| به نقل از هفت صبح دوره 1401 تا اواسط 1402: نرخ تورم نقطه به نقطه در محدوده 40 تا 50 درصد نوسان می کرد، در این دوره، بازار لوازم خانگی به دلیل ممنوعیت واردات و انحصار نسبی تولید داخلی، تورم هایی بین 30 تا 50 درصد را تجربه می کرد. دوره اواسط 1402 تا اواخر 1403 روند نزولی نسبی و سپس ثبات در سطوح پایین تر بوده است. تورم لوازم خانگی در سال 1403 به حدود 27.2 درصد رسید که پایین تر از تورم کل کشور بود. از سال 1404 به بعد: شیب نمودار به شدت تند می شود و در شهریور 1405 به اوج 146.68 درصد می رسد. این جهش با رشد تورم نقطه به نقطه لوازم خانگی به 111.1 درصد در خرداد 1405 و تورم ماهانه 9.7 درصدی در همین ماه هم راستا است. کاهش تولید قیمت ها را تکان داد محمدرضا شهیدی، دبیر انجمن تولیدکنندگان لوازم صوتی و تصویری، در گفت وگو با هفت صبح با تشریح وضعیت بحرانی این صنعت اظهار داشت: چندین عامل موثر هستند، ولی اصلی ترینش کاهش شدید تولید است. تولید نسبت به سال گذشته حدود 40 درصد کاهش پیدا کرده و نسبت به دو سال قبل حدود 4 درصد افت کرده است. وقتی تولید کاهش پیدا می کند، قیمت تمام شده به شدت بالا می رود. این یک عامل است که تولید پایین است و کارخانه اگر بخواهد کارگر را حفظ کند، قیمت تمام شده بالاتری دارد. شهیدی با تشریح عامل دوم تصریح کرد: دوم، بحث ارز است. ارزی که تخصیص داده می شود، عرضه و تقسیم نداریم و بازار آزاد آن هم کاشکی فقط بازار آزاد بود، سامانه جامع تجارت که بخواهد حتی آن ارز آزاد را بگیرد. نسبت به چهار سال قبل، قیمت ارز ما یک جهش کرد. این تورمی که الان مرکز آمار می گوید، اگر نسبت به ارز بگیریم، به شدت معنادار می شود و متوجه می شوید که قیمت مواد اولیه مان به شدت افزایش پیدا کرده است. هم تولید آمده پایین، هم قیمت مواد اولیه چندین برابر شده است. شهیدی با اشاره به عامل سوم خاطرنشان کرد: از آن طرف، قدرت خرید مردم هم پایین است و خرید ندارند. مجموع این عوامل باعث شده وضعیت این شکلی باشد. ما بین چندین گزینه قرار گرفتیم، یکی اینکه کارخانه ها را تعطیل کنیم و تعدیل نیرو انجام دهیم. تا الان مقاومت کرده ایم. می دانیم شرایط کشور، شرایط جنگی و اقتصادی است و سعی کردیم باری بیشتر بر دوش دولت و کشور نگذاریم و تا حدودی توانستیم نگه داریم. ولی وقتی مواد اولیه برایمان نمی آید نمی توانیم تاب بیاوریم، با حمل زمینی حجم کمی می آید اما وقتی تولید پایین می آید، این مشکل گرانی را داریم. شهیدی با ارائه مثالی ملموس تصریح کرد: تلویزیونی که پارسال این موقع 30 میلیون می فروختیم، الان 80 میلیون شده است. قیمتش هم نسبت به آن موقع افزایش یافته و تولید هم پایین آمده. ما خودمان همین حالت را داریم. الان صورت های مالی کارخانه ها را بگیرید، این طور نیست که کسی فکر کند ما الان داریم سود می کنیم. اگر دردسری هم باشد، باید برای ما باشد. مهم، زنده نگه داشتن تولید و چرخ تولید است. شهیدی با تشریح چالش اصلی خاطرنشان کرد: این وضعیت الان یک وضعیت پیچیده ای شده است. تا از شرایط جنگی فعلی و اقتصادی عبور نداشته باشیم، هر تصمیمی و هر کاری که بخواهد اتفاق بیفتد، قطعاً اتفاق خوبی نخواهد افتاد و نمی تواند موفقیت آمیز باشد. ما باید از این شرایط عبور کنیم تا بتوانیم این وضعیت تولید و ثبات قیمت ها را بهبود بدهیم. الان این حد محدودی هم که تولید می شود، تا چند ماه دیگر بیشتر