لیندسی گراهام، چهره برجسته جمهوری خواه و یکی از معماران سرشناس سیاست خارجی تهاجمی ایالات متحده به طور ناگهانی و چند روز پس از بازگشت از اوکراین، در 71 سالگی درگذشت. مرگ ناگهانی این متحد کلیدی دونالد ترامپ و از چهره های شناخته شده و کلاسیک جمهوری خواهان، چشم انداز امنیتی بلوک غرب با رویکرد اقتدارگرایانه را با یک خلأ مواجه می کند.

به گزارش شرق، اما از نگاه منتقدان، او سناتوری تندرو و جنجالی و حامی اقدامات مداخله جویانه ایالات متحده برای حفظ منافع واشینگتن بود. دفتر سناتور لیندسی گراهام با انتشار بیانیه ای در شبکه های اجتماعی تأیید کرد که یکی از نزدیک ترین متحدان دونالد ترامپ رییس جمهور ایالات متحده در کنگره، شامگاه شنبه پس از یک بیماری کوتاه و ناگهانی جان خود را از دست داده است.

این سناتور 71ساله نمایندگی ایالت کارولینای جنوبی را بر عهده داشت. دفتر او بدون ارائه جزییات بیشتر درباره این مرگ ناگهانی، اعلام کرد که خانواده او در این دوران به شدت دشوار نیازمند دعای خیر هستند و خواستار حفظ حریم خصوصی خود شده اند. دونالد ترامپ در نخستین ساعات روز یکشنبه با انتشار پیامی در شبکه های اجتماعی، این خبر تلخ را به صورت رسمی اعلام کرد و گراهام را یک میهن پرست واقعی آمریکایی خواند که همیشه در حال کار و تلاش بود. گراهام از سال 1995 تا سال 2003 نماینده جمهوری خواه ایالت کارولینای جنوبی در مجلس نمایندگان و از 2003 هم سناتور این ایالت در سنا بود.

جان تون، رهبر اکثریت سنا نیز یادآور شد که دوران خدمت نظامی و کنگره ای گراهام، به عنوان یک شاهین او را به دوردست ترین نقاط جهان کشانده بود. گراهام که یک افسر پیشین نیروی هوایی و مدتی افسر ذخیره این نیرو بود، پس از خدمت در مجلس نمایندگان، نخستین بار در سال 2003 به مجلس سنا راه یافت. او در طول دوران کاری خود، اعتباری بی نظیر به عنوان یکی از برجسته ترین معماران امنیت ملی به دست آورد.

مواضع گراهام در حمایت از مداخله فعالانه واشینگتن در معادلات جهانی، در سال های اخیر او را در تقابل با جناح رو به رشد انزواطلب در درون حزب جمهوری خواه قرار داده بود. با وجود این، او در طول زمان به یکی از نزدیک ترین متحدان کنگره ای ترامپ تبدیل شد. اگرچه گراهام در سال 2016 برای مدت کوتاهی نامزد انتخابات ریاست جمهوری جمهوری خواهان شد و در ابتدا از منتقدان ترامپ به شمار می رفت، اما پس از ورود ترامپ به کاخ سفید، رابطه ای بسیار نزدیک با او برقرار کرد و به صورت مکرر با او به گفت وگو می پرداخت.

گراهام در مصاحبه ای با آسوشیتدپرس در سال 2018 بیان کرده بود که سناتور جان مک کین به او آموخته است مقامات دولتی وظیفه دارند پس از انتخابات با رییس جمهور همکاری کنند. او با تأکید بر اینکه تلاش کرده است تا حد امکان به ترامپ کمک کند، استدلال می کرد که زمانی می توان منتقد بهتری بود که مردم درک کنند شما در پی کمک به موفقیت آن ها هستید.

رابطه پرفراز و نشیب ترامپ و گراهام در ششم ژانویه 2021 و در پی حمله به ساختمان کنگره ایالات متحده دچار تنش شد؛ جایی که گراهام با انتقاد از حامیان ترامپ که به ساختمان کنگره حمله کردند، گفت دیگر کافی است. اما او در ادامه، اتحاد استراتژیک خود را با رییس جمهور تجدید کرد و در دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ، به عنوان یکی از نزدیک ترین مشاوران او باقی ماند.

