شی جین پینگ، رییس جمهور چین، روز جمعه تلاش کرد تا برای رقیب خود خط ونشانی جدی بکشد.

به گزارش دنیای اقتصاد، رییس جمهور شی با بیان اینکه در تلاش است تا پکن را به عنوان پرچمدار نظم جدید جهانی در حوزه هوش مصنوعی معرفی کند، رقابت جهانی در این حوزه را به سطحی دیگر منتقل کرد. اقدامی که در جریان مهم ترین کنفرانس فناوری چین انجام شد و هدف آن ترویج فناوری های باز و به چالش کشیدن نفوذ آمریکا در تعیین قواعد حاکم بر یکی از سریع ترین حوزه های در حال تحول فناوری جهان بود.

شی در سخنرانی مراسم افتتاحیه کنفرانس جهانی هوش مصنوعی (WAIC) در شانگهای، از کشورها خواست فرصت تاریخی ناشی از توسعه هوش مصنوعی باز را از دست ندهند. او همچنین وعده داد چین به کشورهای در حال توسعه برای ساخت ظرفیت های هوش مصنوعی کمک خواهد کرد و هشدار داد که دسترسی نابرابر به این فناوری می تواند به ظهور بی عدالتی های تاریخی جدید منجر شود.

بی عدالتی های تاریخی نشان از فشار دولت آمریکا برای کند کردن شتاب چین برای تبدیل شدن به قطب هوش مصنوعی است. رییس جمهور شی به خوبی می داند برای غلبه بر تسلط رقیب، باید دست به چه کارهایی بزند. حالا چین در مسیری قرار دارد که بسیار هیجان انگیز، مخاطره آمیز و بسیار پر تلاطم است. سوال اصلی اینجاست که برنده چه یا که خواهد بود؟

به گزارش رویترز، این سخنان رییس جمهور شی، روشن ترین بیان موضع چین تاکنون درباره جاه طلبی این کشور برای اثرگذاری بر حکمرانی جهانی هوش مصنوعی به شمار می رود. پکن تلاش دارد مدل های هوش مصنوعی باز خود را به عنوان یک منفعت عمومی جهانی معرفی کند و در مقطعی حساس از رقابت برای رهبری فناوری، خود را به عنوان جایگزینی در برابر واشنگتن مطرح سازد.

او با مقایسه اهمیت هوش مصنوعی با اختراع موتور بخار و برق، چشم اندازی را ترسیم کرد که در آن چین فناوری و دانش فنی هوش مصنوعی را با کشورهای جنوب جهانی به اشتراک می گذارد و همزمان در تلاش های جهانی برای تدوین استانداردهای این فناوری نوظهور نقش رهبری ایفا می کند.

رقابت در حوزه هوش مصنوعی که حالا اهمیتی بیش از پیش دارد. جاه طلبی و بلندپروازی مقامات دو غول بزرگ تکنولوژی یعنی ایالات متحده آمریکا و جمهوری خلق چین در حوزه هوش مصنوعی، اکنون یکی از مهم ترین صحنه های تقابل و زورآزمایی این دو قدرت بزرگ به شمار می رود.

جاه طلبی چین اما برای حضور در آینده هوش مصنوعی تنها به توسعه مدل ها و زیرساخت های فنی محدود نمی شود. پکن به طور همزمان تلاش می کند تا چارچوب های تنظیم گری و سیاستگذاری این حوزه را تغییر دهد. چارچوب هایی که به این کشور اجازه دهد از جایگاه یک بازیگر رده دوم فراتر برود و به عنوان نقش اصلی و بازیگر مسلط در حوزه تعیین قواعد و مقررات عمل کند.

راه اندازی سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی (WAICO) یکی از مهم ترین نشانه های این رویکرد است. این سازمان که به ابتکار چین شکل گرفته، تاکنون 29 کشور را به عضویت خود درآورده است؛ اقدامی که پکن آن را پاسخی به نیاز کشورهای جنوب جهانی برای حضور پررنگ تر در تصمیم گیری های مربوط به آینده هوش مصنوعی معرفی می کند.

