با وجود ثبت رشد 61 درصدی بارش ها نسبت به سال گذشته، تداوم خشکسالی و توزیع نامتوازن بارش ها باعث شده مدیریت تنش آبی برای 34 میلیون نفر در 58 شهر کشور همچنان در اولویت باشد؛ موضوعی که نشان می دهد افزایش بارندگی به تنهایی نتوانسته آثار کم آبی انباشته سال های گذشته را جبران کند.

به گزارش ایسنا، به گفته مسئولان اگرچه بارش ها در سال آبی جاری نسبت به سال گذشته 61 درصد افزایش یافته، اما بررسی شاخص خشکسالی SPI در مقیاس کشوری از تداوم 6 سال متوالی خشکسالی حکایت دارد. به همین دلیل، به ویژه با توجه به انباشت کسری مخازن آب زیرزمینی، بارندگی های امسال نیز نتوانسته کم آبی های انباشته را جبران کند و نگرانی ها درباره وضعیت منابع آب همچنان پابرجاست.

بررسی آمار شبکه ایستگاه های مبنای وزارت نیرو نشان می دهد وضعیت بارش در مقیاس کشوری در محدوده نرمال قرار دارد، اما کارشناسان تأکید می کنند این شاخص نباید به برداشت های خوش بینانه منجر شود، زیرا توزیع مکانی بارش ها در کشور یکنواخت نبوده و همچنان بخش قابل توجهی از مناطق با کم بارشی مواجه هستند.

آنطور که مدیرکل دفتر اطلاعات و داده های آب کشور گفته است در حال حاضر 12 استان کشور در شرایط زیرنرمال قرار دارند و مدیریت تنش شرب برای جمعیتی بالغ بر 34 میلیون نفر در 58 شهر، یکی از مهم ترین اولویت های بخش آب به شمار می رود. تداوم کم بارشی در این استان ها می تواند به کاهش تولید آب در ماه های آینده، افت رواناب های سطحی، کاهش ورودی سدها و افزایش فشار بر منابع آب زیرزمینی منجر شود و در نهایت تأمین آب در بخش های مختلف مصرف را با چالش مواجه کند.

در همین حال، آخرین آمار وضعیت مخازن سدهای کشور تا تاریخ 27 تیرماه نشان می دهد 62 درصد ظرفیت مخازن پر شده و 9 سد مهم کشور کمتر از 20 درصد حجم ذخیره دارند. همچنین از ابتدای مهرماه تا 27 تیرماه، میزان ورودی آب به مخازن سدها به 45.40 میلیارد مترمکعب رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته 75 درصد افزایش داشته است. حجم آب موجود در مخازن نیز با ثبت رقم 31.93 میلیارد مترمکعب، در مقایسه با 23.14 میلیارد مترمکعب سال گذشته، رشد 38 درصدی را نشان می دهد.

مطالعات نشان می دهد صرفه جویی 15 تا 20 درصدی در مصرف آب توسط خانوارها می تواند شرایط آب رسانی را در بسیاری از شهرهای دارای تنش آبی به وضعیت پایدار بازگرداند. از این رو، مدیریت مصرف آب تنها یک توصیه نیست، بلکه ضرورتی برای حفظ پایداری تأمین آب در کشور محسوب می شود.

با این حال، عبور از بحران آب تنها با اجرای پروژه های عمرانی و توسعه زیرساخت ها امکان پذیر نیست. تداوم این چالش، نیازمند تقویت حکمرانی آب، مدیریت علمی منابع، بازنگری در شیوه تخصیص آب، کاهش هدررفت در شبکه های توزیع شهری و کشاورزی و اجرای برنامه های مؤثر برای سازگاری با کم آبی است. در کنار این اقدامات، توسعه بازچرخانی آب، اصلاح الگوی کشت و سرمایه گذاری هدفمند باید در اولویت سیاست گذاری قرار گیرد.

همزمان، مشارکت مردم در مدیریت مصرف، به ویژه در فصل تابستان و دوره های اوج مصرف، نقشی تعیین کننده در کاهش فشار بر منابع آبی دارد. تحقق این هدف نیز مستلزم فرهنگ سازی، آموزش، اطلاع رسانی شفاف درباره وضعیت منابع آب و جلب اعتماد عمومی است. مدیریت پایدار منابع آب زمانی محقق خواهد شد که سیاست گذاری، سرمایه گذاری و مشارکت اجتماعی در کنار یکدیگر قرار گیرند و آب به عنوان یکی از مهم ترین اولویت های ملی در تصمیم گیری ها و الگوی مصرف مورد توجه قرار گیرد.