در روزهای اخیر، انتشار برخی شایعات در فضای مجازی درباره پرداخت یارانه نقدی به اتباع خارجی باعث واکنش گسترده کاربران و رسانه‌ها شد. بسیاری از مردم با نگرانی از این موضوع می‌پرسیدند که آیا منابع مالی یارانه‌ها به شهروندان غیرایرانی نیز تعلق می‌گیرد یا خیر؟

اکنون دولت چهاردهم با انتشار اطلاعیه‌ای رسمی، تکلیف نهایی پرداخت یارانه نقدی به اتباع خارجی را مشخص کرده است. در این گزارش جامع، جزییات تصمیم دولت، شرایط دریافت یارانه نقدی، دهک‌بندی مشمولان، و واکنش مسئولان را بررسی می‌کنیم.

علی احمدنیا، رییس امور اطلاع‌رسانی دولت، در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) در پاسخ به پرسش یکی از کاربران درباره این موضوع نوشت:«کلیه افرادی که دارای شماره ملی معتبر صادره از سازمان ثبت احوال کشور باشند، امکان دریافت یارانه نقدی را بر اساس دهک‌بندی اعلامی از سوی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی دارند و افراد فاقد شماره ملی ایران به هیچ عنوان یارانه دریافت نخواهند کرد.»

وی تأکید کرد:«ابداً به اتباع خارجی یارانه نمی‌دهیم.»

این اظهارنظر رسمی، به‌طور کامل گمانه‌زنی‌ها درباره پرداخت یارانه نقدی به اتباع خارجی را رد کرد و بر قانون‌مندی نظام توزیع یارانه‌ها صحه گذاشت.

بر اساس آخرین مصوبه دولت، تنها شهروندان ایرانی دارای کد ملی معتبر که اطلاعات آن‌ها در پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان ثبت شده است، مشمول دریافت یارانه نقدی و کالابرگ الکترونیکی خواهند بود.

این افراد بر اساس میزان درآمد و دارایی‌های ثبت‌شده در سامانه جامع رفاهی در یکی از دهک‌های اقتصادی قرار می‌گیرند. دهک‌بندی نیز توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی انجام می‌شود.

به این ترتیب، هیچ فرد یا خانواری بدون ثبت ملی معتبر، مشمول یارانه نقدی نیست؛ حتی اگر سال‌ها در ایران اقامت داشته باشد.

اتباع خارجی مقیم ایران از جمله مهاجران افغانستانی، عراقی و سایر کشورها، فقط در صورت داشتن اقامت قانونی و کارت هویت معتبر از سوی وزارت کشور می‌توانند از خدمات حمایتی ویژه مانند تحصیل فرزندان، خدمات بهداشتی اولیه و کمک‌های انسان‌دوستانه استفاده کنند.

اما بر اساس قانون هدفمندی یارانه‌ها، یارانه نقدی فقط برای شهروندان ایرانی دارای شماره ملی صادر می‌شود و شامل هیچ گروه دیگری نمی‌گردد.

به عبارت دیگر، حتی اگر اتباع خارجی مالیات یا عوارض پرداخت کنند، در فهرست پرداخت یارانه نقدی قرار نخواهند گرفت.

دولت اعلام کرده است که هدف از انتشار این اطلاعیه، مقابله با جوسازی‌های رسانه‌ای و اخبار جعلی در شبکه‌های اجتماعی است.
در هفته‌های گذشته، برخی کانال‌ها مدعی شده بودند که دولت برای اتباع افغانستانی مقیم ایران نیز یارانه نقدی پرداخت می‌کند؛ ادعایی که هیچ‌گونه سند رسمی نداشت.

اکنون با اظهارنظر رسمی رییس اطلاع‌رسانی دولت، این شایعه پایان یافته است و تنها معیار دریافت یارانه نقدی، تابعیت رسمی جمهوری اسلامی ایران و ثبت در پایگاه داده‌های رفاهی کشور است.

دهک‌بندی یارانه نقدی بر اساس معیارهای زیر صورت می‌گیرد:

میزان درآمد خانوار

ارزش خودرو و ملک ثبت‌شده

تراکنش‌های بانکی سالانه

محل سکونت و تعداد افراد خانوار

این اطلاعات توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و با همکاری سازمان ثبت احوال، سازمان امور مالیاتی و بانک مرکزی به‌صورت هوشمند تحلیل می‌شود.
در نهایت، خانوارهای ایرانی در دهک‌های 1 تا 9 قرار می‌گیرند و دهک دهم از دریافت یارانه نقدی حذف می‌شود.

