چک تضمین شده وارد سیستم بانکی می شود تا پرونده چک رمرزدار برای همیشه بسته شود.

به گزارش فرارو؛ بانک مرکزی با گرفتن این تصمیم کاری می کند تا هر معامله ای مثل مثل خرید خانه و خودرو در یک بستر شفاف و قابل رهگیری انجام شود. چک رمزدار فقط یک برگه کاغذی بود که بانک پشت آن را تضمین می کرد اما اطلاعات صدور و نقل وانتقال آن در هیچ سامانه ای ثبت نمی شد. حالا با اتصال چک تضمین شده به سامانه صیاد، صدور، مشخصات گیرنده و علت استفاده از چک در شبکه بانکی ثبت می شود و امکان استعلام آنلاین برای ذی نفع فراهم است.

چک رمزدار سال ها در شبکه بانکی ایران برای معاملات بزرگ استفاده می شد. این چک را بانک صادر می کرد و چون مبلغ آن از همان ابتدا در حساب صادرکننده مسدود می شد، امکان برگشت خوردن وجود نداشت. این ویژگی باعث می شد طرفین معامله از بابت رد و بدل شدن پول مطمئن باشند.

چک رمزدار البته چند ویژگی مهم نداشت. اول اینکه صدور آن در سامانه صیاد ثبت نمی شد. دوم اینکه نام و کد ملی گیرنده در یک سامانه متمرکز قرار نمی گرفت و نهایتا اینکه علت استفاده از چک در سیستم بانکی نمی رفت. همین خلا اطلاعاتی امکان استفاده از چک رمزدار را در معاملات غیرشفاف بالا می برد و امکان رهگیری دقیق جریان های مالی بزرگ برای بانک مرکزی و سازمان امور مالیاتی محدود می شد.

بانک مرکزی به همین دلیل سمت ابزاری می رود که هم خاصیت برگشت نخوردن داشته باشد و هم مسیر صدور تا نقد شدن در قابل رهگیری باشد.

چک تضمین شده یک ابزار جدید در شبکه بانکی است که مشخصات آن به صورت کامل در سامانه ملی چک یا همان صیاد ثبت می شود. چک تضمین شده مثل چک رمزدار از طرف بانک صادر می شود و مبلغ آن از همان ابتدای صدور در حساب مشتری مسدود می ماند تا اطمینان از پرداخت وجه وجود داشته باشد.

هر برگ چک تضمین شده دارای یک شناسه 16 رقمی صیاد است که هویت چک را در سامانه مشخص می کند. موقع صدور مشخصات کامل گیرنده از جمله اسم، کد ملی و اطلاعات تماس روی چک ثبت و هم زمان در سامانه صیاد ذخیره می شود. علت صدور چک مثلا خرید مسکن، خودرو یا تسویه قرارداد هم در سامانه درج می شود تا بعدا و در صورت نیاز اطلاعات آن قابل بررسی باشد.

گیرنده چک می تواند قبل از قبول کردن برگه از طریق ابزارهای استعلام مثل اپلیکیشن های بانکی یا درگاه های رسمی اصالت چک، وضعیت آن و نام صادرکننده را بررسی کند. این قابلیت خطر جعل و سواستفاده از چک را کم می کند.

تفاوت های این دو ابزار در چند محور اصلی قابل جمع بندی است.

صدور چک در چک تضمین شده در سامانه صیاد ثبت می شود. علت صدور در سامانه ثبت می شود و کل فرآیند از لحظه صدور تا زمان نقد شدن در شبکه بانکی قابل رهگیری است.

در چک رمزدار قدیمی این سطح از ثبت اطلاعات وجود نداشت و فقط خود بانک صادرکننده از وضعیت چک اطلاع پیدا می کرد. همین تفاوت باعث می شود چک تضمین شده ابزار بهتری برای کنترل جریان های مالی بزرگ باشد.

هر چک تضمین شده دارای شناسه 16 رقمی صیاد است. این شناسه امکان استعلام برای ذی نفع را فراهم می کند. گیرنده می تواند قبل دریافت چک از طریق سامانه های استعلام اصالت چک را کنترل کند.

در صورت مراجعه به بانک متصدی می تواند با استفاده از این شناسه اطلاعات چک را در سامانه ملی بررسی کند و از صحت آن مطمئن شود. این ویژگی خطر جعل چک و صدور برگه های غیرواقعی را کم می کند.

در چک تضمین شده چک فقط در وجه ذی نفع مشخص صادر شده و امکان انتقال آن از طریق پشت نویسی وجود ندارد. این یعنی چک تضمین شده از ابتدا تا انتها متعلق به یک گیرنده است و نمی تواند بین افراد مختلف دست به دست شود.

برخی از چک ها در سازوکار قدیمی با پشت نویسی بین افراد مختلف جابه جا می شدند که این امر امکان ورود چک به معاملات غیررسمی را افزایش می داد. با حذف این امکان چک تضمین شده فقط برای همان معامله ای استفاده می شود که در سامانه ثبت شده است.

چک رمزدار قدیمی در برخی موارد محدودیت جغرافیایی داشت. یعنی فقط در شعب مشخص یا در استان صادرکننده قابل نقد شدن بود. چک تضمین شده این محدودیت را ندارد.

این ویژگی برای معاملات بین شهری و بین استانی اهمیت زیادی دارد، چون گیرنده می تواند با مراجعه به هر شعبه ای از بانک صادرکننده در هر نقطه ایران وجه چک را دریافت کند.

منبع: فرارو