شی جین پینگ در سخنان خود در کنفرانس جهانی هوش مصنوعی را نقطه عطفی در تاریخ توسعه جهانی هوش مصنوعی خواند و تاکید کرد که این نهاد می تواند بستری برای همکاری میان کشورهایی باشد که در شکل دهی به قواعد این تکنولوژی سهم کمتری داشته اند.

تمرکز چین بر کشورهای جنوب جهانی، بخشی از راهبرد گسترده تر پکن برای تبدیل توان تکنولوژیک به نفوذ و اعتبار سیاسی است. چین اعلام کرده است که قصد دارد با اعضای بریکس، کشورهای آمریکای لاتین و اتحادیه آفریقا مراکز همکاری هوش مصنوعی ایجاد کند و برنامه های آموزشی و توسعه ای در اختیار این کشورها قرار دهد.

در واقع، پکن تلاش می کند رقابت هوش مصنوعی را از یک مسابقه محدود میان چند شرکت بزرگ فناوری خارج کند و آن را به مساله ای درباره دسترسی جهانی، توسعه اقتصادی و تعیین قواعد آینده تبدیل کند. همان طور که در قرن گذشته کنترل زیرساخت های انرژی، ارتباطات و فناوری های راهبردی به یکی از ابزارهای اصلی قدرت کشورها تبدیل شد، اکنون هوش مصنوعی نیز به یکی از میدان های تازه رقابت ژئوپلیتیک تبدیل شده است.

در سوی دیگر این رقابت، آمریکا نیز تلاش می کند مسیر متفاوتی را پیش ببرد. واشنگتن در سال های اخیر بر کنترل فناوری های حساس، محدود کردن دسترسی برخی کشورها به تراشه های پیشرفته و ایجاد ائتلاف هایی برای حفاظت از زنجیره تامین فناوری تاکید کرده است. در مقابل، چین تلاش دارد خود را مدافع دسترسی گسترده تر به فناوری هوش مصنوعی و شریک توسعه کشورهای کمتر برخوردار معرفی کند.

با این حال، رقابت اصلی تنها بر سر تعداد اعضای یک ائتلاف یا برگزاری یک کنفرانس بین المللی نیست. مساله عمیق تر، تعیین کننده آینده این حوزه است: چه کسی استانداردهای هوش مصنوعی را خواهد نوشت و چه مدلی از حکمرانی خواهد توانست کشورهای بیشتری را با خود همراه کند؟ جواب هرچه که باشد، دندان عده یا گروهی برای آن تیز شده است.

در این رقابت، برتری تنها نصیب کشوری نخواهد شد که قدرتمندترین مدل ها را توسعه دهد؛ بلکه کشوری دست بالا را خواهد داشت که بتواند فناوری، سرمایه، استاندارد و شبکه ای از شرکای جهانی را در کنار یکدیگر قرار دهد. چین اکنون تلاش می کند نشان دهد که برای این رقابت، تنها به دنبال ساخت ابزارهای هوش مصنوعی نیست؛ بلکه می خواهد در ساختن جهان پس از آن نیز سهمی داشته باشد.

تلاش چین اگر برای ساخت یک چارچوب سیاسی پیرامون هوش مصنوعی را بتوان در پروژه هایی مانند WAICO مشاهده کرد، در بازار نیز نشانه های دیگری از تغییر معادله در حال ظهور است. دیپ سیک، یکی از تازه ترین نمونه های رشد شرکت های چینی در این حوزه، نشان می دهد رقابت هوش مصنوعی دیگر تنها در اختیار آزمایشگاه های آمریکایی نیست و سرمایه نیز به دنبال بازیگران جدید این بازار می گردد.

