مطابق فرآیند طراحی شده در سامانه رسمی ثبت نام تسهیلات قرض الحسنه ازدواج بانک مرکزی، متقاضی پس از ثبت اطلاعات هویتی و محل سکونت خود در سامانه، با چند شعبه پیشنهادی مواجه می شود و اختیار دارد از میان شعب معرفی شده، هر کدام را که مایل است انتخاب کند.

به بیان دیگر، سامانه رسمی بانک مرکزی انتخاب شعبه را بر عهده متقاضی گذاشته و هیچ محدودیتی مبنی بر الزام انتخاب نزدیک ترین شعبه به محل سکونت در فرآیند ثبت نام پیش بینی نشده است. پس از انتخاب شعبه، متقاضی وارد صف انتظار شده و گاه پس از چندین ماه نوبت وی برای مراجعه و تحویل مدارک فرا می رسد.

بر اساس گزارش های مردمی و بررسی های انجام شده، برخی شعب بانک ها پس از مراجعه متقاضی برای ارائه مدارک، اعلام می کنند که شعبه انتخابی باید با محل سکونت متقاضی مطابقت داشته باشد.

در نتیجه، از پذیرش مدارک خودداری کرده و حتی درخواست ثبت شده متقاضی را حذف می کنند تا وی ناچار شود مجدداً در سامانه ثبت نام کرده و این بار شعبه ای نزدیک تر به محل سکونت خود انتخاب کند.

بررسی ضوابط موجود نشان می دهد شرط موسوم به مطابقت شعبه با محل سکونت نه در سامانه ثبت نام بانک مرکزی پیش بینی شده و نه در قوانین، بخشنامه ها و دستورالعمل های ابلاغی بانک مرکزی به عنوان یکی از شرایط دریافت وام ازدواج ذکر شده است.

از سوی دیگر، این رویه در تمامی شعب بانک ها نیز اجرا نمی شود و بسیاری از شعب بدون استناد به چنین شرطی، مدارک متقاضیان را دریافت و پرونده آنان را تشکیل می دهند.

همین موضوع نشان می دهد شرط مذکور نه یک الزام قانونی، بلکه رویه ای سلیقه ای است که توسط برخی شعب اعمال می شود.

در همین راستا نیز سازمان بازرسی کل کشور پیش تر درباره اخذ تضامین و وثایق فراتر از قانون توسط برخی بانک ها هشدار داده و تصریح کرده بود هرگونه شرط گذاری خارج از ضوابط قانونی، تخلف محسوب می شود.

از همین منظر، اعمال شرط مطابقت شعبه با محل سکونت نیز می تواند مصداق اخذ شروط فراقانونی تلقی شود؛ زیرا چنین الزامی در مقررات رسمی وجود ندارد.

بر اساس آخرین آمار اعلام شده، در حال حاضر 540 هزار و 717 نفر در صف دریافت وام ازدواج و 478 هزار و 591 نفر نیز در صف دریافت وام فرزندآوری قرار دارند؛ یعنی در مجموع بیش از یک میلیون نفر در انتظار دریافت این تسهیلات هستند.

در چنین شرایطی، حذف درخواست متقاضی پس از چندین ماه انتظار و الزام وی به ثبت نام مجدد، نه تنها زمان انتظار را چند برابر می کند، بلکه موجب می شود وی دوباره به انتهای صف بازگردد.