روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی مفصل به بررسی نحوه اداره ونزوئلا پس از بازداشت غیرقانونی نیکلاس مادورو رییس جمهور این کشور پرداخته و نوشته، وضعیت ونزوئلا مشابه وضعیت عراق پس از اشغال این کشور توسط متجاوزان آمریکایی است.

خبرگزاری فارس: روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی ویژه به بررسی نحوه اداره ونزوئلا پس از بازداشت غیرقانونی نیکلاس مادورو رییس جمهور قانونی این کشور پرداخته است.

مقاله با عنوان «مارکو روبیو چگونه ونزوئلا را از راه دور اداره می‌کند» به بررسی نفوذ بی‌سابقه ایالات متحده آمریکا بر ساختار سیاسی و اقتصادی ونزوئلا پس از بازداشت نیکلاس مادورو می‌پردازد. 

نویسنده تاکید کرده که پس از عملیات نیروهای ویژه آمریکا و بازداشت مادورو، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، عملاً به اداره‌کننده اصلی امور ونزوئلا تبدیل شده و از واشنگتن، مهم‌ترین تصمیمات سیاسی، اقتصادی و حتی اداری این کشور را هدایت می‌کند؛ وضعیتی که از زمان اداره عراق توسط «پل برمر» پس از اشغال این کشور در سال 2003، سابقه نداشته است.

در ابتدای مقاله آمده است که دونالد ترامپ در دیداری با روبیو حتی به شوخی پیشنهاد داده بود او به کاراکاس برود و ریاست ونزوئلا را برعهده بگیرد. هرچند کاخ سفید این سخن را شوخی توصیف کرده، اما نویسنده معتقد است روبیو بدون حضور فیزیکی در کاراکاس نیز عملاً اداره ونزوئلا را در دست گرفته است.

اداره امور ونزوئلا از واشنگتن

طبق گزارش، روبیو در تماس دائمی با دلسی رودریگز، معاون سابق مادورو و رییس موقت دولت ونزوئلا، قرار دارد. ارتباط میان دو طرف تنها محدود به مذاکرات رسمی نیست و حتی از طریق واتس‌اپ درباره مسائل روزمره، تبریک تولد و موضوعات شخصی نیز گفت‌وگو می‌کنند. با این حال، مقاله تأکید می‌کند این رابطه یک همکاری برابر نیست، بلکه نمادی از برتری قدرت آمریکا در دوران ترامپ است؛ جایی که واشنگتن تصمیم‌گیر نهایی محسوب می‌شود.

به نوشته مقاله، روبیو نه‌تنها بر سیاست‌های دولت موقت نظارت دارد، بلکه در انتصاب مقام‌های ارشد ونزوئلا نیز نقش مستقیم ایفا می‌کند. به‌عنوان نمونه، انتصاب وزیر دفاع و برخی مقامات امنیتی باید با هماهنگی یا تأیید او انجام شود. همچنین وی از دلسی رودریگز خواسته بسیاری از اعضای خانواده مادورو و شرکای اقتصادی او را از ساختار قدرت کنار بگذارد و دولت موقت نیز این درخواست‌ها را اجرا کرده است.

کنترل منابع مالی و درآمدهای نفتی

یکی از مهم‌ترین بخش‌های گزارش به کنترل مالی ونزوئلا توسط آمریکا اختصاص دارد. بر اساس این گزارش، درآمد بخش عمده صادرات ونزوئلا ابتدا به خزانه‌داری آمریکا واریز می‌شود و سپس واشنگتن به‌تدریج این منابع را از طریق بانک‌های خصوصی در اختیار دولت ونزوئلا قرار می‌دهد. در عمل، وزارت خارجه آمریکا تعیین می‌کند این درآمدها در چه بخش‌هایی هزینه شوند و چه نهادها یا افرادی اجازه استفاده از آن را داشته باشند.

نویسنده این سازوکار را به والدینی تشبیه می‌کند که پول توجیبی فرزند خود را کنترل می‌کنند. هرچند این روش به گفته مقاله موجب کاهش برخی فسادهای گسترده شده و از درآمدهای ونزوئلا در برابر طلبکاران خارجی محافظت کرده است، اما در مقابل وابستگی کامل دولت موقت به تصمیمات واشنگتن را نیز به همراه آورده است.

مدیریت صنعت نفت و تحریم‌ها

روبیو همچنین مسئول اصلی اجرای تحریم‌های آمریکا علیه ونزوئلا معرفی شده است. او درباره اینکه چه شرکت‌هایی اجازه سرمایه‌گذاری یا تجارت در ونزوئلا را داشته باشند تصمیم‌گیری می‌کند و مجوزهای معافیت از تحریم‌ها نیز تحت نظر تیم او صادر می‌شود.