دیپ سیک، توسعه دهنده چینی مدل های زبانی بزرگ، در حال آماده سازی برای عرضه اولیه سهام (IPO) در سال 2027 است، اما این عرضه ممکن است حتی تا پایان سال جاری نیز انجام شود. این شرکت همزمان در حال مذاکره برای جذب حدود 1.5 میلیارد دلار سرمایه جدید با ارزش گذاری حدود 71 میلیارد دلار است. این خبر در حالی منتشر می شود که دیپ سیک تنها یک ماه پیش، در نخستین دور جذب سرمایه از سرمایه گذاران خارجی خود، 7 میلیارد دلار سرمایه با ارزش گذاری حدود 50 میلیارد دلار جذب کرده بود.

به گزارش بلومبرگ، این خبر در ساده ترین حالت خود می تواند به این معنا باشد که دیپ سیک به گزینه ای جذاب برای سرمایه گذاران تبدیل شده است. شرکتی که تنها چند هفته پس از نخستین دور بزرگ جذب سرمایه، بار دیگر با ارزش گذاری بالاتری به دنبال تامین مالی است، این سیگنال را به بازار می دهد که برای توسعه زیرساخت های پرهزینه هوش مصنوعی، از جمله خرید تراشه، افزایش ظرفیت مراکز داده و توسعه مدل های جدید، به منابع مالی بیشتری نیاز دارد و در عین حال سرمایه گذاران نیز حاضرند این هزینه را بپردازند.

در صورت تحقق این دور سرمایه گذاری، دیپ سیک نه تنها فاصله خود را با بازیگران بزرگ هوش مصنوعی کاهش می دهد، بلکه نشان می دهد رقابت جهانی هوش مصنوعی دیگر تنها میان شرکت های آمریکایی جریان ندارد و شرکت های چینی نیز توانسته اند در مدت کوتاهی به ارزش گذاری ده ها میلیارد دلاری و دسترسی به سرمایه های کلان برسند. روندی که می تواند توازن رقابت در بازار جهانی هوش مصنوعی را بیش از گذشته تغییر دهد.

این استارت آپ چینی که در سال 2023 تاسیس شد، اوایل سال گذشته با معرفی مدل های هوش مصنوعی خود خبرساز شد؛ مدل هایی که با هزینه کمتر و مصرف منابع محاسباتی پایین تر، عملکردی قابل رقابت با محصولات شرکت های آمریکایی ارائه می کردند. از آن زمان، محبوبیت دیپ سیک با سرعت زیادی افزایش یافته است. به گزارش این شرکت، در ماه ژوئن، نزدیک به 23 درصد از مجموع ده ها تریلیون توکن پردازش شده از طریق درگاه هوش مصنوعی سازمانی Vercel به مدل های دیپ سیک اختصاص داشته است. توکن، واحد پردازش متن در مدل های زبانی است و حجم توکن های پردازش شده معمولا نشان می دهد کاربران و شرکت ها تا چه اندازه از یک مدل هوش مصنوعی استفاده کرده اند. در همین بازه، سهم آنتروپیک از این حجم پردازش 32 درصد بوده است.

حجم توکن های پردازش شده نشان می دهد مشتریان تا چه اندازه از یک مدل در پروژه های واقعی استفاده می کنند. قرار گرفتن دیپ سیک در کنار نامی مانند آنتروپیک نشان می دهد این شرکت چینی از مرحله جلب توجه اولیه عبور کرده و توانسته بخشی از بازار سازمانی هوش مصنوعی را به خود اختصاص دهد.

دیپ سیک همچنان نشان می دهد که مدل های متن باز چینی، با وجود محدودیت های صادراتی آمریکا بر تراشه ها، تنها با اختلافی اندک از برترین آزمایشگاه های هوش مصنوعی آمریکا عمل می کنند. سرویس ابری دیپ سیک روی تراشه های تولیدشده توسط شرکت چینی هوآوی اجرا می شود. بر اساس گزارش بلومبرگ، از جمله سرمایه گذاران دیپ سیک می توان به تنسنت (Tencent) و صندوق ملی سرمایه گذاری صنعت هوش مصنوعی پکن اشاره کرد.

