در دولت چهاردهم، هیئت وزیران بر اساس آیین‌نامه اجرایی جز (6) بند (الف) تبصره (8) ماده واحده قانون بودجه سال 1403، معیارهایی را برای دهک‌بندی جدید خانوارها و حذف یارانه نقدی افراد دهک‌های بالا اعلام کرده است. این اقدامات با هدف افزایش عدالت اجتماعی، مدیریت منابع مالی دولت و تمرکز بر حمایت از اقشار کم‌درآمد انجام می‌شود. در این گزارش، جزییات کامل شاخص‌ها، مراحل و شرایط حذف یارانه نقدی بررسی می‌شود و به کاربران کمک می‌کند تا خود را با شرایط جدید تطبیق دهند.

یکی از مهم‌ترین معیارها برای حذف یارانه نقدی، بررسی مجموع درآمد اعضای خانوار است. درآمد شامل حقوق رسمی، درآمد کسب و کار، سود سرمایه‌گذاری‌ها و سایر منابع قانونی است. اگر مجموع درآمد خانوار از حد تعیین‌شده توسط سازمان هدفمندی یارانه‌ها بیشتر باشد، احتمال حذف یارانه نقدی افزایش می‌یابد.

شاخص دیگر، بررسی تراکنش‌های بانکی و خرید ماهانه خانوارها است. تراکنش‌های بانکی در قالب کارت‌خوان، پرداخت اینترنتی و انتقال وجه بررسی می‌شوند. افرادی که تراکنش‌های بالاتر از حد استاندارد دارند، مشمول بازبینی برای حذف یارانه نقدی قرار می‌گیرند.

دارایی‌های ملکی شامل خانه، زمین، مغازه و سایر املاک ثبت‌شده است. خانوارهایی که دارایی ملکی آنها بالاتر از سقف تعیین‌شده باشد، در گروه دهک‌های بالا قرار می‌گیرند و ممکن است یارانه نقدی آنها حذف شود.

مالکیت خودروهای با ارزش بالا، یکی دیگر از معیارهای حذف یارانه نقدی است. وزارت رفاه و سازمان هدفمندی یارانه‌ها با بررسی اطلاعات خودروهای ثبت‌شده در سامانه‌های ملی، خودروهای لوکس را شناسایی و خانواده‌های دارای این خودروها را از دریافت یارانه نقدی حذف می‌کند.

خانوارهایی که در طول سال به خارج از کشور سفر کرده‌اند، با توجه به تعداد و مقصد سفرها، در بررسی دهک‌بندی قرار می‌گیرند. سفرهای خارجی متعدد و گران‌قیمت می‌تواند دلیل حذف یارانه نقدی شود.

افرادی که به صورت طولانی‌مدت در خارج از کشور اقامت دارند، از دریافت یارانه نقدی محروم می‌شوند. این افراد با توجه به اطلاعات ثبت‌شده در سازمان ثبت احوال و سایر سامانه‌های دولتی شناسایی می‌شوند.

سازمان هدفمندی یارانه‌ها تمامی اطلاعات مالی و دارایی خانوارها را از سامانه‌های بانکی، ثبت اسناد و دارایی، پلیس راهنمایی و رانندگی و سیستم‌های مهاجرت جمع‌آوری می‌کند. این داده‌ها برای دهک‌بندی یارانه‌بگیران مورد تحلیل قرار می‌گیرند.

بر اساس معیارهای فوق، خانوارها در دهک‌های درآمدی مختلف دسته‌بندی می‌شوند. دهک‌های پایین شامل افرادی است که کمترین درآمد و دارایی را دارند و دهک‌های بالا شامل افراد ثروتمندتر هستند. هدف از این دسته‌بندی، تمرکز منابع یارانه بر خانواده‌های نیازمند است.

پس از تحلیل داده‌ها و تایید نهایی، افراد مشمول حذف یارانه نقدی توسط پیامک یا از طریق سامانه‌های رسمی اطلاع‌رسانی می‌شوند. این فرآیند معمولاً به صورت مرحله‌ای و با اطلاع‌رسانی پیش از قطع یارانه انجام می‌شود تا فرصت اعتراض و بررسی مجدد برای خانوارها فراهم گردد.

افرادی که معتقدند به اشتباه مشمول حذف یارانه نقدی شده‌اند، می‌توانند اعتراض خود را از طریق سامانه ملی خدمات دولت (my.gov.ir) ثبت کنند. این فرآیند شامل ارائه مدارک و مستندات مالی برای اثبات درآمد واقعی و وضعیت دارایی‌ها است.

سازمان هدفمندی یارانه‌ها پس از دریافت مدارک، وضعیت خانوار را بررسی می‌کند و در صورت اثبات اشتباه، یارانه نقدی خانوار به حالت قبلی بازمی‌گردد.

داشتن مدارک شفاف مالی و ملکی برای جلوگیری از اشتباه در دهک‌بندی ضروری است.

افرادی که درآمد یا دارایی‌های آنها به صورت غیررسمی و ثبت‌نشده است، باید مدارک مکمل ارائه دهند.

در صورت سفرهای خارجی متعدد یا مالکیت خودروهای لوکس، احتمال حذف یارانه نقدی بالا می‌رود.

بررسی دهک‌بندی به صورت سالانه انجام می‌شود و شرایط جدید می‌تواند در ماه‌های بعدی تغییر کند.

افراد می‌توانند با ورود به سامانه ملی خدمات دولت با کد ملی و رمز شخصی خود، وضعیت یارانه و دهک‌بندی خانوار را مشاهده کنند.

در صورت نیاز به بازبینی، گزینه «درخواست بازبینی دهک‌بندی» فعال است و متقاضی می‌تواند مدارک مورد نیاز مانند اجاره‌نامه، سند خودرو یا مدارک مالی را آپلود کند.

همچنین، اطلاع‌رسانی حذف یارانه نقدی به صورت پیامکی برای سرپرست خانوار ارسال می‌شود تا فرآیند شفاف و قابل پیگیری باشد.

افرادی که در دهک‌های پایین هستند، همچنان یارانه نقدی و کالابرگ دریافت خواهند کرد. این اقدام به بهبود معیشت خانوارهای نیازمند کمک می‌کند و تمرکز منابع مالی دولت بر حمایت از نیازمندان را افزایش می‌دهد.

افرادی که مشمول حذف یارانه نقدی می‌شوند، معمولاً درآمد و دارایی بالایی دارند و هدف از حذف یارانه برای این گروه، مدیریت منابع مالی و عدالت اجتماعی است.

حذف یارانه نقدی در دولت چهاردهم با هدف حمایت از اقشار نیازمند و تمرکز منابع انجام می‌شود.

6 شاخص اصلی شامل درآمد خانوار، تراکنش‌های بانکی، دارایی ملکی، خودروهای لوکس، سفرهای خارجی و اقامت در خارج از کشور هستند.

افراد بالای 18 سال و دارای درآمد مستقل می‌توانند به صورت جداگانه درخواست دریافت یارانه کنند.

سامانه ملی خدمات دولت و پرتال سازمان هدفمندی یارانه‌ها امکان ثبت اعتراض و بازبینی را فراهم کرده است.

اطلاع‌رسانی حذف یارانه نقدی به صورت شفاف و مرحله‌ای انجام می‌شود تا امکان اعتراض و ارائه مدارک فراهم باشد.

با توجه به این روند، خانوارها باید وضعیت درآمد و دارایی خود را کنترل کنند و در صورت نیاز مدارک معتبر ارائه دهند تا از حذف یارانه نقدی جلوگیری شود.