نفوذ گراهام در حوزه سیاست خارجی به ویژه در مشاوره به ترامپ، پیرامون مسائل حیاتی مرتبط با ایران و روسیه، بی بدیل بود. او تنها یک روز پیش از مرگش، از دستیابی به توافقی با دولت برای پیشبرد بسته تحریمی هدفمند علیه روسیه خبر داده بود. تلاش های او برای مهار توسعه طلبی مسکو نشان از نگرانی او نسبت به تهدیدهای بلوک شرق برای امنیت و ثبات جهان آزاد داشت. گراهام در روزهای گذشته به اوکراین سفر کرده بود. اوکراین از زمان تهاجم همه جانبه روسیه به اوکراین، تاکنون 10 بار میزبان این سناتور آمریکایی بوده است.

رویکرد تهاجمی لیندسی گراهام در قبال ایران و پافشاری مداوم او بر استفاده از گزینه نظامی، جنجال زیادی در یک سال اخیر ایجاد کرد. دکترین این سناتور کهنه کار همواره بر طبل درگیری مستقیم می کوبید؛ راهبردی که اجرای آن به معنای تحمیل هزینه های نجومی بر دوش اقتصاد آمریکا و گشودن جبهه یک جنگ فرسایشی جدید و بی توجهی به تلفات جنگ بود. اشتیاق گراهام بر بمباران گسترده برای مدیریت پیامدهای پس از بحران بود.

تکیه صرف بر سخت افزار نظامی بدون درنظرگرفتن هزینه فرصت و تبعات طولانی مدت برای مالیات دهندگان آمریکایی، استراتژی کلان واشینگتن را در معرض خطاهای محاسباتی خطرناکی قرار می داد که نتیجه آن، تکرار تجربه فرسایشی جنگ های پیشین خاورمیانه بود. حمایت گراهام از تداوم جنگ در خاورمیانه به اندازه ای بود که برقراری آتش بس موقت میان ایران و آمریکا، خشم این سناتور و انتقاد او علیه ترامپ را برانگیخت.

کارنامه لیندسی گراهام در سنای ایالات متحده در نگاه منتقدانش، همواره با چرخش های بنیادین در مواضع سیاسی گره خورده است. مخالفان او در جبهه دموکرات ها و جریان های لیبرال، تغییر رویکرد 180 درجه ای او در قبال دونالد ترامپ را بارزترین نمونه از مصلحت اندیشی های شخصی و حزبی می دانند. گراهام که در جریان رقابت های انتخاباتی سال 2016 یکی از تندترین منتقدان ترامپ به شمار می رفت و او را خطری برای ساختار حزب جمهوری خواه می خواند، تنها چند ماه پس از ورود ترامپ به کاخ سفید، به یکی از نزدیک ترین متحدان و همراهان او تبدیل شد. منتقدان این هم گرایی سریع را نه یک تغییر مسیر استراتژیک، بلکه تلاشی آشکار برای حفظ نفوذ در راهروهای قدرت واشینگتن ارزیابی می کنند.

نقطه اوج این انتقادها در جریان تأیید صلاحیت قضات دیوان عالی رقم خورد. گراهام در سال 2016 با استناد به در پیش بودن انتخابات ریاست جمهوری، از بررسی نامزد معرفی شده توسط دولت دموکرات خودداری کرد و وعده داد که این رویه به عنوان یک استاندارد ثابت حفظ خواهد شد. اما در سال 2020 و در جایگاه رییس کمیته قضایی سنا، او این استاندارد خودساخته را نادیده گرفت و روند تأیید قاضی ایمی کانی برت را در آستانه انتخابات با سرعت پیش برد. جریان های رقیب این اقدام را نقض صریح وعده های پیشین و بازی با قواعد سنا برای تثبیت اکثریت محافظه کاران در دیوان عالی خواندند.

