سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی مهمان اولین قسمت از برنامه ماجرای جنگ 2 بود. برنامه ای که اولین بار پس از جنگ 12 روزه توسط جواد موگویی، مستندساز و پژوهشگر تاریخ انقلاب ساخته شد و قرار بود از تلویزیون پخش شود. اما بعد از برخی حواشی ها و ممیزی ها، پخش آن روی اینترنت ادامه پیدا کرد.

به گزارش فرارو، این گفتگو در دو بخش تدوین شده و بخش نخست آن امروز منتشر شد. عراقچی در این فایل 90 دقیقه ای، صحبت هایی را مطرح می کند که می توان میان سطور آن، برخی نکات مهم درباره جنگ 40 روزه را مشاهده کرد.

وزیر امور خارجه در صحبت های خود به موضوع نفوذ اشاره و از آن به عنوان حفره امنیتی یاد می کند. حفره امنیتی که نه فقط مربوط به جاسوسی و جمع آوری اطلاعات باشد، بلکه دامنه آن به حوزه های تصمیم گیری و تصمیم سازی نیز می رسد. موضوعی که می تواند به معنی لزوم انجام آسیب شناسی و شناسایی روندها، تصمیم ها و مشاوره هایی باشد که در ظاهر در مسیر تامین امنیت و منافع ملی اما در اصل، ضدامنیت ملی است.

در سطح بعدی نیز عراقچی به موضوع حمله به جلسات اشاره و مجری نیز صحبت های او را تکمیل می کند. بر اساس آنچه در این برنامه مطرح می شود، صبح روز 9 اسفند محل حضور آیت الله خامنه ای، دفتر سردار شیرازی (رییس دفتر نظامی رهبر شهید)، دفتر حجت الاسلام حجازی، جلسه شهید شمخانی با جمعی از فرماندهان نظامی (جلسه فرعی شورای عالی دفاع) در مجموعه بیت رهبری و جلسه شورای معاونین وزارت اطلاعات در نقطه ای دیگر مورد هدف قرار می گیرد. جلساتی تقریباً همزمان که در برنامه، به مطلع بودن دشمن از برگزاری آن ها اشاره می شود.

بخشی از صحبت های مطرح شده در این برنامه، حول این محور می چرخد که پس از جنگ 12 روزه چرا بار دیگر به ایران حمله شد؛ تاثیر متغیرهای مختلف در ایجاد این تصمیم چه بود، منطقه چه تاثیری در آن داشت و لابی اسراییل و مقامات تل آویو چه نقشی در قانع کردن ترامپ داشتند. اما عراقچی در بخشی از صحبت خود به این موضوع اشاره ای گذرا می کند که اسراییلی ها از وجود یک کار ناتمام (Unfinished job) در ایران و پس از جنگ 12 روزه می گویند.

نکته این است که اسراییلی ها و به طور مشخص کاتز و نتانیاهو پس از جنگ 40 روزه بر این موضوع تاکید کردند که کار آن ها در ایران هنوز تمام نشده است. اشاره ای که می تواند به معنی وجود باز بودن پرونده و در پیش بودن بحران باشد.

از بین رفتن بازدارندگی منطقه ای و حرکت به سمت بازدارندگی هسته ای، موضوعی است که به گفته وزیر خارجه، به تحلیل طرف های مقابل برای حمله به ایران تبدیل شده بود. عراقچی به 7 اکتبر اشاره نمی کند اما صحبت هایش از تبعات آن رخداد شروع می شود؛ ضربه خوردن حزب الله، ترور سیدحسن نصرالله، سقوط سوریه سه موضوعی هستند که به زعم وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در طرف مقابل این تحلیل را به وجود آورد که ایران ضعیف شده و برای جبران این خسارات به سمت ساخت سلاح هسته ای می رود. از زمان رخداد 7 اکتبر و طی شدن تمام این مسیر تا روزی که به ایران حمله شد، حدود 20 ماه فاصله وجود دارد.

ایجاد زمینه های جنگ، یکی از موضوعات مورد تاکید عراقچی در این مصاحبه است. درباره تاثیر این رخداد و فضایی ایجاد شد، صحبت های زیادی مطرح شده اما عراقچی در پاسخ به سوال مجری بر این موضوع تاکید می کند که آمادگی برای رخدادهای این روز وجود نداشت. وزیر خارجه بر این موضوع تاکید می کند که از 8 تا 18 دی اعتراضات مسالمت آمیز در جریان بود اما از این روز به سمت حرکت های مسلحانه رفت. مجری نیز می گوید بعضی شهرها با تاکید بر مشهد به تعبیر او سقوط کردند.

در قسمت هایی از صحبت های عراقچی، کنایه های خواسته یا ناخواسته ای به افراد و تفکرهای تندروی شناخته شده سیاسی وجود دارد. شاید شاخص ترین کنایه بخشی باشد از رسیدن پشت خیمه دشمن صحبت می کند. او سپس به اهمیت محاسبات عقلانی، اجتناب از قمار کردن با سرنوشت یک کشور و حرکات نسنجیده صحبت می کند. موضوعی که دوگانه جاری میان رویکردهای سیاسی موجود و قدرتمند در عرصه عمومی را نشان می دهد. به طور مشخص در مورد زیرساخت ها، محاسباتی جدی وجود دارد. زمانی که عراقچی می گوید: بحث فقط زدن نیست، بحث این هم هست که چقدر می توانیم از زیرساخت های خودمان دفاع کنیم، مثلاً اگر شبکه برق را بزنند، چقدر تاب آوری در شبکه وجود دارد.

همچنین این موضوع مورد اشاره قرار می گیرد که در تصمیم گیری های مربوط به جنگ در شورای عالی امنیت ملی که ترکیبی سیاسی، امنیتی، نظامی و اقتصادی دارد، هر کدام از دستگاه ها وضعیت حوزه ماموریتی خود را تشریح می کنند و تصمیم ها با نگاه به مجموع شرایط گرفته می شود. موضوعی که در ادبیات سیاسی تندروها و تحلیل های آن ها مورد توجه قرار نمی گیرد.

منبع: فرارو