با تداوم فشارهای تورمی و افزایش هزینه‌های زندگی، دولت در سال‌های اخیر تلاش کرده است با ابزارهای هدفمند حمایتی، بخشی از فشار معیشتی بر خانوارهای کم‌درآمد را کاهش دهد. یکی از مهم‌ترین این ابزارها، طرح کالابرگ الکترونیک است که در پنج مرحله گذشته اجرا شده و اکنون در آستانه اجرای مرحله ششم قرار دارد.

مرحله ششم کالابرگ الکترونیک قرار است با تغییرات اساسی در شیوه پرداخت، نحوه تخصیص اعتبار و مدل جبران هزینه‌ها اجرا شود؛ تغییراتی که هدف آن افزایش کارایی طرح، کاهش آثار تورمی و هدفمندتر شدن حمایت‌ها عنوان شده است.

در این گزارش، به صورت جامع بررسی می‌کنیم که کالابرگ الکترونیک مرحله ششم چه زمانی شارژ می‌شود، سازوکار جدید آن چیست، چه کسانی مشمول هستند، مبلغ آن چگونه محاسبه می‌شود و این تغییرات چه اثری بر بازار و معیشت خانوارها دارد.

کالابرگ الکترونیک یک ابزار حمایتی غیرنقدی است که دولت برای حمایت از دهک‌های کم‌درآمد و اقشار آسیب‌پذیر طراحی کرده است. این طرح به خانوارها اجازه می‌دهد کالاهای اساسی مشخصی را با قیمت پایه مصوب خریداری کنند و مابه‌التفاوت قیمت بازار با قیمت مصوب توسط دولت جبران می‌شود.

هدف از اجرای کالابرگ الکترونیک:

حفظ قدرت خرید دهک‌های پایین

جلوگیری از افزایش فشار معیشتی

کنترل نسبی بازار کالاهای اساسی

جلوگیری از انحراف منابع یارانه‌ای

در مراحل قبلی:

مبلغی ثابت به حساب خانوارها شارژ می‌شد

خانوارها می‌توانستند از فروشگاه‌های طرف قرارداد خرید کنند

پوشش کالایی محدود به اقلام مشخص بود

این مدل مزایا و معایب خود را داشت و دولت اکنون در پی اصلاح آن است.

حذف مبلغ ثابت در کالابرگ الکترونیک

در مرحله ششم، یارانه ثابت نقدی یا مبلغ ثابت کالابرگ حذف شده است.

پرداخت شناور و هوشمند در کالابرگ الکترونیک

در مدل جدید:

خانوار قیمت پایه مصوب کالا را می‌پردازد

اگر قیمت بازار بالاتر باشد، مابه‌التفاوت به حساب کالابرگ الکترونیک خانوار واریز می‌شود

این مدل به صورت هوشمند عمل می‌کند و پرداخت‌ها متناسب با مصرف واقعی انجام می‌شود.

طبق اعلام مقامات دولتی:

مرحله ششم کالابرگ الکترونیک پیش از عید نوروز 1404 شارژ می‌شود

بازه زمانی اجرای آن از دی‌ماه تا پایان سال جاری است

پس از طی مراحل تخصیص منابع، اعتبار خانوارها فعال می‌شود

بنابراین انتظار می‌رود شارژ مرحله ششم کالابرگ الکترونیک در دی‌ماه 1404 انجام شود.

در مرحله ششم مبلغ ثابتی اعلام نشده است. مبلغ دریافتی هر خانوار وابسته است به:

اختلاف قیمت بازار با نرخ مصوب

میزان مصرف کالاهای مشمول

به همین دلیل مبلغ کالابرگ الکترونیک برای هر خانوار متفاوت خواهد بود.

کالابرگ الکترونیک و جامعه هدف

تمرکز دولت در این مرحله بر:

دهک‌های پایین درآمدی

خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی

خانوارهای آسیب‌پذیر اقتصادی

است.

کالابرگ الکترونیک و اثر بر بازار

هدف دولت این است که با این مدل:

فشار تقاضای هیجانی کاهش یابد

از رشد قیمت‌ها جلوگیری شود

تعادل در بازار کالاهای اساسی برقرار شود

کالابرگ الکترونیک و چالش‌های احتمالی

چالش‌هایی که کارشناسان مطرح می‌کنند:

ضعف نظارت بر قیمت‌ها

امکان دور زدن قیمت مصوب توسط برخی فروشندگان

مشکلات فنی سامانه‌ها

کالابرگ الکترونیک و جمع‌بندی تحلیلی

مدل پرداخت از ثابت به شناور تغییر کرده

زمان اجرا: دی‌ماه تا پایان سال

هدف: افزایش اثربخشی و کاهش تورم

کالابرگ الکترونیک مرحله ششم کی شارژ می‌شود؟

احتمالاً در دی‌ماه 1404 و پیش از عید نوروز.

مبلغ کالابرگ الکترونیک چقدر است؟

ثابت نیست و بر اساس مصرف و اختلاف قیمت محاسبه می‌شود.

چه کسانی مشمول‌اند؟

دهک‌های پایین و خانوارهای آسیب‌پذیر.

خانوارهای مشمول، اطلاعیه‌های رسمی وزارت تعاون را دنبال کنند و پیش از عید نوروز از فعال بودن اعتبار کالابرگ الکترونیک خود اطمینان حاصل نمایند.

جدول مبلغ کالابرگ هر خانوار (نفری 620 هزار تومان)