مراسم تشییع میلیونی امام خامنه ای در عراق یک رویداد گذرا نبود، بلکه لحظه‌ای سرنوشت‌ساز بود که موازنه‌های قدرت در عراق را بازطراحی و پیچیدگی‌های پرونده خلع سلاح را آشکار کرد.

خبرگزاری مهر: برگزاری میلیونی مراسم تشییع آیت‌الله شهید سید علی خامنه‌ای رهبر شهید ایران که چند روز پیش در شهرهای نجف و کربلا انجام شد، به یک تظاهرات ژئوپلیتیک با ابعاد چندگانه و دلالت‌های بسیار مهم در این کشور تبدیل شد. این رویداد که از نظر مقامات عراقی نقطه عطفی است که ممکن است صحنه سیاسی کشور را به دو دوره «پیش از تشییع» و «پس از آن» تقسیم کند، در زمان‌ مهمی رخ داد تا موازنه‌های قدرت را بازتعریف کرده و دولت «علی الزیدی» نخست‌وزیر عراق را در برابر آزمونی پیچیده در سطح داخلی و خارجی به‌ ویژه در پرونده خلع سلاح گروه‌های مقاومت و رابطه استراتژیکِ پرمخاطره با آمریکا و ایران قرار دهد.

روزنامه «الاخبار» لبنان در این رابطه به نقل از منابع سیاسی فاش کرد که واشنگتن خشم شدید خود را از سازوکارها و ابعاد برگزاری این مراسم در عراق با چنین شکوه بی‌سابقه‌ای ابراز کرده است». این منابع می‌افزایند که از نگاه واشنگتن، تشییع و بسیج حساب‌شده نیروها، «آزمونی بسیار دشوار و شرم‌آور» برای الزیدی پیش از سفرش به واشنگتن بود؛ چرا که دولت آمریکا پیام سیاسی و میدانیِ واضحی دریافت کرد مبنی بر اینکه عراق همچنان مرکز نفوذ ایران است که دقیقاً با فشارهای آمریکا به نخست وزیر جدید در تضاد است.

«جودت کاظم» پژوهشگر سیاسی عراقی، در تحلیل این صحنه و پیامدهای آن به الاخبار گفت که حضور گسترده مردمی و حضور علنی گسترده فرماندهان گروه‌های عراقی و هوادارانشان در این تشییع، پیام سیاسی و میدانیِ روشنی برای اثبات نفوذ ایران بود.

وی می‌افزاید که این نمایش قدرت، پس از ماه‌ها سکوت تاکتیکی، به منزله حضوری علنی و سازمان‌یافته است که هم‌زمان با تحرکات علنی دولت الزیدی برای خلع سلاح و انحصار آن در دست دولت رخ می‌دهد. کاظم معتقد است: «گروه‌های عراقی پیامی گویا و مفصل به طرف‌های داخلی و بین المللی ارائه کردند مبنی بر اینکه تعدادی قابل توجه و تعیین‌کننده در عراق هستند که در هیچ معادله امنیتی یا سیاسی قابل حذف نیستند و عمق مردمی و اعتقادی آنها ، مشروعیتِ ماندگاری در برابر فشارهای داخلی و خارجی را به آنها می‌دهد و باعث می‌شود طرح‌های خلع سلاح در عمل با دیواری مستحکم برخورد کند».

از سوی دیگر، «ابراهیم سراج»، نویسنده و تحلیلگر سیاسی، به بُعد بین‌المللی و منطقه‌ای برگزاری این تشییع میلیونی اشاره کرده و «الاخبار» گفت که تشییع میلیونی رهبر شهید انقلاب اسلامی این ایده را مطرح کرد که عراق تحت تأثیر گفتمان و تهدیدات آمریکایی قرار نگرفته است، زیرا فرماندهان و هواداران این محور با تمام توان خود به میدان آمدند».

وی افزود: «بسیج نیروها توسط حشد شعبی و گروه‌های دیگر حساب‌شده بود تا تعدادشان در میدان اثبات شود. همچنین حضور چشمگیر آن‌ها هم‌زمان با تهدیدات دونالد ترامپ علیه منطقه، اثبات کننده حفظ آمادگی‌ آنها به عنوان یک نیروی بازدارنده امنیتی در برابر دیگران است.».

