این روزها فضای فوتبال ایران بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر جنگ های رسانه ای، مصاحبه های تند و جدال های لفظی قرار گرفته است. بخش مهمی از این حواشی به امیر قلعه نویی، سرمربی تیم ملی مربوط می شود. از نوع ادبیات او در مصاحبه های ویدیویی گرفته تا انتشار اخباری درباره پاداش قابل توجهی که برای صعود تیم ملی به جام جهانی دریافت کرده است. اما آیا در این برهه اینها مهم ترین مسائل فوتبال ایران هستند؟

بدون تردید، موضوع پاداش ها، نحوه هزینه کرد منابع مالی و پرداخت ها از جمله مسائلی است که باید به دقت مورد تجزیه، تحلیل و بررسی قرار گیرد. افکار عمومی حق دارد بداند بر چه مبنایی برای صعود به جام جهانی 48تیمی، آن هم در شرایطی که سهمیه آسیا به 8.5 تیم افزایش یافته، چنین پاداشی برای کادرفنی در نظر گرفته شده است. این پرسشی منطقی است و مسئولان فدراسیون فوتبال نیز باید درباره آن پاسخگو باشند.

اما پرداختن بیش از حد به این حواشی نباید ما را از پرسش اصلی دور کند. سؤال مهم این نیست که امیر قلعه نویی چه گفته یا چه مقدار پاداش گرفته است. پرسش حیاتی این است؛ آیا فوتبال ایران با امیر قلعه نویی آینده ای روشن خواهد داشت؟

این همان موضوعی است که باید بدون هیجان، بدون حب و بغض و به دور از فضای احساسی مورد بررسی قرار گیرد. نقد فنی با تسویه حساب شخصی تفاوت دارد و اگر قرار است درباره آینده تیم ملی تصمیمی گرفته شود، این تصمیم باید براساس عملکرد، برنامه و چشم انداز باشد و پرداختن به این موضوع که قلعه نویی چه ادبیاتی داشته نمی تواند گره گشای فوتبال ایران باشد.

همه فوتبالدوستان، بویژه رسانه ها با شخصیت و ادبیات امیر قلعه نویی آشنا هستند. او سال هاست با همین شیوه صحبت می کند، در برابر انتقادات واکنش نشان می دهد و سبک رفتاری اش نیز تغییر محسوسی نکرده است. ممکن است این شیوه برای بسیاری خوشایند نباشد و حتی انتقادهای جدی به آن وارد باشد، اما این موضوع نباید معیار اصلی ارزیابی عملکرد سرمربی تیم ملی باشد.

آنچه اهمیت دارد، سبک بازی، نحوه گزینش بازیکنان و نتایج است. باید دریافت که آیا تیم ملی تحت هدایت قلعه نویی از نظر تاکتیکی پیشرفت کرده است؟ آیا نسل جدیدی از بازیکنان با برنامه ای مشخص وارد تیم ملی شده اند؟ آیا سبک بازی تیم ملی نسبت به گذشته تغییر کرده و به استانداردهای فوتبال روز دنیا نزدیک تر شده است؟ آیا می توان نشانه هایی از یک پروژه بلندمدت را در تیم ملی مشاهده کرد یا همچنان موفقیت ها تنها بر پایه استعداد فردی بازیکنان شکل می گیرد؟

صعود به جام جهانی، هرچند ارزشمند و قابل احترام است، اما دیگر نمی تواند تنها معیار موفقیت باشد. افزایش تعداد تیم های حاضر در جام جهانی و اختصاص 8.5سهمیه به آسیا، مسیر صعود را نسبت به دوره های گذشته هموارتر کرده است. بنابراین امروز معیار اصلی، کیفیت فوتبال تیم ملی و عملکرد آن در تورنمنت های بزرگ است، نه صرفاً رسیدن به جام جهانی.

واقعیت این است که فوتبال ایران درتمام ادوار حضور خود در جام جهانی هنوز موفق به صعود از مرحله گروهی نشده است. این آمار به خوبی نشان می دهد که فوتبال ملی ایران همچنان با یک سقف مشخص روبه رو است. سقفی که سال هاست شکسته نشده و تغییر آن نیازمند برنامه ای عمیق تر از کسب نتایج در مرحله مقدماتی است.

از سوی دیگر، جام ملت های آسیا آزمون مهم تری برای ارزیابی عملکرد کادرفنی خواهد بود. اگر امیر قلعه نویی نتواند در این رقابت ها انتظارات را برآورده کند، طبیعی است که فشارها بر فدراسیون فوتبال نیز افزایش پیدا کند.

در آن صورت، انتقادها تنها متوجه سرمربی نخواهد بود، بلکه مسئولانی که از او حمایت کرده اند نیز باید پاسخگوی تصمیم خود باشند.

در واقع، فدراسیون فوتبال امروز تنها درباره سرنوشت یک سرمربی تصمیم نمی گیرد. بلکه درباره آینده فوتبال ملی تصمیم سازی می کند. اگر مدیران فدراسیون معتقدند قلعه نویی توانایی ایجاد تحول و رقابت با قدرت های آسیا را دارد، باید با استدلال و برنامه از این انتخاب دفاع کنند. اما اگر چنین باوری وجود ندارد، ادامه همکاری صرفاً به دلیل پرهیز از هزینه های مالی تغییر کادرفنی یا نگرانی از حواشی، تصمیمی منطقی نخواهد بود.

فرصت دادن دوباره به امیر قلعه نویی و رساندن او به سومین جام ملت های دوران مربیگری اش، تصمیم کوچکی نیست. این انتخاب می تواند آینده چند سال فوتبال ملی را تحت تأثیر قرار دهد. اگر این فرصت بر پایه یک برنامه اصولی و دقیق باشد، قابل دفاع است، اما اگر صرفاً ادامه یک روند بدون چشم انداز باشد، ممکن است تنها زمان ارزشمند فوتبال ایران را از بین ببرد.

باید به این پاسخ رسید که مقصد این تیم کجاست. آیا قرار است همچنان صعود از مراحل گروهی جام جهانی را هدف قرار دهیم یا دست کم حضور در جمع هشت تیم نهایی را برنامه ریزی کنیم؟ فوتبال ایران به واقع نیاز دارد خود را از حصاری که در آن گرفتار شده نجات دهد.

بنابراین شاید وقت آن رسیده باشد که به جای غرق شدن در حاشیه ها، به اصل ماجرا پرداخته شود.

آینده تیم ملی با بحث های بی فایده درباره لحن مصاحبه ها یا جدال های رسانه ای قلعه نویی تضمین نمی شود. آینده فوتبال ایران را کیفیت تصمیم های فنی، برنامه ریزی بلندمدت و ارزیابی واقع بینانه از توانایی های سرمربی تیم ملی تعیین خواهد کرد و امروز باید بیش از هر زمان دیگری آینده نگر بود و درباره سرمربی تیم ملی فارغ از احساسات، تقابل ها یا لجاجت ها تصمیم گیری کرد.