به گزارش پارسینه ؛ استاد روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی درباره افسردگی در پاییز و راه های مواجهه با آن توضیح داد. افسردگی فصلی که به اختصار با نام اختلال عاطفی فصلی (SAD) شناخته می شود، نوعی از افسردگی است که با تغییر فصل ها به ویژه در پاییز و زمستان بروز می کند.

افسردگی فصلی که به اختصار با نام اختلال عاطفی فصلی (SAD) شناخته می شود، نوعی از افسردگی است که با تغییر فصل ها به ویژه در پاییز و زمستان بروز می کند. این نوع افسردگی اغلب به صورت خستگی مفرط، کمبود انرژی و بدخلقی خود را نشان می دهد و معمولا با آغاز پاییز شروع شده و تا ماه های سرد زمستان ادامه دارد.

افسردگی فصلی پاییز به دلیل کاهش نور روز و تغییرات شیمیایی در مغز به وجود می آید که بر خلق و خوی فرد تاثیر منفی می گذارد. تحقیقات نشان می دهد که خانم ها بیشتر از آقایان به افسردگی فصلی پاییز مبتلا می شوند. این احتمال می تواند به تغییرات هورمونی و فشار های اجتماعی مرتبط باشد.

جوانان نسبت به افراد میانسال و سالمند، بیشتر در معرض خطر افسردگی فصلی قرار دارند. به خصوص در دوره های تحولی مانند نوجوانی و جوانی، این حساسیت افزایش می یابد. افرادی که در مناطق سردسیر و عرض های جغرافیایی بالاتر زندگی می کنند، به دلیل کمبود نور خورشید بیشتر مستعد این نوع افسردگی هستند.

نور خورشید نقش مهمی در تنظیم هورمون های شادی بخش مغز مانند سروتونین دارد. اگر در خانواده سابقه ابتلا به افسردگی اساسی یا اختلال دوقطبی وجود داشته باشد، احتمال ابتلای فرد به افسردگی فصلی نیز افزایش می یابد. عوامل ژنتیکی و محیطی هر دو در این زمینه تأثیرگذار هستند. در نظر داشته باشید که شناخت این عوامل می تواند به پیشگیری و مدیریت بهتر افسردگی فصلی پاییز کمک کند. در صورت بروز علائم، مشاوره با یک متخصص روانشناسی یا روانپزشکی توصیه می شود.

جمال شمس، استاد روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی با بیان این که در برخی از فصول سال به دلایل نامعلوم ممکن است خلق برخی از افراد دستخوش تغییراتی شود اظهار کرد: افسردگی فصلی اختلالی است که معمولا با تغییر فصل به بالاترین میزان خود می رسد. وی افزود: به طور کلی افسردگی فصلی نوعی اختلال است که در آن فرد در دیگر زمان های سال شرایطی عادی دارد ولی در فصلی خاص احساس اضطراب و افسردگی می کند.

شمس با اشاره به اینکه تابش نور خورشید و ساعت بیولوژیکی بدن که تنظیم کننده ترشح هورمون ها است می تواند خلق وخو و خواب را تحت تاثیر قرار دهد تاکید کرد: افرادی که با تغییر فصل دچار افسردگی می شوند، به هر میزان نور بیشتری دریافت کند زودتر از افسردگی و تنگی خلق رهایی می یابند. عضو هیئت علمی گروه روانپزشکی دانشگاه گفت: خلق 11 درصد از عموم مردم با شروع فصل پاییز و سرد شدن هوا کاهش پیدا می کند. وی با تاکید بر این که تمامی افرادی که دچار افسردگی فصلی می شوند ضرورتا مبتلا به اختلال افسردگی نیستند توضیح داد: ممکن است درصد کمی از افرادی که به یک باره با تغییر فصل دچار اضطراب و افسردگی می شوند به درمان های مداخله ای نیاز داشته باشند.

این متخصص روانپزشکی دانشگاه با بیان این که اختلال عاطفی و یا افسردگی فصلی افراد را به شکل های متفاوتی تحت تاثیر قرار می دهد، افزود: احتمال تغییر خلق در فصل بهار نیز وجود دارد.

شمس با اشاره به این که احتمال بروز افسردگی با شروع فصل پاییز به مراتب بیشتر از بهار است توضیح داد: شیدایی یا مانیا حالتی از افسردگی است، در این مدل از اختلال خلق که همزمان با فصل بهار آغاز می شود انرژی فرد بسیار زیاد می شود به شکلی که این اختلال با تظاهراتی همانند نشاط زدگی، تحریک پذیری، فعالیت بیش از حد، خلق بالا به صورت شادی، خوش بینی افراطی، بیقراری حرکتی، اشکال در تمرکز و برنامه ریزی های بلندپروازانه دیده می شود.

این عضو هیئت علمی دانشگاه گفت: در مبتلایان به بیماری دوقطبی، علائم مانیا و شیدایی با شروع فصل بهار و اختلال افسردگی در فصل پاییز عود می کند. متخصص روانپزشکی دانشگاه با بیان این که علائم و نشانه های افسردگی فصلی با اختلال افسردگی دائم شباهت زیادی دارد خاطرنشان کرد: کاهش انرژی، تغییرات محسوس در میزان خواب، میل جنسی، توجه و تمرکز و تغییر در میزان اشتها از نشانه های افسردگی است. این عضو هیئت علمی دانشگاه تنها فاکتوری که افسردگی فصلی را نسبت به سایر اختلالات روانی و افسردگی ها متفاوت می کند، زمان بروز افسردگی فصلی دانست و گفت: افسردگی فصلی در بازه زمانی خاص در سال عود می کند.

شمس با بیان این که احتمال بروز تمامی بیماری‎ ها و اختلالات روان تقریبا یکسان است خاطرنشان کرد: به طور مثال بیشترین سن بروز افسردگی بین 30 تا 40 سال است و یا اختلال دوقطبی و یا بروز شیدایی در 20 تا 25 ساله ها بیشتر دیده می شود. این عضو هیئت علمی دانشگاه با اشاره به این که به طور کلی انواع بیماری ها، که اختلالات روان هم از این قاعده مستثنی نیست تاریخ دقیق شروع و یا سن خاصی ندارد تاکید کرد: حتی ممکن است فردی در سن بالای 50 یا کمتر از 20 سال دچار افسردگی یا افسردگی فصلی شود.

شمس با اشاره به اهمیت درمان انواع افسردگی ها تاکید کرد: اگر این بیماری به موقع تشخیص و درمان ها پیش از شدت گرفتن علائم آغاز شود، روند درمان تا حدود زیادی از بروز مشکلات بعدی جلوگیری خواهد کرد. وی استفاده از درمان های دارویی، غیر دارویی و یا مشاوره را از جمله روش های درمان افسردگی فصلی دانست و تاکید کرد: درمان این اختلال به کمک نور درمانی، دارو و روش های روان پزشکی انجام می شود و اگر فرد به اختلال دوقطبی مبتلا باشد باید به پزشک خود اطلاع دهد چرا که این موضوع برای زمان تجویر نور درمانی و دیگر دارو های ضد افسردگی بسیار اهمیت دارد. این متخصص روانپزشکی دانشگاه گفت: درمان با دارو های ضد افسردگی برای برخی از بیماران مبتلا به اختلال عاطفی فصلی، خصوصا اگر علائم شدید باشد بسیار موثر خواهد بود.