مقاله می‌گوید روبیو نقش محوری در بازسازی صنعت نفت ونزوئلا ایفا کرده و تلاش کرده شرکت‌های آمریکایی را جایگزین شرکت‌های اروپایی و روسی کند. پس از سقوط مادورو نیز پروژه‌های مشترک شرکت نفت دولتی روسیه (روس‌نفت) در ونزوئلا عملاً به شرکت نفت دولتی این کشور منتقل شد؛ اقدامی که با فشار واشنگتن انجام گرفت.

 نفوذ در سیاست داخلی و خارجی

به گزارش مقاله، نفوذ آمریکا تنها به اقتصاد محدود نیست. دولت ونزوئلا در بسیاری از تصمیمات سیاسی نیز با هماهنگی واشنگتن عمل می‌کند. دولت رودریگز برخی افراد تحت تعقیب آمریکا، از جمله الکس ساب، تاجر نزدیک به مادورو، را بازداشت و برای استرداد به آمریکا آماده کرد. همچنین اطلاعات امنیتی ونزوئلا در عملیاتی مشترک با آمریکا به کشته شدن یکی از رهبران باند تبهکاری ترن د آراگوا کمک کرد که نخستین همکاری نظامی دو کشور طی چند دهه گذشته محسوب می‌شود.

نماد آشکار این وابستگی، به گفته مقاله، در سیاست خارجی ونزوئلا دیده شد. زمانی که آمریکا به ایران حمله کرد، وزیر خارجه ونزوئلا بیانیه‌ای در محکومیت این اقدام منتشر کرد، اما دولت آمریکا از طریق دلسی رودریگز خواستار حذف این موضع شد. ساعاتی بعد، این پیام از شبکه‌های اجتماعی حذف شد؛ اتفاقی که به اعتقاد نویسنده نشان می‌دهد حتی سیاست خارجی ونزوئلا نیز دیگر به‌طور مستقل تعیین نمی‌شود.

 زلزله و گسترش نقش آمریکا

پس از وقوع دو زمین‌لرزه بزرگ در ونزوئلا، آمریکا حدود 900 نیروی نظامی، نزدیک به 400 میلیون دلار کمک مالی و تجهیزات امدادی به این کشور اعزام کرد. روبیو اعلام کرد برنامه آمریکا در ونزوئلا سه مرحله دارد: احیای اقتصاد، تثبیت کشور و در نهایت انتقال به دموکراسی.

با وجود این، وقوع زلزله روند اجرای برنامه‌ها را کند کرده و مذاکرات مربوط به سرمایه‌گذاری‌های جدید نفتی را به تعویق انداخته است.

 انتقادها از سیاست آمریکا

مقاله اشاره می‌کند که این مدل اداره ونزوئلا با انتقادهای فراوانی روبه‌رو شده است. منتقدان معتقدند آمریکا با کنترل منابع طبیعی ونزوئلا و حفظ بسیاری از چهره‌های نزدیک به حکومت مادورو، در عمل از یک ساختار اقتدارگرا حمایت کرده و حاکمیت ملی این کشور را تضعیف کرده است.

حتی برخی اعضای کنگره آمریکا نیز مشروعیت حقوقی این اقدامات را زیر سؤال برده‌اند و پرسیده‌اند واشنگتن با چه مجوزی دارایی‌ها و درآمدهای ونزوئلا را کنترل می‌کند.

انتخابات؛ تصمیم نهایی در واشنگتن

در پایان مقاله، نویسنده تأکید می‌کند زمان برگزاری انتخابات آزاد همچنان مشخص نیست. ماریا کورینا ماچادو، رهبر مخالفان، همچنان محبوب‌ترین چهره سیاسی ونزوئلا است، اما دولت ترامپ به دلیل نگرانی از بی‌ثباتی، از او فاصله گرفته و دلسی رودریگز را به‌عنوان گزینه مورد حمایت خود برگزیده است.

در نتیجه، اگرچه دولت موقت در کاراکاس مستقر است، اما مقاله نتیجه می‌گیرد که تصمیم نهایی درباره زمان انتخابات، نحوه اداره اقتصاد، سیاست خارجی، انتصابات کلیدی و حتی آینده سیاسی ونزوئلا بیش از آنکه در کاراکاس گرفته شود، در واشنگتن و توسط مارکو روبیو اتخاذ می‌شود. این وضعیت از نگاه نویسنده، نمونه‌ای کم‌سابقه از اعمال قدرت آمریکا بر یک کشور مستقل در دوران ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ است.