اجرای بخشنامه جدید بانک مرکزی درباره ضوابط افتتاح و نگهداری حساب های سپرده ریالی اشخاص حقیقی از 31 شهریور 1404 وارد فاز عملیاتی می شود. بر اساس این بخشنامه، هر شخص حقیقی در مجموع شبکه بانکی کشور حداکثر می تواند 10 حساب بانکی فعال داشته باشد؛ تصمیمی که با هدف ساماندهی حساب های بانکی، کاهش حساب های بلااستفاده و افزایش شفافیت در نظام بانکی اتخاذ شده است.

طی سال های گذشته تعداد حساب های بانکی در کشور به شکل قابل توجهی افزایش یافته و برآوردها از وجود حدود 650 میلیون حساب سپرده حکایت دارد. بخش قابل توجهی از این حساب ها طی سال های گذشته برای دریافت تسهیلات، شرکت در طرح های حمایتی، افتتاح حساب وکالتی خودرو، طرح های مسکن یا استفاده از برخی خدمات بانکی ایجاد شده اند، اما پس از پایان کارکرد اولیه همچنان فعال باقی مانده اند.

بانک مرکزی معتقد است انباشت این حساب های کم کارکرد، علاوه بر افزایش هزینه های نگهداری برای بانک ها، فرآیند نظارت بر گردش مالی را نیز دشوار کرده است. از همین رو، در چارچوب سیاست جدید، داشتن حساب های متعدد بدون استفاده دیگر رویه ای عادی تلقی نمی شود و محدودیت 10 حساب فعال برای هر فرد به اجرا درمی آید. این سیاست همچنین در راستای تقویت شفافیت مالی و مقابله با پولشویی طراحی شده تا رهگیری جریان پول و شناسایی تراکنش های غیرمتعارف آسان تر شود.

با این حال، محدودیت های بخشنامه تنها به سقف 10 حساب محدود نمی شود. بر اساس ضوابط جدید، افرادی که در سامانه های بانکی دارای حساب های بلاتکلیف باشند نیز ممکن است امکان افتتاح حساب جدید را از دست بدهند. همچنین اشخاصی که چک برگشتی رفع نشده، بدهی بانکی معوق یا اطلاعات هویتی ناقص دارند، علاوه بر محدودیت در افتتاح حساب، ممکن است از دریافت دسته چک، ابزارهای جدید پرداخت و برخی خدمات بانکی نیز محروم شوند.

در همین راستا، بانک ها موظف شده اند حداکثر ظرف شش ماه واحدهای دائمی شناسایی مشتری (CDD) را زیر نظر مدیران مبارزه با پولشویی راه اندازی کنند تا فرآیند احراز هویت مشتریان، بررسی وضعیت حساب ها و ضرورت نگهداری آن ها با دقت بیشتری انجام شود.

بانک مرکزی همچنین برای مدیریت آسان تر حساب های بانکی، امکان استعلام اطلاعات را از طریق درگاه خدمات الکترونیک خود فراهم کرده است. شهروندان پس از احراز هویت در پنجره ملی خدمات دولت هوشمند می توانند تعداد حساب ها، چک های برگشتی و تسهیلات بانکی خود را مشاهده کنند. در بخش استعلام حساب نیز اطلاعاتی مانند نام شعبه، کد شعبه، شماره شبا، نوع و وضعیت هر حساب نمایش داده می شود تا افراد تصویر دقیقی از حساب های خود در بانک های مختلف داشته باشند.

علاوه بر این، بانک مرکزی از راه اندازی سامانه ای خبر داده است که امکان مشاهده یکپارچه همه حساب های بانکی و ثبت درخواست بستن حساب های مازاد را فراهم می کند. بر اساس این برنامه، بانک ها موظف هستند درخواست مسدودسازی یا بستن حساب های بلااستفاده را حداکثر ظرف 10 روز اجرایی کنند.

منبع: فرارو