به نقل از اقتصادنیوز، بازار مسکن کشور در ماه های اخیر در رکود سنگینی به سر می برد و بسیاری از فعالان حوزه مسکن، نگران اثر تحریم های جدید بر این بازار هستند. رکود طولانی مدت، تورم بالا و کاهش توان خرید خانوار، فضای اقتصادی را برای خرید و سرمایه گذاری در بخش مسکن دشوار کرده است.

در کنار رکود عمیقی که بر بازار مسکن حاکم است؛ موضوع مکانیسم ماشه نیز بر فضای اقتصادی کشور اثرگذار بوده و باعث افزایش نااطمینانی در بازارهای مختلف، به ویژه بازار مسکن، شده است.

این وضعیت نه تنها توان مردم را برای خرید محدود کرده، بلکه سرمایه گذاران را نیز محتاط تر کرده و روند پروژه های ساختمانی را کند کرده است. با توجه به این مسائل، برخی از تحلیلگران بازار مسکن معتقدند؛ چشم انداز کوتاه مدت بازار با رکود و عدم رشد محسوس؛ همراه خواهد بود و تنها در صورت ایجاد فضای اطمینان بخش و مدیریت ریسک ها، امکان تغییر روند وجود خواهد داشت.

در همین زمینه، اقتصادنیوز با فردین یزدانی، کارشناس مسکن، گفتگو کرده است تا تاثیر تحریم ها، مکانیسم ماشه و وضعیت بازار مسکن تا پایان سال را بررسی کند.

گفتگوی اقتصادنیوز با فردین یزدانی را در ادامه بخوانید؛

******

*آقای یزدانی! اثر تحریم ها روی بازار مسکن چگونه است؟ آیا تحریم ها می تواند جهشی در قیمت ها ایجاد کنند؟

در حال حاضر، اثر تحریم ها خاص نیست و تنها ممکن است رکود موجود در بازار مسکن کمی عمیق تر شود. بازار مسکن، پیش از این نیز در رکود بود و این رکود نسبتاً طولانی مدت بوده است. انتظار نمی رفت که بازار از این رکود خارج شود، بنابراین تنها اثری که می توان تصور کرد، عمیق تر شدن رکود است.

برای بازگشت بازار به شرایط عادی، به فضای اطمینان بخشی نیاز داریم که ممکن است دو سال طول بکشد. تورم بالا و افزایش هزینه های ساخت نیز از دیگر عوامل محدودکننده هستند. قیمت ها دیگر قادر به رشد نیستند، زیرا با توان اقتصادی خانوارها هماهنگ نیستند؛ بنابراین تقاضای واقعی بسیار پایین است و قدرت خرید کافی برای خرید مسکن وجود ندارد. تقاضای سرمایه ای هم به دلیل فضای نااطمینانی می توان گفت خیلی رشد نخواهد کرد.

*مقایسه ای بین وضعیت کنونی و سال های 90 و 91 داشته باشیم. آیا تحریم های امروز مشابه آن زمان است؟

شرایط آن دوره متفاوت بود. در سال های 90 و 91، کشور درآمد نفتی قابل توجهی داشت و ذخایر مالی خوبی موجود بود. نقدینگی زیادی وارد اقتصاد شد، واردات کالا و خدمات گسترده بود و تورم به این شدت نبود و هزینه های خانوار محدود به اقلام ضروری نمی شد.

زمانی که در سال 90 تحریم های سازمان ملل اعمال شد، مسیر تجارت خارجی سخت تر شد و منابع مالی موجود در کشور، جز ورود به بخش مسکن، راهی نداشتند. در نتیجه، جهش قیمت ها در بازار مسکن رخ داد و تولید هم تا حدی افزایش یافت.

اما الان آن شرایط وجود ندارد؛ منابع مالی کافی نیست، تورم چندین سال است در حد بالاست و خانوارها توان خرید کافی ندارند. بنابراین احتمال جهش قیمت ها بسیار ضعیف است و مشابه آن دوره تکرار نخواهد شد، مگر اتفاق غیرمنتظره ای رخ دهد.

*فروشندگان اصلی بازار مسکن چه کسانی هستند؟

آمار دقیق ندارم، اما معمولاً افرادی که نیاز به نقدینگی دارند یا می خواهند واحد مسکونی خود را به دارایی قابل نقد تبدیل کنند، فروشنده هستند. همچنین کسانی که سرمایه گذاری شان در واحد مسکونی به پایان رسیده و می خواهند زودتر بفروشند، در بازار حضور دارند.

این افراد معمولا به دنبال تبدیل دارایی غیرنقد به دارایی قابل نقد یا فروش زودتر واحدهای تکمیل شده هستند. به هر حال، ریسک های اقتصادی و سیاسی، از جمله احتمال جنگ، می تواند تصمیم آن ها برای فروش را تحت تأثیر قرار دهد.

*پیش بینی شما برای بازار مسکن تا پایان سال چیست؟

پیش بینی کلی تا پایان سال شامل این موارد است؛ رکود کامل در ساخت وساز، صعود هزینه های ساخت و مصالح، افزایش قیمت های فروش و کاهش حاشیه سود سازنده.

برای خریداران مصرفی، کاهش قیمت بعید است؛ تورم در حال رسیدن به حدود 50 درصد است. بنابراین کاهش قیمت اسمی نخواهیم داشت، اما کاهش قیمت واقعی (با در نظر گرفتن تورم) قطعی است و همین حالا هم مشاهده می شود.

به گزارش اقتصادنیوز، در مجموع، همانطور که فردین یزدانی می گوید، آنچه امروز بر بازار مسکن ایران سایه انداخته، بیش از هر چیز رکود عمیق، تورم بالا و نااطمینانی سیاسی و اقتصادی است. برخلاف تحریم های دهه 90 که ورود نقدینگی به این بخش جهش قیمتی را رقم زد، اکنون چنین ظرفیتی در اقتصاد کشور وجود ندارد و توان خرید خانوارها نیز به شدت محدود شده است. بنابراین چشم انداز کوتاه مدت بازار بیشتر به سمت رکود و کاهش قدرت خرید متمایل است تا رشد ناگهانی قیمت ها.

از این رو، به نظر می رسد در شرایط کنونی، تنها با ایجاد فضای اعتماد، ثبات اقتصادی و مدیریت ریسک های بیرونی می توان امیدوار بود که بازار مسکن مسیر متفاوتی را تجربه کند.

در غیر این صورت، رکود ادامه دار همراه با کاهش واقعی قیمت ها و کندی ساخت وساز همچنان ویژگی اصلی بازار خواهد بود و فعالان این حوزه باید تصمیم های خود را با توجه به همین واقعیت تنظیم کنند.