مواد اولیه نداریم. یعنی بعد از چند ماه دیگر نمی دانیم چه اتفاقی می افتد. دلایل جهش ناگهانی جهش تورم از سال 1404 به بعد تحت تأثیر چند عامل هم زمان رخ داده است، جهش نرخ ارز و مواد اولیه موثر بوده است. نرخ دلار مبنای بانک مرکزی در یک سال منتهی به شهریور 1405 حدود 134 درصد رشد کرد. هم زمان، قیمت مواد اولیه صنعتی مانند پلی پروپیلن 252 درصد، ABS حدود 223 درصد و ورق گرم 135 درصد افزایش یافت، چون صنعت لوازم خانگی حتی با وجود داخلی سازی حدود 70 درصدی، به قطعات و مواد اولیه وارداتی وابسته است، این افزایش هزینه مستقیماً به قیمت نهایی منتقل شد.افزایش هزینه های حمل ونقل عامل موثر دوم بوده، محدودیت های حمل دریایی هزینه حمل را بیش از 283درصد بالا برد که بر قیمت تمام شده محصولات اثر گذاشت. همچنین شوک قیمتی اسفند 1404 منجر به آغاز موج جدید رشد قیمت شد. اتحادیه لوازم خانگی اعلام کرد که از نهم اسفند 1404 و هم زمان با بروز مشکلاتی برای صنایع بالادستی از جمله پتروشیمی و فولاد، قیمت لوازم خانگی در مجموع حدود 80 درصد افزایش یافت. این شوک در نمودار به صورت پرش از محدوده 70 درصد به بالای 140 درصد قابل مشاهده است.نوسانات ارزی مستمر در سال 1405 رشد قیمت ها را تثبیت کرد، با تداوم روند صعودی نرخ ارز، قیمت برخی اقلام وارداتی طی دو هفته 15 تا 25 درصد افزایش یافت و تولیدکنندگان داخلی نیز به دلیل وابستگی به قطعات وارداتی، قیمت ها را مجدداً تعدیل کردند. براساس داده های تورم لوازم خانگی در چهار سال اخیر نه یک روند تدریجی، بلکه یک جهش ساختاری را تجربه کرده است. تا سال 1403، تورم این بخش عمدتاً ناشی از انحصار تولید داخلی و تورم عمومی بود، اما از سال 1404 به بعد، ترکیب جهش نرخ ارز، افزایش شدید قیمت مواد اولیه صنعتی و شوک هزینه های حمل ونقل، تورم نقطه به نقطه را به بالاترین سطح چهارساله رسانده است. نتیجه عملی این جهش، کاهش شدید قدرت خرید خانوارها و رکود تقاضا در بازار لوازم خانگی بوده است. صنعت لوازم صوتی و تصویری در یک سه گانه بحرانی گرفتار شده است. کاهش 40 درصدی تولید، افزایش 8برابری نرخ ارز و مواد اولیه و افت شدید قدرت خرید مردم. نتیجه، تلویزیونی که 30 میلیون تومان بود اکنون 80 میلیون شده است و کارخانه هایی که برای حفظ کارگران و چرخ تولید مقاومت می کنند با کمبود مواد اولیه روبه رو هستند. افق بازار لوازم خانگی تا چند ماه دیگر مشخص می شود اما، با اتمام ذخایر مواد اولیه، کاملاً مبهم می شود. به باور شهیدی، تا زمانی که کشور از شرایط جنگی و اقتصادی فعلی عبور نکند، هر تصمیمی- چه تعطیلی، چه تعدیل، چه ادامه تولید - محکوم به شکست است. نکته کلیدی، اولویت زنده نگه داشتن تولید است حتی اگر سودی نباشد، چرخ تولید باید بچرخد تا پس از عبور از بحران، صنعت توان بازسازی داشته باشد، اما این مقاومت، بدون مواد اولیه، ناممکن است. در سال های گذشته همواره افزایش واردات لوازم خانگی به عنوان یک راهکار برای حل مشکلات بازار لوازم خانگی مطرح می شد زیرا افزایش عرضه لوازم خانگی می توانست قیمت تولیدکننده داخلی را نسبت به قیمت محصولات واردات تنظیم کند، اما در شرایط کنونی ارز چندانی برای واردات وجود ندارد و از طرف دیگر ارز برای واردات بسیار گران شده، از این رو عملا واردات لوازم خانگی نیز صرفه چندانی ندارد به همین دلیل امروز مشکلات بازار لوازم خانگی پیچیده شده است. |