سراج تصریح کرد: «این واقعیت میدانی، چالشی حقیقی بر سر راه توافقات اخیر ایجاد می‌کند؛ به‌ویژه اینکه الزیدی اخیراً اعلام کرده بود با گروه‌های مختلف توافق کرده که سلاح‌های خود را تحویل دهند و فعالیت گروه‌ها به عرصه‌های سیاسی و اجتماعی منحصر خواهد شد.»

به نوشته الاخبار، شرکت کنندگان در این مراسم در شهرهای نجف و کربلا، متفق‌القول است که حضور میلیونی‌شان در این مراسم به معنی «پیام ایستادگی و خشم‌ آشکار علیه مخالفان مقاومت، به‌ویژه طرف‌های نزدیک به آمریکا و رژیم صهیونیستی» است. این پیام می‌تواند خود را به صحنه سیاسی عراق تحمیل کرده و احتمالا باعث تغییر یا مانع‌تراشی در روند خلع سلاح گروه های مقاومت یا زمان‌بندی آن شود.

روزنامه الاخبار در مقاله دیگری به تحلیل رسانه‌های غربی از مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی پرداخت و نوشت که از دیدگاه رسانه‌های مطرح بین المللی، این رویداد به «نمایش قدرت سیاسی» مبتنی بر تداوم انسجام پایگاه مردمی نظام جمهوری اسلامی تبدیل شده است.

رسانه های غربی: امام خامنه ای بعد از ترور قدرتمند تر شد

روزنامه «واشنگتن‌پست» در این رابطه نوشت که دو ماه پس از حملات آمریکا و اسراییل به ایران، مراسم تشییع [امام] خامنه‌ای عملاً به هدف خود رسید و با حضور انبوه جمعیت‌، نشان داد برنامه‌ریزی کافی و تدابیر ایمنی مناسبی برای جلوگیری از هرگونه حادثه خطرناک در نظر گرفته شده بود.

به نوشته این روزنامه، تحرکات گسترده روزهای اخیر در ایران نه‌ تنها از «پویایی‌ جدیدی» در سیاست ایران پرده برداشت، بلکه نشان داد که «پایگاه اصلی نظام همچنان قدرتمند است».

به نوشته «واشنگتن‌پست»، خبرنگاران از شرکت‌کنندگان در مراسم نقل کردند که آنها بر ضرورت اتحاد مردمی در برابر تجاوز دشمن تاکید داشتند. آنان رهبر فقید را «پدر، و بلکه فراتر از آن» توصیف کردند.

از سوی دیگر، شبکه «سی‌ان‌ان» در گزارشی نوشت که تهران با وجود جنگی پرهزینه با دو ارتش از قدرتمندترین ارتش‌های جهان و چندین دهه‌ مشکلات اقتصادی، از هیچ تلاشی برای برگزاری مراسمی باشکوه و آکنده از نمادهای دینی برای تشییع امام خامنه‌ای فروگذار نکرد».

در این گزارش آمده است که ایرانی ها یکی از بزرگ‌ترین عملیات‌های لجستیکی در تاریخ جمهوری اسلامی را در این مراسم میلیون تشییع به راه انداختند.

به نوشته سی ان ان، مراسم تشییع به شکلی سازمان‌دهی شد که بیشتر به یک رژه پیروزی شباهت داشت؛ رژه‌ای که از سه شهر ایران و دو مکان مقدس در عراق همسایه عبور می‌کرد تا ثابت کند که «این مرد، حتی در مرگ نیز نبرد را نباخته است.»

این شبکه نوشت که [امام] خامنه‌ای بعد از ترور از نظر نمادین، بسیار قدرتمندتر از زمان حیاتش شد.

همچنین روزنامه «فایننشال تایمز» به نقل از «حارث حسن»، استاد دانشگاه عراقی در «مرکز عربی پژوهش‌ها و مطالعات سیاسی»، نوشت که نظام ایران به قدرت‌نمایی خود ادامه می دهد تا بگوید محور مقاومت وابسته به آن نه‌ تنها توانسته با این تهدید موجودیتی مقابله کند، بلکه از این تهدید نیرومندتر خارج شده است.

حسن افزود که ایران و متحدانش نشان می‌دهند که همچنان اثرگذار هستند و پروژه منطقه‌ای آن‌ها، نه فقط از سوی ایرانیان بلکه از جانب اعراب و مسلمانان شیعه در سراسر منطقه از حمایت برخوردار است.