به نقل از روزنامه هم میهن در اصل شرایط این روزهای بازار لوازم خانگی باعث شده که روزگار فروشندگان به سختی بچرخد و در مقابل تعمیرکاران جای آنها را در خط اول تماس مشتریان بگیرند. امروزه بسیاری از مردم به جای خرید وسیله جدید، ترجیح می دهند وسایل قدیمی خود را تعمیر کنند تا چندسالی برای آنها عمر کند تا در نهایت هزینه ای چندبرابری برای خرید یک جنس پرداخت نکنند.

مهمترین علتی که باعث شده رکود به جان بازار لوازم خانگی بیفتد، گرانی بیش از حد است. به گفته فروشندگان لوازم خانگی برخی از اقلام از ابتدای سال تا به امروز بیش از 50 درصد گران شده اند و گره خوردن این موضوع با افزایش تورم و گرانی های بیش از پیش باعث شده مردم دیگر توان خرید نداشته باشند. فروشندگان می گویند که قدرت خرید خانوارها به قدری کاهش یافته که برخی از آنها حتی توان خرید کالاهای تولید داخل را ندارند. به همین دلیل بسیاری از اقلام مصرفی قدیمی را تعمیر می کنند یا در صورت لزوم به صورت اقساط خریداری می کنند.

بررسی های میدانی نشان می دهد که این روزها به دلایل مختلف برچسب قیمت ها به صورت روزانه و هفتگی تغییر می کند و همین موضوع باعث شده بسیاری از مشتریان به خرید قسطی روی بیاورند. به بیان ساده تر زمانی که مردم مجبور هستند کالایی را خریداری کنند، اما قیمت آن روزانه تغییر می کند، ترجیح می دهند قسطی خرید کنند تا از پرداخت اندک سود آن از نوسان و افزایش قیمت در امان باشند.

البته باید توجه داشت که خرید قسطی به این سادگی ها هم نیست. مورد اول اینکه هر نوع کالایی شامل خرید قسطی نمی شود، تنها برخی از برندهای خاص شرایط اقساط دارند و دومین مورد این است که باید چک، سفته یا ضامن معتبر معرفی کرد و در نهایت اقساط شامل اندک سودی نیز می شود.

سال های پیش بازار لوازم خانگی مملو از خریداران واقعی بود اما این روزها حتی مردم برای تماشای لوازم خانگی نیز به سراغ این بازارها نمی روند و ویترین های مغازه ها نیمه خاموش و محدود شده است. می توان به زبان ساده تر گفت که دست به دست هم دادن رکود و تورم نفس این صنعت را بریده، خرید لوازم خانگی را برای مردم از یک انتخاب معمول و رویایی تبدیل به یک تصمیم سخت و اجباری کرده است؛ تصمیمی که این روزها غم و اندوه به دنبال دارد.

تقابل قیمت بازار با آمارهای رسمی

قیمت های مرکز آمار بر مبنای سبد مصرفی رسمی است اما بررسی های میدانی هم میهن عددی فراتر و شرایطی وخیم تر را نشان می دهد. بررسی های رسمی نشان می دهد که قیمت کالاهای خارجی که اغلب به صورت غیررسمی و قاچاق وارد کشور می شوند از ابتدای سال تا به امروز به گفته فروشندگان و کارشناسان حوزه لوازم خانگی از 10 درصد تا 100 درصد گران تر شده و حتی برخی کالاهای خاص و برند افزایش قیمت بیش از 100 درصدی را ثبت کرده اند.

یک فروشنده لوازم خانگی لوکس و خارجی در شمال تهران گفت: برخی از لوازم برندهای اسمگ و نینجا از ابتدای سال تا به امروز تا حدود 150 درصد گران شده اند. این کالاها مشتریان خاص خود را دارند و با قیمت دلار، قیمت گذاری می شوند و بسیار گران هستند.رنگ ها و مدل های خاص این برندها چه در ایران و چه درخارج قیمت بالاتری دارد و مشتریان خود را دارد. برخی از این رنگ ها و مدل ها به ما سفارش داده می شود که سود بسیار خوبی برای ما دارد.

البته این نمونه تنها برای کالاهای لوکس بود که شاید فروش خاصی نداشته باشد اما شامل گروه خاصی می شود. بخش عمده ای از جامعه که خریدار برخی کالاها هستند، این روزها اعلام می کنند که در هر بار مراجعه به فروشگاه با افزایش قیمت مواجه شده اند.

بررسی های میدانی نشان می دهد که رکود در بازار سایه انداخته است. یکی از مهمترین دلایل این رکود را می توان افزایش قیمت دلار و افزایش فاصله میان نرخ ارز نیمایی و آزاد، محدودیت واردات قطعات، افزایش هزینه تولید و امثال این موارد دانست.

عدم واردات و افزایش قاچاق کالا، همچنین محدودیت های تولید و افزایش هزینه های آن و فاصله میان نرخ ارز نیمایی و بازار آزاد باعث شده قیمت های لوازم خانگی به صورت قابل توجهی روند صعودی را تجربه کنند. کارشناسان معتقدند کنترل هر یک از این عوامل از واردات و قاچاق گرفته تا سیاست ارزی و هزینه های تولید می تواند در کوتاه مدت رشد قیمت را متوقف یا کُند کند؛ با این حال، در نبود هماهنگی و عدم نظارت های کافی بازار لوازم خانگی روزانه و هفتگی با افزایش قیمت مواجه می شود.

تعمیر جای خرید را گرفت

این روزها تعمیر کالا جای خود را به خرید کالا داده است. در اصل کاهش مداوم قدرت خرید خانوارها باعث شده الگوی مصرف لوازم خانگی دگرگون شود و مردم ترجیح دهند به جای هزینه های میلیونی برای خرید کالای جدید، کالای قدیمی خود را تعمیر کنند تا دوباره از آن استفاده کنند.

همین چهار- پنج سال گذشته بود که مردم به بهانه هر خرابی کوچکی وسیله های خانه خود را تعویض می کردند. مردم به دنبال بهانه بودند که لوازم خانگی جدید خریداری کنند و وسیله های قدیمی خود را دور بیاندازند، حتی در بسیاری از موارد مردم بدون خرابی تنها به واسطه مُد یک وسیله جدید خریداری می کردند.

در گذشته نه چندان دور خرابی های کوچک اصلی ترین بهانه برای تغییرات وسایل خانه بود و الان تعمیر به گزینه اصلی تبدیل شده است.