بر خلاف تصور رایج، تندی در واقع طعم نیست. ماده فعال موجود در فلفل به نام کپسایسین (Capsaicin) به عنوان یک محرک عصبی عمل می کند و اساساً برای جلوگیری از خورده شدن گیاه توسط پستانداران تکامل یافته است.

این ماده گیرنده های خاصی در زبان و گلو را تحریک می کند که با درد و گرما مرتبط اند، نه با حس چشایی. بنابراین، مغز این پیام را دریافت می کند که باید این ماده را سریع از بدن خارج کند؛ دقیقاً همان چیزی که باعث اشک، عرق و آب ریزش بینی می شود.

مغز در حال اشتباه گرفتن درد با لذت

دکتر لیام براون، عصب پژوه دانشگاه UCL، می گوید: کپسایسین به گیرنده ای به نام TRPV1 می چسبد که معمولاً هنگام دمای بالای 42 درجه فعال می شود؛ یعنی در حدی که بافت بدن آسیب می بیند. به همین دلیل مغز تصور می کند اتفاق خطرناکی در حال وقوع است.

با این حال، تکرار مصرف غذاهای تند باعث بی حسی تدریجی این گیرنده ها می شود و بدن یاد می گیرد که این درد در واقع تهدیدی واقعی نیست. به مرور، مغز احساس کنترل پیدا می کند و همین حسِ تسلط باعث می شود تجربه ی دردناک اولیه، به لذتی هیجان انگیز تبدیل شود.

شواهد تاریخی نشان می دهد انسان ها از حدود 7000 سال قبل از میلاد در آمریکای مرکزی فلفل مصرف می کردند. فلفل ها در قرن شانزدهم به اروپا رسیدند و حالا بازار جهانی سس های تند تا سال 2030 به بیش از 5 میلیارد دلار خواهد رسید.

لذت از تندی بخشی از پدیده ای است که دانشمندان آن را مازوخیسم خوش خیم (benign masochism) می نامند؛ یعنی لذت از تجربه های ظاهراً ناخوشایند اما بی خطر، مانند تماشای فیلم ترسناک، دویدن تا حد خستگی یا دوش آب سرد.
وقتی مغز بفهمد که محرکِ دردناک تهدید واقعی نیست، احساس کنترل و آدرنالین ترکیب می شوند و نتیجه اش نوعی سرخوشی طبیعی است.

اگر در میانه ی خوردن بال مرغ تند یا کاری آتشین احساس سوختن کردید، به سراغ آب نروید!

کپسایسین چربی دوست است و با آب شسته نمی شود. بهترین انتخاب: شیر یا ماست. چربی و پروتیین موجود در لبنیات با کپسایسین ترکیب می شوند و آن را از سطح زبان جدا می کنند.

و اگر به دنبال خنکی واقعی هستید، بستنی نعناعی امتحان کنید. چربی آن کپسایسین را از بین می برد و نعناع هم گیرنده های خنک کننده (TRPM8) را فعال می کند تا حس آتش کاهش یابد.

دوستداران فلفل در واقع از احساس کنترل بر درد، ترشح اندورفین ها و چالش ذهنی و اجتماعیِ تحمل تندی لذت می برند. به زبان ساده، مغز ما یاد گرفته است درد بی خطر را به عنوان هیجان و لذت تفسیر کند.