به نقل از بهداشت نیوز، با فرا رسیدن فصل سرما و افزایش موارد سرماخوردگی و شیوع بیماری های ویروسی، شاهد افرایش مصرف داروهای آنتی بیوتیک در کشور هستیم. این در حالی است که همواره تاکید می شود، مصرف آنتی بیوتیک برای بیماری هایی همچون سرماخوردگی و…، نه تنها هیچ کارکرد مثبتی ندارد که بالعکس، عارضه هم دارد. با این حال، میزان مصرف آنتی بیوتیک ها در فصول پاییز و زمستان، همچنان بالا است.

محمدرضا هاشمیان، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، با انتقاد از مصرف بی رویه آنتی بیوتیک ها در ایران، توضیح داد: آنتی بیوتیک ها تنها برای مقابله با عفونت های باکتریایی ساخته شده اند و در برابر ویروس ها کاملاً بی اثرند. مصرف خودسرانه این داروها نه تنها بهبودی ایجاد نمی کند، بلکه باعث مقاومت باکتری ها می شود.

وی افزود: متأسفانه برخی بیماران به دلیل مصرف طولانی مدت و غیراصولی آنتی بیوتیک ها، در مواجهه با عفونت های جدی، به درمان پاسخ نمی دهند.

هاشمیان با مقایسه قوانین ایران و سایر کشورها مانند امارات متحده عربی، خاطرنشان کرد: در دبی، داروخانه ها در صورت فروش آنتی بیوتیک بدون نسخه، 500 دلار جریمه می شوند، اما در ایران متأسفانه این داروها به راحتی در دسترس هستند.

آزیتا نبی زاده سرپرست گروه ارزیابی فناوری سلامت و مطالعات اقتصادی سازمان غذا و دارو، نسبت به مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک ها در فصل سرما هشدار داد و گفت: بیشتر بیماری های تنفسی در پاییز و زمستان مانند سرماخوردگی و آنفلوانزا منشأ ویروسی دارند و مصرف آنتی بیوتیک برای درمان آنها هیچ جایگاهی ندارد. این بیماری ها معمولاً پس از طی یک دوره مشخص، بدون نیاز به داروی آنتی بیوتیک بهبود می یابند.

وی افزود: مصرف بدون نسخه آنتی بیوتیک می تواند موجب بروز عوارضی مانند اسهال، تهوع، واکنش های آلرژیک و در برخی موارد آسیب به کبد و کلیه شود.

نبی زاده تصریح کرد: باور عمومی مبنی بر اینکه آنتی بیوتیک روند بهبودی را تسریع می کند، اشتباه است و این تصور به دلیل همزمانی بهبود طبیعی بیماری با مصرف دارو ایجاد می شود.

کیانوش جهانپور پزشک و فعال رسانه ای، در ارتباط با روند مصرف آنتی بیوتیک در جهان، گفت: بر اساس داده های ارائه شده، مصرف آنتی بیوتیک در جهان با تفاوت های چشمگیری بین کشورها همراه است. ایران با مصرف 68 دوز روزانه تعریف شده به ازای هر 1000 نفر در صدر این فهرست قرار دارد و پس از آن کشورهایی مانند آفریقای جنوبی، مصر و بنگلادش جای گرفته اند.

وی افزود: این ارقام در مقایسه با کشورهای اروپای شمالی مانند نروژ، فنلاند و دانمارک که بین 12 تا 15 دوز مصرف دارند، بسیار بالاتر است.

سخنگوی اسبق سازمان غذا و دارو ادامه داد: این تفاوت ها می تواند نشان دهنده الگوهای مختلف تجویز و مصرف آنتی بیوتیک باشد. در برخی کشورها، دسترسی آسان به آنتی بیوتیک ها بدون نسخه پزشک یا تجویز بی رویه آن معمول است. این در حالی است که در کشورهای با مصرف پایین، معمولاً کنترل بیشتری بر تجویز آنتی بیوتیک ها اعمال می شود.

وی افزود: مصرف بی رویه آنتی بیوتیک یک نگرانی بزرگ جهانی برای سلامت عمومی محسوب می شود، و با افزایش مقاومت باکتری ها درمان عفونت ها در آینده با مشکل مواجه خواهد شد. از سوی دیگر، مصرف بسیار پایین می تواند نشانه دسترسی کم به داروهای ضروری باشد که این هم یک چالش جدی در حوزه سلامت است.

جهانپور گفت: یافتن تعادل در مصرف منطقی و دسترسی عادلانه به آنتی بیوتیک ها همچنان یک اولویت جهانی است.

در همین حال، تجویز و مصرف آنتی بیوتیک ها در ایران، به آسانی صورت می گیرد و حتی شاهد عرضه آنها بدون نسخه پزشک هستیم.

نتایج یک مطالعه خارجی، نشان می دهد افزایش عفونت های مقاوم به آنتی بیوتیک در نوزادان تازه متولد شده به عنوان یک تهدید رو به رشد برای سلامت جهانی در حال ظهور است.