به نقل از ایسنا، دکتر فاطمه السادات میرزاده - متخصص طب سالمندی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، در گفت و گو با ایسنا در تعریف سالمند سالم گفت: سالمند سالم از نظر بعد جسمی، روانی، شناختی و روحی باید فردی کاملا سالم باشد و اگر مبتلا به بیماری است، این بیماری کاملا تحت کنترل باشد و هیچ گونه عوارضی را برایش به جا نگذارد.

او در پاسخ به این سوال که با توجه به پیش بینی افزایش قابل توجه سالمندان در سال های آینده آیا ساختار فعلی نظام سلامت کشور برای مواجهه با سونامی سالمندی آمادگی لازم را دارد؟ گفت: متاسفانه خیر، ما هیچگونه آمادگی برای 30 سال اینده که قرار است 30 درصد جمعیت ما را سالمندان تشکیل دهند و از کشورهای سالمند دنیا شویم، نداریم.

وی همچنین با اشاره به مهم ترین کمبودها در حوزه نیروی انسانی، مراکز تخصصی، مراقبت در منزل و خدمات توانبخشی گفت: مهم ترین کمبود ما، کمبود نیروی متخصص و آموزش دیده در حوزه های مختلف برای سالمندان است. از نظر پزشک، پرستار، کمک بهیار، قسمت های توانبخشی، فیزیوتراپ، کاردرمانگر، گفتار درمانگر و... هیچ برنامه ریزی ساختارمندی که این کمبودها را بتوان جبران کرد وجود ندارد. نبود متخصص طب سالمندی، بحرانی در راستای سونامی سالمندی است.

وی در پاسخ به این سوالی درباره اولویت فوری نظام سلامت برای مواجهه با سالمندی جمعیت، گفت: آموزش نیروی متخصص مهم ترین اقدامی است که باید انجام شود که فقط در شهر تهران به صورت جدی انجام می شود و هیچ کدام از شهرهای کشور این آموزش را ندارند. محیط بیمارستان ها و درمانگاه ها نیز باید مجهز شوند. سالمندان ممکن است به دلیل نبود رمپ و خرابی آسانسور و تخت نامناسب در بیمارستان ها دچار مشکل شوند.

میرزاده همچنین درباره تبعات بی توجهی امروز به مقوله سالمندی جمعیت، گفت: اولین بحران کمبود تخت های بیمارستانی در بخش های مختلف است. همچنین کمبود خانه های مراقبتی مشکل ساز خواهد بود؛ چراکه جمعیت سالمند رو به جلو است و به همان اندازه تعداد افراد سالمند تنها که نیاز به مراقبت دارند نیز افزایش می یابد. آشیانه های خالی زیادی در ایران وجود دارد که فرزندان آنها مهاجرت کرده اند یا برخی از سالمندان مجرد هستند. اما در مجموع بزرگ ترین بحران ما تخت های بیمارستانی برای افراد عادی و سالمند است.

وی برنامه هایی را برای اجرای فرهنگسازی سالمند سالم پیشنهاد کرد و گفت: یکی از مهم ترین موارد فرهنگی، تغییر نگاه و دید مردم است. مردم زمانی که صحبت از سالمندی و پیرشدن می شود، دیدگاه منفی نسبت به این موضوع دارند؛ به طوری که گویا یک دوره سیاهی است که قرار است ما را ببلعد. در صورتی که سالمند بودن در کشورهای دیگر این معنا را از دست داده و با سالمند به عنوان گنجینه رفتار می شود. با سالمندی نیز باید همانند دیگر دوره های زندگی رفتار شود. ما باید بتوانیم مردم را آگاه کنیم که سالم زندگی کنند و روش زندگی سالم را پیش بگیرند. اگر از همین امروز از سالمندی نترسیم و دید روشنی به این موضوع داشته باشیم، قطعا جامعه نیز به آرامی پذیرا خواهد بود.

میرزاده همچنین درباره مهم ترین بیماری ها و مشکلات اجتماعی و روانی شایع در دوران سالمندی اظهار کرد: مهم ترین بیماری هایی که در سالمندی شایع است بیماری های قلبی عروقی، مغزی عروقی، بیماری های شناختی مانند آلزایمر است که با افزایش سن، شیوع این بیماری ها نیز افزایش می یابد. سندروم های دوران سالمندی مثل زمین خوردن، ضعف و ناتوانی و بی اختیاری های ادرار، افسردگی و اضطراب از مواردی است که با افزایش سن بروز می کنند.

وی زمان شروع مراقبت افراد از خود را دوران میانسالی دانست و در عین حال درباره برنامه های فعلی کشور برای سالمندی جمعیت باتوجه به سرعت تغییر جمعیتی، گفت: همه دستگاه ها باید دست به دست هم دهند تا روزی که قرار است 30 میلیون جمعیت سالمند در کشور وجود داشته باشد، دچار بحران نشویم. حتی اگر همین امروز هم بخواهیم زیرساختی انجام بدهیم باز هم چشم انداز مناسبی نخواهیم داشت.

او همچنین درباره سه اولویت اصلی زیرساختی کشور برای دوران سالمندی جمعیت به ایسنا گفت: اولویت اصلی باید آگاه سازی مردم باشد. سالمند سالم قطعا هزینه ها را کاهش می دهد. اولویت دوم آموزش حوزه درمان است. اولویت سوم بحث جامعه و شهرسازی است که در هر جایی افرادی که مسئولیت دارند آمادگی داشته باشند.

وی درباره مدل خدمات مورد لزوم برای سالمندانی که خانواده توان مراقبت تمام وقت از آنها را ندارد یا از نظر مالی در مضیقه هستند، گفت: در سایر کشورها، بیمه هایی را ایجاد کردند که برخی از مراقبت ها را تحت پوشش خود قرار دهند تا هزینه ها کاهش یابد. برای این خانوارها که سالمندان شان نیاز به مراقبت 24 ساعته دارند، بعد روانی نیز کمرشکن است.

وی همچنین به نیروی موسسات کار در منزل اشاره کرد و گفت: این موضوع نیز از معضلاتی است که کسی مسئولیتش را برعهده نمی گیرد؛ موسساتی تحت عنوان مراقبت در منزل ‏که افرادی را می فرستند که هیچگونه تخصصی برای مراقبت از سالمندان ندارند. متاسفانه آسیب های بسیار زیاد و غیر قابل جبرانی را فرد سالمند و خانواده او محتمل می شوند. آموزش دادن به افرادی که در منزل مراقبت می کنند بسیار مهم است و باید مدرک معتبری نیز داشته باشند.

میرزاده در پاسخ به سوالی درباره بیمه مراقبت های طولانی مدت نیز به ایسنا گفت: این بیمه ها حتما باید به صورت برنامه ریزی شده باشد تا شرکت های بیمه به سمت ورشکستی سوق پیدا نکنند. کشورهای دیگر در حال اجرای این بیمه ها هستند و یک سری شرایط و ساز و کارهایی ایجاد کردند که بتوانند این خدمات را به همه ارائه دهند. در حال حاضر در ایران برنامه اجرایی همه گیر ایجاد نشده است و هنوز در مرحله آزمایشی است.