در عرصه سیاست خارجی نیز رویکردهای تهاجمی او همواره سیبل انتقاد گروه های ضدجنگ و شاخه انزواطلب حزب جمهوری خواه بود. پافشاری گراهام بر مداخله نظامی، تسلیح متحدان و تخصیص بودجه های کلان برای حضور نیروهای آمریکایی در خاورمیانه، از نگاه منتقدانش چیزی جز تحمیل هزینه های سنگین اقتصادی به مالیات دهندگان و تداوم جنگ های بی پایان نبود. در جبهه داخلی نیز مشارکت او در گروه 8 برای تدوین لایحه مهاجرتی سال 2013 که مسیری برای شهروندی مهاجران فاقد مدارک قانونی فراهم می کرد،

خشم پایگاه سنتی محافظه کاران را برانگیخت و او را در مظان اتهام عبور از اصول بنیادین حزب قرار داد. پرکاربردترین لقب لیندسی گراهام، شاهین سیاست خارجی بود. در ادبیات سیاسی آمریکا شاهین یا باز کاربردی کاملا یکسان دارند و به یک طیف مشخص از سیاست مداران و استراتژیست ها اشاره می کنند. این اصطلاح برای توصیف چهره هایی به کار می رود که به جای دیپلماسی منفعلانه، بر استفاده از قدرت سخت، بازدارندگی نظامی و رویکردهای تهاجمی در سیاست خارجی تأکید دارند. کبوترها هم رویکردی کاملا متضاد با آن ها دارند.

گراهام در زمان مرگ، ریاست کمیته بودجه سنا را بر عهده داشت که این جایگاه، نقشی مرکزی در پیشبرد قوانین کلان جمهوری خواهان در دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ از طریق فرایند تطبیق بودجه به او می بخشید. او پیش از این نیز در جایگاه ریاست کمیته قضایی سنا، روند تأیید قاضی ایمی کانی برت برای دیوان عالی در سال 2020 را نظارت و هدایت کرده بود. این اقدام ترکیب دیوان عالی را به نفع ارزش های محافظه کارانه تثبیت کرد و حامیانش از آن به عنوان میراث گراهام در دفاع از قانون اساسی و اصول بنیادین آمریکا یاد می کنند.

او همچنین در سال 2013 به عنوان عضو گروه هشت در کنگره آمریکا، نقشی پیشرو در مذاکرات دوحزبی مهاجرت در سنا ایفا کرد که به تولید یک لایحه جامع مهاجرتی و تصویب آن در سنا انجامید، هرچند مجلس نمایندگان آن را بررسی کردند. حمایت او از ایجاد مسیری برای شهروندی برخی مهاجران فاقد وضعیت قانونی، انتقاداتی را در میان برخی جمهوری خواهان برانگیخت و گاهی به چالش هایی در انتخابات مقدماتی ایالت زادگاهش منجر شد.

گراهام در ماه ژوئن نامزدی حزب جمهوری خواه را برای پنجمین دوره حضور در سنا به دست آورد و قرار بود در ماه نوامبر با آنی اندروز نامزد دموکرات ها رقابت کند. او ماه گذشته در سخنرانی پیروزی خود خطاب به ترامپ گفته بود که قصد دارد به او در تغییر این کشور و تغییر جهان کمک کند. مرگ گراهام در دورانی رخ داد که نظارت ها و حساسیت ها پیرامون شفافیت وضعیت سلامت قانون گذاران افزایش یافته است.

در شرایط کنونی که جمهوری خواهان با 53 کرسی در برابر 47 کرسی اکثریت سنا را در اختیار دارند، بر اساس قوانین کارولینای جنوبی، هنری مک مستر فرماندار جمهوری خواه این ایالت یک جانشین موقت را تا ماه ژانویه منصوب خواهد کرد. گراهام هرگز ازدواج نکرد و فرزندی نداشت و نزدیک ترین خویشاوند بازمانده او خواهرش دارلین گراهام نوردون است که لیندسی پس از مرگ والدینشان در بزرگ کردن او نقش داشت.

میراث بین المللی گراهام بازتاب هایی در میان متحدان غربی و حامیان جمهوری خواهان داشت. گراهام در دوره تقریبا 31ساله حضور خود در کنگره آمریکا سابقه عضویت در کمیته های روابط بین الملل، کمیته آموزش و نیروی کار، کمیته قضایی و کمیته امنیت ملی را در کارنامه داشت.