وقتی پای طلا در میان است، هر گرم آن حکم سرمایه دارد؛ اما آنچه بیشتر از طلای درخشان می‌درخشد، فاکتورهای پنهانی است که برخی طلافروشان با آن جیب خریداران را خالی می‌کنند.

گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ در شرایطی که طلا به‌عنوان یکی از گزینه‌های اصلی برای حفظ ارزش پول و سرمایه‌گذاری مطرح است، آگاهی از شیوه‌های قیمت‌گذاری و محاسبه هزینه‌های نهایی خرید آن برای عموم مردم ضروری است.

با این حال، بررسی‌های میدانی و تجربیات خریداران نشان می‌دهد که برخی طلافروشان با استفاده از ناآگاهی مشتریان، اقدام به دریافت مبالغی بیش از حد قانونی می‌کنند.

یکی از شایع‌ترین این تخلفات، دریافت نادرست مالیات ارزش افزوده است که به‌جای محاسبه بر اجرت و سود، به کل قیمت طلا اعمال می‌شود.

طبق قانون، مالیات ارزش افزوده در خرید طلا تنها باید بر اجرت ساخت و سود فروشنده محاسبه شود.

به عبارت دیگر، قیمت خام طلا از مالیات معاف است و فروشنده صرفاً اجازه دارد 9 درصد از مجموع اجرت و سود خود را به‌عنوان مالیات از مشتری دریافت کند.

اما در موارد متعددی دیده شده که طلافروشان این مالیات را به کل مبلغ طلا (شامل قیمت خام + اجرت + سود) تعمیم داده و مبلغی بیش از آنچه قانون مشخص کرده از خریدار دریافت می‌کنند.

این تخلف نه‌تنها مصداق کلاهبرداری است بلکه بار مالی سنگینی را به خریداران تحمیل می‌کند.

برای درک بهتر موضوع، به یک مثال عددی ساده اشاره می‌کنیم. فرض کنید قیمت هر گرم طلای 18 عیار 2 میلیون و 500 هزار تومان باشد. اگر اجرت ساخت را 15 درصد در نظر بگیریم، مبلغ اجرت برای هر گرم برابر با 375 هزار تومان می‌شود. در ادامه، اگر سود فروشنده را حدود 7 درصد محاسبه کنیم، چیزی حدود 200 هزار تومان به مبلغ اضافه خواهد شد.

در مجموع، اجرت و سود برابر با 575 هزار تومان خواهد بود. طبق قانون، 9 درصد مالیات تنها باید از همین 575 هزار تومان دریافت شود که مبلغ آن معادل 51 هزار و 750 تومان است. در نتیجه، قیمت نهایی برای هر گرم طلا حدود 3 میلیون و 126 هزار و 750 تومان می‌شود.

اما در مواردی مشاهده شده که برخی طلافروشان، مالیات 9 درصد را بر مجموع 3 میلیون و 75 هزار تومان (قیمت طلا + اجرت + سود) محاسبه می‌کنند که در این صورت مالیات دریافتی به بیش از 276 هزار تومان برای هر گرم می‌رسد؛ رقمی که بیش از 5 برابر مقدار واقعی است.

اگر خریدار به این اختلاف آگاه نباشد، بابت چند گرم طلا، صدها هزار تومان هزینه‌ی اضافه خواهد پرداخت.

علاوه بر مالیات، یکی دیگر از نقاط گنگ و آسیب‌زا در فرایند قیمت‌گذاری طلا، اجرت ساخت است. اجرت طلا هیچ مبنای دقیق و قانونی ندارد و به‌صورت درصدی متغیر از سوی فروشنده تعیین می‌شود.

در بازار، اجرت‌ها معمولاً بین 10 تا 18 درصد متغیرند و در بسیاری از موارد، فروشنده‌ها درصدی اضافه نیز تحت عنوان «سود خودمان» روی آن اعمال می‌کنند. 

همین نبود شفافیت باعث می‌شود قیمت طلا در دو فروشگاه مختلف، با اختلاف فاحش به مشتری اعلام شود؛ در حالی‌که قیمت روز طلا مشخص و سود قانونی فروشنده نیز معمولاً در حدود 7 درصد تعیین شده است.

برای جلوگیری از این نوع سوء‌استفاده‌ها، توصیه می‌شود که خریداران طلا پیش از هر چیز از فروشگاه‌هایی خرید کنند که فاکتور رسمی، دقیق و صورتحساب الکترونیکی ارائه می‌دهند.

همچنین، مشتریان باید در مورد نحوه محاسبه مالیات، درصد اجرت، و سود فروشنده به‌صورت شفاف سؤال کنند.

مقایسه میان چند طلافروشی پیش از خرید نیز اقدامی ضروری است که می‌تواند تفاوت‌های آشکار در قیمت‌گذاری را آشکار کند. همان‌گونه که افراد پیش از خرید خانه، خودرو یا گوشی تلفن همراه، بررسی و تحقیق می‌کنند، لازم است در خرید طلا نیز این دقت و حساسیت رعایت شود.