرا فشار هزینه‌ای آنها بیشتر است.

طبق اعلام رسمی، یارانه جدید از دی‌ماه 1404 به حساب مشمولان واریز می‌شود. زمان واریز به تفکیک دهک‌ها متفاوت است:

دهک‌های کم‌درآمد: ابتدای ماه

دهک‌های میانی و بالاتر: تا پایان ماه

دولت تاکید کرده است که این پرداخت ماهانه خواهد بود و نظم در پرداخت‌ها رعایت می‌شود تا خانوارها بتوانند روی آن برنامه‌ریزی کنند.

یارانه جدید شامل گروه‌های زیر است:

خانوارهایی که پیش‌تر یارانه نقدی دریافت می‌کردند

برخی خانوارهایی که یارانه آنها قبلاً قطع شده و دوباره ارزیابی شده‌اند

خانوارهایی که در دهک‌های درآمدی هدف قرار گرفته‌اند

برآوردها نشان می‌دهد بیش از 60 میلیون نفر ممکن است مشمول این طرح شوند.

یارانه جدید به دو صورت قابل استفاده است:

واریز نقدی به حساب سرپرست خانوار

اعتبار کالابرگ الکترونیکی برای خرید کالاهای اساسی

خانوارها می‌توانند بر اساس سازوکار اجرایی و تصمیم دولت از یکی از این دو روش بهره‌مند شوند.

یارانه جدید و ارتباط آن با سیاست‌های ارزی و اقتصادی

معاون اجرایی رییس‌جمهور تاکید کرده است که هرگونه تصمیم درباره نرخ ارز باید با پیش‌بینی سبد حمایتی همراه باشد. یارانه جدید بخشی از همین سبد حمایتی است و نقش ضربه‌گیر تورمی دارد.

دولت می‌خواهد اصلاحات اقتصادی را بدون وارد کردن شوک شدید به معیشت مردم اجرا کند و یارانه جدید در این چارچوب معنا پیدا می‌کند.

یارانه جدید و آثار اقتصادی کوتاه‌مدت

از منظر اقتصادی، یارانه جدید می‌تواند:

تقاضا برای کالاهای اساسی را تثبیت کند

از افت شدید مصرف جلوگیری کند

رشد فقر را در کوتاه‌مدت مهار کند

به بنگاه‌های تولیدی حوزه کالاهای اساسی سیگنال ثبات بدهد

یارانه جدید و خطرات و چالش‌ها

با وجود مزایا، چالش‌هایی نیز وجود دارد:

بار مالی سنگین برای بودجه دولت

احتمال افزایش نقدینگی و تورم

دشواری شناسایی دقیق مشمولان

خطر وابستگی خانوارها به حمایت‌های نقدی

اگر منابع مالی پایدار نباشد، این طرح می‌تواند خود به عامل تورمی تبدیل شود.

یارانه جدید و مقایسه با سیاست‌های گذشته

در سال‌های گذشته نیز یارانه‌های مختلفی مانند یارانه نقدی، معیشتی و کالابرگ اجرا شده است. تفاوت یارانه جدید با طرح‌های قبلی در مبلغ بالاتر، گستره مشمولان و پیوند آن با اصلاحات اقتصادی جدید است.

یارانه جدید و پیامدهای اجتماعی

پیامدهای اجتماعی احتمالی یارانه جدید عبارت‌اند از:

کاهش اضطراب معیشتی

افزایش احساس حمایت دولت

تقویت اعتماد اجتماعی در کوتاه‌مدت

کاهش فشار بر نهادهای خیریه و حمایتی

یارانه جدید و جمع‌بندی نهایی

یارانه جدید 700 هزار تومانی برای هر نفر، تلاشی برای کاهش فشار اقتصادی بر خانوارها در شرایط تورمی است. برای خانوار سه‌نفره این رقم به 2.1 میلیون تومان می‌رسد و می‌تواند بخشی از هزینه‌های ضروری را پوشش دهد. با این حال، اثرگذاری پایدار این طرح وابسته به منابع مالی، کنترل تورم و اصلاحات ساختاری اقتصاد است.

یارانه جدید چقدر است؟
700 هزار تومان برای هر نفر در ماه.

یارانه جدید شامل چه کسانی می‌شود؟
دهک‌های هدف و بسیاری از یارانه‌بگیران قبلی.

چه زمانی واریز می‌شود؟
از دی‌ماه 1404 به‌صورت ماهانه.

نقدی است یا کالابرگ؟
به‌صورت نقدی یا اعتبار کالابرگ الکترونیکی.

برای اطلاع از وضعیت خانوار خود، به سامانه هدفمندسازی یارانه‌ها مراجعه کنید و اطلاعات خود را به‌روز نگه دارید تا یارانه جدید بدون تأخیر به حساب شما واریز شود.

منبع

گزارش اینتیتر، گفت‌وگوی معاون اجرایی رییس‌جمهور با مردم چهارمحال و بختیاری