به نقل از همشهری آنلاین، پروانه بندپی: خیلی ها برای کاهش درد گردن، کمر یا شانه و حتی برای رفع خستگی روزانه، به مراکز ماساژ مراجعه می کنند. بعضی ها هم ترجیح می دهند از اعضای خانواده بخواهند روی پشت یا کمرشان راه بروند یا قولنج گردن و ستون فقرات شان را بشکنند؛ با این تصور که دردشان کمتر می شود. اما آیا این روش ها واقعا بی خطرند؟

متخصصان فیزیوتراپی می گویند ماساژ اگر به درستی و توسط افراد آموزش دیده انجام شود، می تواند به کاهش تنش عضلانی و ایجاد احساس آرامش کمک کند، اما هرگونه فشار شدید، دستکاری مفاصل یا مانورهای ناگهانی روی ستون فقرات به خصوص در افراد دارای بیماری های زمینه ای، ممکن است عوارض جدی به دنبال داشته باشد.

دکتر احمد موذن زاده، دکترای حرفه ای فیزیوتراپی و نایب رییس انجمن علمی فیزیوتراپی ایران به همشهری آنلاین می گوید: حتی ماساژ افراد سالم اصول علمی مشخصی دارد و اگر به شکل نادرست انجام شود، می تواند باعث آسیب به رباط ها، مفاصل، دیسک و حتی ستون فقرات شود.

به گفته موذن زاده مراکزی که با عنوان ماساژ ورزشی یا ماساژ تندرستی فعالیت می کنند، لزوما مرکز درمانی نیستند و قرار نیست خدمات درمان دردهای اسکلتی ـ عضلانی ارائه دهند. این مراکز از وزارت ورزش مجوز دارند، نه از وزارت بهداشت.

این متخصص فیزیوتراپی توصیه می کند که خدمات ماساژ زیر نظر پزشک یا فیزیوتراپیست انجام شود. در مراکز ماساژ ورزشیِ دارای مجوز معمولا یک پزشک یا فیزیوتراپیست بر عملکرد خدمات درمانی نظارت دارد تا از انجام اقدامات غیرعلمی جلوگیری شود. حتی اگر فردی صرفاً برای ماساژ ریلکسیشن مراجعه می کند، بهتر است به مراکز فیزیوتراپی یا مراکز ماساژ ورزشی که زیر نظر پزشک یا فیزیوتراپیست فعالیت می کنند، مراجعه کنند.

موذن زاده هشدار می دهد: ماساژ غیراصولی می تواند باعث پارگی رباط ها، شکستگی، دررفتگی مفاصل، آسیب به ستون فقرات و حتی صدمات نخاعی شود. البته احتمال بروز این آسیب ها در بیماران بیشتر است، اما افراد سالم هم از این خطرات مصون نیستند.

به گفته نایب رییس انجمن علمی فیزیوتراپی ایران، افرادی که برای درمان کمردرد، گردن درد یا دردهای مفصلی به مراکز ماساژ مراجعه می کنند، باید مطمئن شوند آن مرکز زیر نظر پزشک یا فیزیوتراپیست فعالیت می کند. همچنین اگر فرد ارائه دهنده خدمت اقدام به حرکات ناگهانی، فشار شدید یا شکستن قولنج کند، باید نسبت به علمی بودن آن تردید کرد. چون این اقدامات برای همه افراد مناسب نیست و مثلا در مبتلایان به پوکی استخوان، تنگی کانال نخاعی، لغزش مهره و برخی بیماری های دیگر حتی می تواند خطرناک باشد.

یکی از رفتارهای رایج اما نادرست در کشور ما برای کاهش درد به گفته موذن زاده، درخواست از دیگران برای شکستن قولنج یا راه رفتن روی کمر یا پشت به امید کاهش درد است. این دکترای حرفه ای فیزیوتراپی در این باره هشدار می دهد: فشار وزن بدن یک فرد روی ستون فقرات فرد دیگر، به خصوص در سالمندان و زنان بعد از یائسگی که بیشتر در معرض پوکی استخوان قرار دارند، ممکن است به شکستگی مهره ها یا آسیب های جدی منجر شود.

موذن زاده می گوید: بسیاری از زنان بعد از یائسگی در معرض پوکی استخوان قرار می گیرند. شیوع پوکی استخوان در زنان بالای 60 سال بیشتر از 30 درصد است. این افراد ممکن است حتی با یک زمین خوردن ساده دچار شکستگی شوند؛ بنابراین وارد کردن فشار مضاعف به ستون فقرات یا مفاصل آنها می تواند عواقب بسیار جدی به دنبال داشته باشد.

به گفته این دکترای فیزیوتراپی، شکستن قولنج گردن یا کمر در خانه هم از دیگر عادت های نادرستی است که گاهی بدون اطلاع از وضعیت ستون فقرات انجام می شود.

او تاکید می کند که گرچه صدای تق هنگام شکستن قولنج ممکن است حس کاهش درد و سبکی ایجاد کند، اما این صدا به معنای کاهش درد نیست و تا امروز هیچ شواهد علمی معتبری نشان نداده است که شکستن مکرر قولنج بتواند بیماری های ستون فقرات یا دردهای اسکلتی ـ عضلانی را درمان کند. این صدا براثر آزاد شدن حباب های گازهای محلول در مایع مفصلی ایجاد می شود و هیچ گونه اثربخشی و بهبود خاصی به همراه ندارد.