توسعه مدل های بزرگ زبانی، برخلاف بسیاری از فناوری های نرم افزاری گذشته، به منابع مالی عظیمی نیاز دارد. خرید تراشه های پیشرفته، ساخت مراکز داده، تامین توان پردازشی و جذب نیروهای متخصص، هزینه هایی هستند که حتی بزرگ ترین شرکت های فناوری جهان را نیز به سرمایه گذاری های سنگین وادار کرده اند.

از همین زاویه، رشد دیپ سیک تنها داستان موفقیت یک استارت آپ چینی نیست. در واقع طرحی از تغییر معادله در بازاری است که تا مدت ها تحت سلطه شرکت های آمریکایی مانند اوپن ای آی، گوگل و آنتروپیک قرار داشت. ورود یک شرکت چینی با ارزش گذاری ده ها میلیارد دلاری نشان می دهد رقابت هوش مصنوعی اکنون در دو سطح همزمان دنبال می شود. در سطح تکنولوژی برای ساخت مدل های قدرتمندتر و در سطح اقتصاد برای تامین منابع لازم جهت ادامه این رقابت.

البته مسیر چین بدون مانع نیست. محدودیت های صادراتی آمریکا بر تراشه های پیشرفته، یکی از مهم ترین ابزارهای واشنگتن برای کند کردن توسعه فناوری چین بوده است. پکن تلاش کرده است با توسعه اکوسیستم تکنولوژیک، استفاده از تراشه های ساخت داخل و حمایت از شرکت هایی مانند دیپ سیک، وابستگی خود به فناوری خارجی را کاهش دهد.

اما همین محدودیت ها نیز نتوانسته اند مانع از رشد سریع برخی بازیگران چینی شوند. مدل های متن باز این شرکت ها نشان داده اند که مسیر توسعه هوش مصنوعی تنها به دسترسی به پیشرفته ترین سخت افزارهای آمریکایی محدود نمی شود و می توان با ترکیبی از نوآوری مهندسی، کاهش هزینه ها و استفاده بهینه از منابع محاسباتی، فاصله با رهبران بازار را کاهش داد.

رقابت میان چین و آمریکا در حوزه هوش مصنوعی، در ظاهر درباره مدل ها، تراشه ها و سرمایه گذاری های میلیارددلاری است؛ اما در لایه عمیق تر، درباره پرسشی بزرگ تر جریان دارد: چه کسی قرار است قواعد جهان دیجیتال آینده را تعیین کند؟

واشنگتن در تلاش است تا با کنترل زنجیره تامین تراشه و محدود کردن انتقال فناوری های حساس، جایگاه خود را در راس این صنعت حفظ کند. در مقابل، پکن تلاش دارد با تکیه بر مدل های باز، همکاری با کشورهای جنوب جهانی و توسعه بازیگران داخلی، روایت دیگری از آینده هوش مصنوعی ارائه دهد؛ روایتی که در آن چین نه پیرو قواعد موجود، بلکه یکی از نویسندگان قواعد جدید باشد.

با این حال، تجربه سال های اخیر نشان داده است که برتری در هوش مصنوعی تنها با ساخت یک مدل قدرتمند یا برگزاری یک کنفرانس بین المللی به دست نمی آید. آینده این صنعت در نقطه تلاقی تکنولوژی، سرمایه، سیاست و شبکه های جهانی همکاری شکل خواهد گرفت.

هوش مصنوعی زمانی که به عنوان موتور انقلاب صنعتی چهارم شناخته شد، قرار نبود تنها ابزار تازه ای برای شرکت ها باشد. این فناوری به سرعت به میدان رقابت دولت ها، سرمایه گذاران و قدرت های جهانی تبدیل شد. حالا چین تلاش می کند ثابت کند که تنها مصرف کننده این تحول نیست، بلکه می خواهد در طراحی مسیر آن نیز نقش داشته باشد. پرسش اصلی اما همچنان باقی است. پرسشی که تنها زمان به آن پاسخ خواهد داد. اینکه فاتح آینده که یا چه خواهد بود.