وقتی صحبت از آینده هوش مصنوعی به میان می آید، نام هایی مانند سم آلتمن، ایلان ماسک و جنسن هوانگ بیشتر شنیده می شوند، اما بسیاری از کارشناسان معتقدند تأثیرگذارترین چهره این حوزه کسی است که کمتر در رسانه ها ظاهر می شود؛ دمیس هسابیس ، بنیان گذار و مدیرعامل گوگل دیپ مایند.

به گزارش فرارو، او از یک کودک نابغه در شطرنج به دانشمندی تبدیل شد که امروز در خط مقدم بزرگ ترین رقابت فناوری جهان ایستاده است؛ این مسیر از بازی های رایانه ای آغاز شد و به دریافت جایزه نوبل شیمی انجامید.

هسابیس در سال 1976 در لندن متولد شد. پدرش یونانی-قبرسی و مادرش سنگاپوری بود. استعداد خارق العاده او از همان کودکی آشکار شد. تنها چهار سال داشت که شطرنج را آموخت و در 13 سالگی به درجه استاد فیده رسید؛ افتخاری که تنها تعداد محدودی از نوجوانان جهان به آن دست پیدا می کنند. او بارها در مسابقات ملی بریتانیا در میان بهترین بازیکنان نوجوان قرار گرفت و خیلی زود به عنوان یک کودک نابغه شناخته شد.

اما شطرنج تنها علاقه او نبود. هسابیس از همان سال های نوجوانی شیفته برنامه نویسی و طراحی بازی های رایانه ای شد. او در 17 سالگی به استودیوی مشهور Bullfrog Productions پیوست؛ شرکتی که در دهه 90 میلادی یکی از موفق ترین سازندگان بازی های ویدیویی جهان بود. هسابیس در طراحی بازی تحسین شده Theme Park نقش مهمی داشت؛ اثری که بعدها به یکی از کلاسیک ترین بازی های شبیه سازی تبدیل شد.

با وجود موفقیت در صنعت بازی، او تصمیم گرفت مسیر تازه ای را انتخاب کند. هسابیس وارد دانشگاه کمبریج شد و در رشته علوم رایانه با رتبه ممتاز فارغ التحصیل شد. اما او معتقد بود برای ساخت هوش مصنوعی واقعی، تنها دانش کامپیوتر کافی نیست. به همین دلیل به سراغ علوم اعصاب شناختی رفت و دکترای خود را از کالج دانشگاهی لندن (UCL) دریافت کرد. پژوهش های او درباره حافظه، یادگیری و عملکرد مغز بعدها به یکی از پایه های علمی پروژه های دیپ مایند تبدیل شد.

سال 2010 نقطه عطف زندگی حرفه ای هسابیس بود. او به همراه شین لگ و مصطفی سلیمان شرکت DeepMind را در لندن تأسیس کرد؛ شرکتی که هدفش ساخت هوش مصنوعی عمومی بود؛ سامانه ای که بتواند مانند انسان یاد بگیرد، استدلال کند و مسائل پیچیده را حل کند.

تنها چهار سال بعد، گوگل این استارت آپ را با مبلغی حدود 500 میلیون دلار خرید؛ معامله ای که در آن زمان یکی از بزرگ ترین خریدهای تاریخ هوش مصنوعی به شمار می رفت. با این حال، هسابیس مدیریت دیپ مایند را حفظ کرد و این شرکت به مهم ترین بازوی تحقیقاتی گوگل در حوزه هوش مصنوعی تبدیل شد.

شهرت جهانی هسابیس در سال 2016 و با معرفی AlphaGo رقم خورد. این برنامه هوش مصنوعی توانست لی سدول ، قهرمان افسانه ای بازی گو ، را شکست دهد؛ اتفاقی که بسیاری آن را نقطه عطف تاریخ هوش مصنوعی می دانند.

تا پیش از آن، کارشناسان تصور می کردند رایانه ها دست کم یک دهه دیگر برای شکست بهترین بازیکنان گو زمان نیاز دارند. اما آلفاگو نه تنها این پیش بینی را بر هم زد، بلکه نشان داد هوش مصنوعی می تواند با یادگیری، خلاقیت و تصمیم گیری در مسائل بسیار پیچیده نیز رقابت کند.

هسابیس تنها به پیروزی در بازی ها فکر نمی کرد. او باور داشت هوش مصنوعی باید به حل مهم ترین مسائل علمی بشر کمک کند. این نگاه در پروژه AlphaFold به اوج رسید؛ سامانه ای که توانست ساختار سه بعدی میلیون ها پروتیین را با دقتی بی سابقه پیش بینی کند.

پیش بینی ساختار پروتیین ها یکی از دشوارترین چالش های زیست شناسی بود و دانشمندان دهه ها برای حل آن تلاش کرده بودند. موفقیت آلفافولد راه را برای سرعت بخشیدن به تحقیقات پزشکی، کشف دارو و شناخت بهتر بیماری ها هموار کرد و از سوی بسیاری از پژوهشگران، یکی از بزرگ ترین دستاوردهای علمی قرن بیست ویکم توصیف شد.

دستاوردهای هسابیس سرانجام در سال 2024 با دریافت جایزه نوبل شیمی به اوج رسید. او این جایزه را به همراه جان جامپر و دیوید بیکر برای توسعه روش های مبتنی بر هوش مصنوعی در پیش بینی ساختار پروتیین ها دریافت کرد؛ افتخاری که نشان داد هوش مصنوعی دیگر تنها ابزاری برای شرکت های فناوری نیست، بلکه می تواند مرزهای علم را نیز جابه جا کند.

پس از ادغام Google Brain و DeepMind در سال 2023، هسابیس به عنوان مدیرعامل Google DeepMind منصوب شد و اکنون هدایت مهم ترین پروژه های هوش مصنوعی گوگل، از مدل های زبانی پیشرفته گرفته تا سامانه های علمی و رباتیک، را بر عهده دارد.

در حالی که رقابت گوگل، OpenAI، متا و دیگر غول های فناوری هر روز شدیدتر می شود، بسیاری از تحلیلگران معتقدند هسابیس بیش از هر مدیر فناوری دیگری بر توسعه هوش مصنوعی مبتنی بر پژوهش های علمی تمرکز کرده است.

برخلاف بسیاری از چهره های مشهور سیلیکون ولی، هسابیس کمتر وارد جنجال های رسانه ای می شود. او ترجیح می دهد درباره آینده علم، مسئولیت پذیری در توسعه هوش مصنوعی و خطرات احتمالی فناوری های پیشرفته سخن بگوید تا اینکه درگیر رقابت های تبلیغاتی شود.

امروز بسیاری از کارشناسان معتقدند اگر هوش مصنوعی روزی به توانایی هایی نزدیک به هوش انسان دست پیدا کند، نام دمیس هسابیس در کنار پیشگامانی مانند آلن تورینگ، جان مک کارتی و جفری هینتون به عنوان یکی از معماران اصلی این تحول تاریخی ثبت خواهد شد؛ دانشمندی که مسیرش از صفحه شطرنج آغاز شد و به تغییر آینده علم و فناوری جهان رسید.

منبع: فرارو