سؤال دیگری که هم‌زمان مطرح شده این است که آیا ایرانیان مقیم خارج از کشور همچنان یارانه نقدی دریافت می‌کنند؟
طبق اعلام وزارت رفاه، یارانه نقدی فقط به خانوارهایی پرداخت می‌شود که محل اقامت آن‌ها در ایران باشد.
در صورت خروج بلندمدت از کشور یا اثبات اقامت دائم در خارج، یارانه نقدی آن خانوار قطع خواهد شد.

این قانون مشابه رویکرد دولت در قبال اتباع خارجی است؛ یعنی تمرکز یارانه فقط برای ساکنان واقعی ایران.

هدف اصلی از اجرای طرح یارانه نقدی، برقراری عدالت اجتماعی و حمایت از اقشار ضعیف جامعه است.
از آنجا که منابع یارانه‌ها از بودجه عمومی کشور تأمین می‌شود، طبیعی است که فقط شهروندان ایرانی از این حق برخوردار باشند.
پرداخت یارانه نقدی به غیرایرانیان، علاوه بر مغایرت با قانون، موجب فشار مضاعف بر منابع مالی کشور می‌شود.

خیر. بر اساس بخشنامه رسمی سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها، سامانه ثبت‌نام یارانه (simin.hadafmandi.ir) فقط برای افرادی فعال است که دارای کد ملی ایرانی و شماره شبا معتبر بانکی باشند.
اتباع خارجی فاقد کد ملی، حتی اگر حساب بانکی داشته باشند، در مرحله تأیید اولیه حذف می‌شوند.

این موضوع از طریق اعتبارسنجی سیستمی سازمان ثبت احوال انجام می‌گیرد تا هیچ فرد غیرمشمولی یارانه نقدی دریافت نکند.

یارانه نقدی آبان 1404 برای دهک‌های مختلف به‌صورت مرحله‌ای پرداخت شده است:

دهک‌های 1 تا 3 در تاریخ 25 آبان

دهک‌های 4 تا 9 در تاریخ 30 آبان

مبالغ پرداختی نیز همانند ماه‌های گذشته، برای دهک‌های پایین 400 هزار تومان و برای دهک‌های بالاتر 300 هزار تومان به ازای هر نفر بوده است.
این پرداخت‌ها فقط به کد ملی‌های فعال ایرانی انجام شده است.

وزارت رفاه اعلام کرده است که در صورت مشاهده هرگونه ثبت غیرقانونی اطلاعات اتباع خارجی در سامانه‌های یارانه‌ای، موضوع به مراجع قضایی ارجاع داده می‌شود.
همچنین تمامی داده‌های سامانه‌های ثبت‌احوال و اتباع، به‌صورت مستمر با پایگاه وزارت کشور تطبیق داده می‌شود تا از هرگونه خطا در پرداخت یارانه نقدی جلوگیری شود.

به‌گفته سخنگوی وزارت رفاه:«هیچ فرد غیرایرانی تا امروز یارانه نقدی دریافت نکرده و نخواهد کرد.»

کارشناسان اقتصادی معتقدند شفاف‌سازی اخیر دولت درباره پرداخت یارانه نقدی، اقدامی مثبت در جهت شفافیت مالی و عدالت اجتماعی است.
زیرا با توجه به افزایش جمعیت مهاجران در ایران، اگر پرداخت یارانه نقدی بدون کنترل انجام می‌شد، فشار زیادی به بودجه عمومی وارد می‌کرد.

از سوی دیگر، محدود کردن پرداخت یارانه نقدی به ایرانیان، به دولت اجازه می‌دهد تا منابع بیشتری را صرف حمایت از اقشار کم‌درآمد واقعی کند.

دولت چهاردهم اعلام کرده که در سال 1405 نیز سیاست فعلی یارانه نقدی و کالابرگ الکترونیکی ادامه خواهد داشت، اما هم‌زمان اصلاحاتی در دهک‌بندی و نظارت الکترونیکی انجام می‌شود.
هدف نهایی، جلوگیری از خطای پرداخت و اطمینان از اینکه یارانه نقدی دقیقاً به خانوارهای ایرانی نیازمند می‌رسد.

با اعلام رسمی رییس اطلاع‌رسانی دولت، هیچ اتباع خارجی مشمول دریافت یارانه نقدی نیستند.
تنها افراد دارای کد ملی معتبر ایرانی و ثبت‌شده در سامانه رفاه ایرانیان واجد شرایط دریافت یارانه هستند.
این تصمیم نهایی دولت، در جهت شفاف‌سازی، مقابله با شایعات و حفظ عدالت اجتماعی گرفته شده است.

بنابراین، تمامی پرداخت‌های یارانه نقدی در سال 1404 و پس از آن، صرفاً برای شهروندان ایرانی داخل کشور انجام خواهد شد.

خبرگزاری خبرآنلاین

روابط عمومی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی

پایگاه اطلاع‌رسانی دولت جمهوری اسلامی ایران