آمار تولید بهاری سه خودروساز بزرگ کشور در سال جاری نشان می دهد که صنعت خودرو هنوز از تبعات جنگ، اختلال در زنجیره تامین و بی ثباتی اقتصادی فاصله نگرفته است؛ هرچند روند تولید در خردادماه نشانه هایی از بازگشت تدریجی به مدار عادی را مخابره می کند.

به گزارش دنیای اقتصاد، داده های منتشرشده در سامانه کدال حکایت از آن دارد که سه خودروساز بزرگ کشور در مجموع طی سه ماه نخست امسال 125هزار و 446دستگاه خودرو تولید کرده اند؛ رقمی که در مقایسه با تولید 193هزار و 126دستگاهی مدت مشابه سال گذشته، از افت 30درصدی حکایت دارد.

این در حالی است که وضعیت تولید در دو ماه نخست سال حتی نامطلوب تر بود و مجموع تولید خودروسازان تا پایان اردیبهشت نسبت به مدت مشابه سال گذشته 48درصد کاهش داشت. بهبود نسبی عملکرد خردادماه موجب شد بخشی از این جاماندگی جبران شود و در نهایت افت تجمعی تولید سه ماهه به 30درصد کاهش یابد؛ موضوعی که از تغییر تدریجی شرایط تولید خبر می دهد.

در سه ماه گذشته ایران خودرو با وجود کاهش 15درصدی تولید، کمترین افت را تجربه کرده، اما سایپا با افت 47.2درصدی و پارس خودرو با کاهش 69درصدی تولید، بیشترین آسیب را از شرایط ماه های ابتدایی سال متحمل شده اند.

اما افت تولید بهار را می توان حاصل چند عامل دانست. نخست آنکه پس از پایان تعطیلات نوروزی به دلیل شرایط جنگی و مسائل امنیتی، خطوط تولید خودروسازان برای حدود یک هفته متوقف شد. این وقفه در شرایطی رخ داد که صنعت خودرو همزمان با محدودیت های ارزی، کمبود فولاد و دشواری تامین مواد اولیه نیز روبه رو بود.

از سوی دیگر، آسیب دیدگی بنادر جنوبی کشور، روند واردات قطعات و مواد اولیه را با اختلال مواجه کرد و بخشی از برنامه تولید خودروسازان را به تعویق انداخت. در چنین فضایی، کاهش تیراژ بیش از آنکه ناشی از ضعف تقاضا باشد، نتیجه محدودیت های سمت عرضه و اختلال در تامین نهاده های تولید بود.

اگرچه تولید ایران خودرو نسبت به اردیبهشت تقریبا بدون تغییر باقی مانده، اما سایپا موفق شده تولید خود را 28درصد افزایش دهد و پارس خودرو نیز رشد 21درصدی را ثبت کرده است. در مجموع، تولید سه خودروساز بزرگ کشور در خرداد نسبت به اردیبهشت 7درصد افزایش یافته که نخستین نشانه خروج تدریجی صنعت از شرایط بحرانی ابتدای سال محسوب می شود.

رشد ماهانه تولید را می توان نتیجه بازگشت تدریجی زنجیره تامین به وضعیت باثبات تر، کاهش بخشی از محدودیت های ناشی از جنگ و ازسرگیری فعالیت منظم خطوط تولید دانست. هرچند این افزایش هنوز برای جبران افت سنگین فروردین و اردیبهشت کافی نیست، اما نشان می دهد صنعت خودرو در حال بازیابی ظرفیت از دست رفته خود است.

رکورد افت تولید به نام پارس خودرو ثبت شده است؛ این خودروساز در سه ماه ابتدای سال جاری 12هزار و 449دستگاه معادل 68.8درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل کمتر تولید کرده است. پس از آن، نام سایپا مشاهده می شود که در این مدت 47.2درصد با افت تولید مواجه شده است. اما در این بین ایران خودرو با وجود افت تولید، عملکرد بهتری را ثبت کرده؛ 15درصد کمتر از سه ماه پارسال.