تحولات اخیر جنگ اوکراین و روسیه نشان می دهد که عرصه نبردهای مدرن به طور جدی وارد مرحله جنگ پهپادی شده است؛ مرحله ای که در آن، فاصله جغرافیایی، عمق خاک کشورها و حتی پدافند سنتی، دیگر تضمین کننده امنیت کامل نیستند. عملیات های اوکراین علیه پایگاه های هوایی روسیه، نمونه ای روشن از تغییر قواعد بازی در جنگ های آینده است.

در یکی از پیچیده ترین عملیات های پهپادی، اوکراین توانست پهپادهای انفجاری را از طریق قاچاق سازمان یافته وارد خاک روسیه کرده و از فاصله نزدیک به چهار پایگاه هوایی حمله کند. پهپادها در کانتینرهای استتار شده جاسازی شده بودند. با قرار گرفتن کامیون ها در نزدیکی پایگاه های روسیه، پنل های سقف کانتینرها توسط یک مکانیزم فعال از راه دور برداشته شدند و به پهپادها اجازه پرواز و شروع حمله را دادند. این پهپادها دارای فناوری دید اول شخص یا FPV بودند که به آنها امکان می داد از راه دور، احتمالاً از خاک اوکراین، هدایت شوند.

سرویس امنیتی اوکراین اعلام کرد که در این حملات به 41 هواپیمای مورد استفاده علیه اوکراین آسیب رسیده است.

از جمله هواپیماهای روسی که ادعا می شود در عملیات تار عنکبوت اوکراین مورد اصابت قرار گرفتند، می توان به هواپیماهای شناسایی A-50، بمب افکن های مافوق صوت Tu-160 و Tu-22 و هواپیماهای عظیم Tu-95 اشاره کرد که برای حمل بمب های هسته ای ساخته شده اند و اکنون موشک های کروز پرتاب می کنند.

گاردین در گزارش خود درباره عملیات تار عنکبوت و جنگ پهپادی اوکراین نوشت: ولادیمیر زلنسکی، رییس جمهور اوکراین، می گوید که در این عملیات از 117 پهپاد استفاده شده و به همین تعداد، اپراتور پهپاد نیز در آن مشارکت داشته است. او ادعا کرد که 34 درصد از ناوهای موشک کروز استراتژیک مستقر در پایگاه های هوایی مورد اصابت قرار گرفته اند.

این عملیات نشان داد که نفوذ و جنگ پهپادی لزوماً از مرزهای هوایی انجام نمی شود؛ بلکه می تواند از مسیرهای زمینی، تجاری و حتی لجستیکی صورت گیرد.

لاوروف وزیر امور خارجه روسیه، روز دوشنبه ادعا کرد که اوکراین 91 پهپاد به سمت اقامتگاه رسمی پوتین در منطقه نووگورود، بین مسکو و سن پترزبورگ، شلیک کرده است.

وزارت دفاع روسیه اعلام کرد که این حمله هدفمند، با دقت برنامه ریزی شده و به صورت مرحله ای انجام شده است .

اگرچه اوکراین این ادعا را رد کرد، اما انتشار تصاویر پهپادهای سرنگون شده نشان می دهد که تهدید پهپادهای کوچک و ارزان، حتی برای مقامات عالی رتبه نیز جدی است.

طی ماه های اخیر، ایالات متحده نخستین واحد عملیاتی مجهز به پهپادهای LUCAS را در خاورمیانه مستقر کرده است؛ پهپادهایی که از روی شاهد 136 مهندسی معکوس شده اند.

پهپاد بال دلتایی LUCAS که تقریباً 10 فوت طول و 8 فوت طول بال دارد، توسط شرکت SpektreWorks مستقر در آریزونا با همکاری ارتش ایالات متحده توسعه داده شده است.

سنتکام در یک بیانیه مطبوعاتی افزود: پهپادهای LUCAS که توسط سنتکام به کار گرفته شده اند، برد وسیعی دارند و برای عملیات خودکار طراحی شده اند. آن ها را می توان با مکانیسم های مختلفی از جمله منجنیق، برخاست با کمک موشک و سیستم های زمینی و خودرویی متحرک پرتاب کرد.

تجربه نظامی ایالات متحده در کمک به دفاع از اسراییل، و همچنین مشاهدات از جنگ در اوکراین ، محرک های اصلی در تلاش های اخیر برای توسعه و به کارگیری قابلیت های جدید پهپاد و ضد پهپاد ، از جمله طرح LUCAS، بوده اند.

ابعاد عملیاتی کوچک

کاملاً خودکار از برخاست تا فرود

معماری باز برای بارگذاری محموله

عملکرد پروازی (FW PERFORMANCE)

مداومت پروازی: حدود 6 ساعت

سقف پرواز: بیش از 10٬000 پا (DA)

سرعت کروز: 55 گره (≈ 28 متر بر ثانیه)

سرعت حداکثر (Dash Speed): 100 گره (≈ 51 متر بر ثانیه)

برد: 350 مایل دریایی (NM)

روش برخاست: پرتابگر بادی (Pneumatic Launcher) یا RATO

روش فرود: 100 فوت (≈ 30٫5 متر)

سامانه پیشران: موتور 215 سی سی کاربراتوری

البته وبگاه خبری تحلیلی یالوپنیک در گزارش خود با اشاره به این که پهپاد شاهد-نمونه قدرتمندی از این تاکتیک جنگی- قادر به پرواز بیش از هزار و200 مایل با کلاهکی 40 کیلوگرمی و حداکثر سرعت 185 کیلومتر در ساعت است، 35 هزار دلار قیمت دارد که تولیدانبوه و پرتاب گروهی آن را آسان می سازد ، به چالش های مهندسی معکوس این پهپاد برای آمریکا پرداخته و نوشت: پهپاد لوکاس نیز 35 هزار دلار هزینه دارد اما به خوبی نسخه اصلی ایرانی نیست.

همچنین نشریه فوربس نیز پیشتر نوشته بود پهپادهای ارائه شده توسط سنتکام هنوز کلاهک جنگی ندارند و آزمایش آنها هنوز فقط با محموله های ساختگی انجام می شود.

با حضور 40 تا 50 هزار نیروی آمریکایی و دست کم 19 پایگاه فعال در منطقه، آمریکا از نظر زیرساختی یکی از گسترده ترین شبکه های عملیاتی را در خاورمیانه دارد. پایگاه هایی مانند العدید قطر، الظفره امارات، NSA بحرین و اربیل عراق.

با نگاهی دقیق به سناریوهای اوکراین علیه روسیه، و همچنین حضور پهپادهای نظامی آمریکا نظیر لوکاس در منطقه خلیج فارس و همکاری آمریکا در جریان جنگ 12 روزه با رژیم اسراییل علیه ایران می توان دریافت تهدیدات نوین پهپادی باید با دقت بیشتری رصد شوند و ضروری است که پدافند، امنیت فیزیکی، امنیت لجستیکی و امنیت سایبری هم زمان تقویت شوند تا از ترور مقامات ایرانی و آسیب به تجهیزات نظامی و زیر ساخت های حیاتی جلوگیری شود.